Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện giảm mạnh
Sáng nay (3-8), Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
Trình bày Tờ trình Dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, nội dung cơ bản của dự án Luật tập trung vào 3 nhóm vấn đề lớn:
Thứ nhất, về sửa đổi, bổ sung quy định cấm đầu tư kinh doanh tại Điều 6 Luật Đầu tư, thời gian qua, tình trạng lạm dụng, mua bán và sử dụng khí N2O diễn biến rất phức tạp, gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng (đặc biệt là hệ thần kinh, máu, khả năng sinh sản), tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn ma túy, ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự, an toàn xã hội. Mặc dù pháp luật đã có quy định quản lý, sản xuất, kinh doanh khí N2O trong một số lĩnh vực, nhưng các biện pháp tiền kiểm chưa đủ hiệu quả ngăn ngừa tình trạng lạm dụng.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị và Quốc hội về cấm sản xuất, kinh doanh các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe, dự thảo Luật bổ sung vào khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư: Cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học. Quy định này giúp vừa ngăn chặn tình trạng lạm dụng giải trí trái phép, vừa bảo đảm việc sử dụng hợp pháp khí N2O cho y tế, công nghiệp thực phẩm và nghiên cứu khoa học.
Thứ hai, về sửa đổi, bổ sung Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Tờ trình nên rõ, trên cơ sở kế thừa Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP của Chính phủ đã cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành, nghề, dự thảo Luật tiếp tục cắt giảm thêm 2 ngành, nghề thuộc lĩnh vực Công Thương, đồng thời sửa đổi phạm vi 2 ngành, nghề. Như vậy, Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện giảm từ 198 xuống còn 141 ngành, nghề.
Đáng chú ý, dự thảo Luật đề xuất bổ sung 1 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là: "Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực". Đây là hoạt động liên quan trực tiếp đến việc thu thập, lưu trữ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội nên cần phải được quản lý chặt chẽ.
Thứ ba, Dự thảo Luật bổ sung Điều 3 quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng (liên quan đến chứng chỉ hành nghề) và bãi bỏ khoản 6 Điều 29 Luật Đường bộ (liên quan đến dịch vụ đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông) để đồng bộ với các ngành, nghề đã được cắt giảm. Đồng thời, Luật quy định chi tiết các điều khoản chuyển tiếp đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ kinh doanh khí N2O đã ký kết nhằm tránh phát sinh tranh chấp, vướng mắc hay gián đoạn pháp lý.
Về hiệu lực thi hành, các quy định cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027 để các bộ, ngành có thời gian ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn quản lý thay thế. Riêng quy định cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng qua đường hô hấp cho con người ngoài mục đích y tế, thực phẩm, nghiên cứu và các quy định sửa đổi Luật Xây dựng, Luật Đường bộ sẽ có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký ban hành Luật.
Tăng cường kiểm soát, ngăn chặn lạm dụng khí N2O để giải trí
Báo cáo thẩm tra dự án Luật trên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thống nhất cao với sự cần thiết, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn ban hành dự án Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Về phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, thuyết minh rõ tính hợp lý, đi vào bản chất của phương án cắt giảm nhằm cải thiện thực chất môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tránh việc chỉ quan tâm đến chỉ tiêu số lượng.
Về quy định kiểm soát khí N2O, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí cao với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn việc lạm dụng khí N2O để giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát quy định rõ ràng các trường hợp loại trừ, bảo đảm tên gọi, phạm vi và thuật ngữ thống nhất với pháp luật chuyên ngành, không làm ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất kinh doanh và mục đích sử dụng hợp pháp khác trong y tế, công nghiệp, nghiên cứu.
Về đề xuất bổ sung ngành, nghề dịch vụ thị thực, Ủy ban ghi nhận việc bổ sung "hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực" vào Danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện là có cơ sở xuất phát từ yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và quản lý dữ liệu cá nhân. Dù vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị cần đánh giá toàn diện tác động của quy định này đối với môi trường đầu tư, khả năng thực hiện các cam kết quốc tế cũng như nguy cơ phát sinh rào cản gia nhập thị trường…
