Tuyên truyền nhiều vẫn vi phạm?
Công tác kiểm soát, xử lý vi phạm nồng độ cồn đã được lực lượng Cảnh sát giao thông triển khai thường xuyên trong thời gian năm qua. Từ tuyên truyền, vận động đến tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm trên các tuyến đường, thông điệp “Đã uống rượu, bia - không lái xe” đã được nhắc đi nhắc lại bằng nhiều hình thức.
Thế nhưng, dường như với một bộ phận người dân, những cảnh báo ấy vẫn chỉ dừng lại ở… lời khuyên dành cho người khác. Họ vẫn uống, vẫn lái xe và vẫn tin rằng bản thân đủ tỉnh táo để làm chủ tay lái. Sự chủ quan ấy không chỉ coi thường pháp luật mà còn đặt tính mạng của chính mình và những người xung quanh trước những hiểm họa khó lường.
Ghi nhận tại chốt kiểm soát nồng độ cồn tối cuối tuần của Đội CSGT số 7 - Phòng CSGT Công an thành phố Hà Nội trên tuyến đường Lê Trọng Tấn, phường Hà Đông.
Đây là một trong những nội dung được lực lượng CSGT Thủ đô duy trì thường xuyên, đặc biệt vào các khung giờ buổi tối, những ngày cuối tuần, thời điểm nhu cầu gặp gỡ, liên hoan, sử dụng rượu, bia của người dân có xu hướng gia tăng.
Việc kiểm soát được triển khai tại các tuyến đường trọng điểm, khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm, nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn những trường hợp đã sử dụng đồ uống có cồn nhưng vẫn điều khiển phương tiện tham gia giao thông.
Trong quá trình làm nhiệm vụ, tổ công tác ghi nhận không ít trường hợp vi phạm với những lý do nghe qua tưởng chừng rất hợp lý: chỉ uống một vài cốc bia, đã nghỉ ngơi nhiều giờ, cảm thấy đầu óc vẫn tỉnh táo, đi quãng đường ngắn hoặc nhà ở gần đó. Nhưng đáng tiếc, những lý do ấy không làm thay đổi bản chất hành vi vi phạm, càng không thể trở thành căn cứ để đánh giá một người có đủ điều kiện an toàn khi điều khiển phương tiện hay không.
Điển hình, anh Đ.V.P. điều khiển xe máy biển kiểm soát 29T1-085.XX bị tổ công tác kiểm tra, phát hiện vi phạm nồng độ cồn ở mức 0,108 mg/L khí thở.
Làm việc với lực lượng chức năng, anh P. cho biết trước đó đã uống hai cốc bia trong bữa cơm trưa cùng đồng nghiệp tại công ty. Sau khi nghỉ ngơi, người này nghĩ rằng bản thân đã hoàn toàn tỉnh táo nên tiếp tục điều khiển xe máy về nhà.
Một lời giải thích khá quen thuộc trong các ca kiểm tra nồng độ cồn: uống không nhiều, nghỉ ngơi rồi, thấy mình vẫn bình thường nên cứ thế cầm lái. Tuy nhiên, điều mà người vi phạm dường như chưa nhận thức đầy đủ là cảm giác tỉnh táo chủ quan không đồng nghĩa với việc cơ thể đã đào thải hết cồn, cũng không bảo đảm khả năng phản xạ, phán đoán và xử lý tình huống khi tham gia giao thông.
Với mức vi phạm trên, tổ công tác đã lập biên bản xử lý anh P. về hành vi điều khiển xe trên đường mà trong hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 0,25 mg/L khí thở. Theo quy định, người điều khiển xe máy vi phạm ở mức này bị phạt tiền 2,5 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe và tạm giữ phương tiện.
Cũng trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện anh N.X.H. điều khiển xe môtô vi phạm nồng độ cồn ở mức trên 0,25 mg/L khí thở. Người này cho biết đã uống khoảng 4 cốc bia trước khi điều khiển phương tiện về nhà, bởi cho rằng bản thân vẫn còn tỉnh táo.
Thực tế, câu chuyện xử lý vi phạm nồng độ cồn không còn là vấn đề mới. Trong nhiều năm qua, lực lượng CSGT cả nước nói chung, CSGT Thủ đô nói riêng đã liên tục triển khai các kế hoạch kiểm tra, xử lý với phương châm kiên quyết, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Cùng với đó là hàng loạt hoạt động tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức: trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, tại khu dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, trường học, nhà hàng, quán ăn và các buổi sinh hoạt cộng đồng.
Thông điệp “Đã uống rượu, bia - không lái xe” đã trở nên quá quen thuộc. Những quy định về xử phạt, những trường hợp bị tước giấy phép lái xe, tạm giữ phương tiện, những vụ tai nạn giao thông thương tâm có nguyên nhân liên quan đến rượu, bia cũng không phải chuyện xa lạ. Thậm chí, nhiều vụ việc đã trở thành bài học đau lòng, để lại hậu quả nặng nề cho gia đình nạn nhân và xã hội.
Thế nhưng, điều đáng nói là dù thông tin đã được phổ biến rộng rãi, dù hậu quả đã được cảnh báo nhiều lần, vẫn có người lựa chọn đặt niềm tin vào cảm giác chủ quan của mình thay vì chấp hành quy định pháp luật.
Một người uống rượu, bia rồi lái xe không chỉ tự đặt mình vào nguy hiểm. Họ còn có thể đẩy người đi đường vô can vào những tình huống không thể lường trước. Người đi bộ, người đi xe máy, những gia đình đang lưu thông trên đường, thậm chí cả những người đang chấp hành nghiêm chỉnh quy định pháp luật, đều có thể trở thành nạn nhân từ quyết định thiếu trách nhiệm của người khác.
Vì thế, sẽ là không thừa khi nhắc lại rằng, mỗi lần một người đã uống rượu, bia vẫn quyết định cầm lái, đó không đơn thuần là một hành vi vi phạm hành chính. Đó còn là sự coi nhẹ an toàn của cộng đồng, là việc đặt sự tiện lợi cá nhân lên trên tính mạng, sức khỏe của những người xung quanh.
Kiểm tra quyết liệt, không ngoại lệ
Trước thực trạng trên, Chỉ huy Phòng CSGT - CATP Hà Nội cho biết, đơn vị vẫn duy trì, tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông, trong đó có vi phạm nồng độ cồn. Việc kiểm tra được tổ chức thường xuyên, tập trung vào các tuyến, địa bàn và khung giờ có nguy cơ cao, không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn góp phần ngăn chặn nguy cơ tai nạn ngay từ đầu.
Theo thống kê, từ ngày 21 đến ngày 28-10-2026, lực lượng CSGT toàn thành phố đã xử lý 9.445 trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ; tạm giữ 1.996 phương tiện, tước giấy phép lái xe 60 trường hợp và trừ điểm giấy phép lái xe đối với 1.373 trường hợp. Đáng chú ý, trong tổng số các trường hợp bị xử lý, vi phạm nồng độ cồn chiếm 1.549 trường hợp.
Những con số trên cho thấy, mặc dù công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được triển khai liên tục, hoạt động kiểm tra, xử lý được duy trì thường xuyên, tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp. Đặc biệt, số trường hợp vi phạm nồng độ cồn bị phát hiện trong một tuần tiếp tục là lời cảnh báo về ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người tham gia giao thông.
"Đơn vị sẽ tiếp tục chỉ đạo các đội địa bàn tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm nồng độ cồn, tập trung vào những thời điểm, khu vực có nguy cơ cao. Quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo đảm công khai, minh bạch, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định, không vì bất kỳ lý do cá nhân nào mà bỏ qua hành vi vi phạm" - Chỉ huy Phòng CSGT nhấn mạnh.
Phòng CSGT cũng khuyến cáo, người dân cần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, tuyệt đối không điều khiển phương tiện sau khi đã sử dụng rượu, bia. Khi có nhu cầu sử dụng đồ uống có cồn trong các buổi liên hoan, gặp gỡ bạn bè hay bữa ăn gia đình, mỗi người cần chủ động lựa chọn phương án di chuyển phù hợp như taxi, xe ôm công nghệ, xe buýt hoặc nhờ người thân đưa đón.
Đừng lấy lý do nhà gần, đường vắng, chỉ uống vài cốc hay bản thân vẫn tỉnh táo để biện minh cho hành vi vi phạm. Bởi chỉ cần một tình huống bất ngờ xảy ra, cái giá phải trả có thể không dừng lại ở một biên bản xử phạt, một khoản tiền hay việc bị tạm giữ phương tiện. Đó có thể là sức khỏe, tính mạng của chính người cầm lái và cả những người hoàn toàn không có lỗi.
Lực lượng CSGT có thể tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý, nhưng không một tổ công tác nào có thể đứng ở mọi con đường, mọi ngã rẽ để ngăn một người đã uống rượu, bia khỏi quyết định cầm lái. Điều quan trọng nhất vẫn phải bắt đầu từ ý thức của mỗi người. Đã uống rượu, bia thì không lái xe - quy định ấy không mới, lời cảnh báo ấy cũng không mới. Điều cần thay đổi lúc này chính là cách một bộ phận người dân nhìn nhận và thực hiện nó.