Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hiện cả nước có 167 khu rừng đặc dụng, trong đó gồm 36 vườn quốc gia.
Tuy nhiên, chỉ có 5 vườn quốc gia liên tỉnh do Bộ NN&MT trực tiếp quản lý, với tổng diện tích gần 270.000 ha, chiếm khoảng 12% diện tích rừng đặc dụng trên cả nước.
Theo Bộ NN&MT, đây đều là những khu vực có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học, bảo tồn thiên nhiên, nghiên cứu khoa học, cứu hộ động vật hoang dã và hợp tác quốc tế. Việc quản lý thống nhất ở cấp Bộ được thực hiện theo quy định của Luật Lâm nghiệp và Luật Đa dạng sinh học đối với các vườn quốc gia có diện tích trải dài trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trở lên, nhằm bảo đảm tính toàn vẹn của hệ sinh thái, kết nối sinh cảnh và bảo vệ các lợi ích chiến lược quốc gia.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về việc rà soát mô hình quản lý các vườn quốc gia liên tỉnh, Bộ đã lấy ý kiến của 10 địa phương có liên quan. Kết quả cho thấy, 7 địa phương gồm Tuyên Quang, Phú Thọ, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Lâm Đồng và Thái Nguyên đề nghị giữ nguyên mô hình quản lý hiện nay.
Trong khi đó, Đồng Nai, Ninh Bình và TP Huế đề xuất tiếp nhận toàn bộ vườn quốc gia nằm trên địa bàn quản lý.
Đối với từng vườn quốc gia, các địa phương đều thống nhất tiếp tục để Bộ quản lý Vườn quốc gia Tam Đảo và Vườn quốc gia Yok Đôn. Riêng Vườn quốc gia Bạch Mã và Vườn quốc gia Cúc Phương vẫn còn có ý kiến khác nhau giữa các địa phương liên quan.
Bộ này cũng cho biết, nhiều tổ chức bảo tồn trong nước cùng Hiệp hội Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên Việt Nam đã kiến nghị cần thận trọng khi thay đổi mô hình quản lý các vườn quốc gia liên tỉnh. Theo các ý kiến này, việc quản lý nên dựa trên tính toàn vẹn của hệ sinh thái thay vì địa giới hành chính, đồng thời duy trì đầu mối quản lý ở cấp quốc gia đối với những vườn quốc gia có ý nghĩa chiến lược.
Trên cơ sở rà soát các quy định pháp luật, đánh giá thực tiễn, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và tổng hợp ý kiến từ các địa phương, Bộ NN&MT kiến nghị Chính phủ giao Bộ chủ trì thực hiện việc chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên về địa phương quản lý theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Đối với bốn vườn quốc gia còn lại gồm Cúc Phương, Tam Đảo, Bạch Mã và Yok Đôn, Bộ NN&MT đề xuất tiếp tục duy trì mô hình quản lý thống nhất, ổn định ở cấp Bộ nhằm bảo đảm hiệu quả bảo tồn, giữ gìn tính toàn vẹn của hệ sinh thái, đồng thời thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Mới đây, Bộ NN&MT cũng đã bàn giao Vườn quốc gia Ba Vì về TP Hà Nội quản lý theo quy định.
