Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng NATO diễn ra ngày 18-6 tại Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth khẳng định cuộc rà soát này nhằm bảo đảm NATO phải chuyển dịch nhanh chóng và "không thể đảo ngược" sang mô hình châu Âu tự dẫn dắt và chịu trách nhiệm chính trong việc phòng thủ châu lục này.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc đã dùng những từ ngữ gay gắt như "đáng xấu hổ" để chỉ trích một số đồng minh châu Âu vì đã từ chối cho quân đội Mỹ tiếp cận các căn cứ không quân và không phận để triển khai các cuộc tấn công vào Iran trong cuộc xung đột vừa qua.
"Các đồng minh này đã đặt người dân Mỹ vào vòng nguy hiểm khi từ chối quyền tiếp cận căn cứ và quyền quá cảnh không phận" - Bộ trưởng Hegseth tuyên bố.
Nhằm gia tăng áp lực trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh NATO vào tháng tới, ông Hegseth cảnh báo việc Washington đóng góp để duy trì hoạt động của bộ máy NATO (khoảng 790 triệu USD vào năm 2026) sẽ phụ thuộc vào việc các đồng minh có đạt được mục tiêu chi tiêu quốc phòng hay không.
"Nơi nào các đồng minh không chi tiêu quân sự một cách khẩn trương, khoản đóng góp của chúng tôi sẽ giảm xuống", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh.
Mỹ hiện là quốc gia có lực lượng vũ trang lớn nhất và đóng góp tài chính nhiều nhất cho NATO. Tuy nhiên, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy một chiến lược tái cấu trúc toàn diện, gọi là "NATO 3.0" - đưa liên minh 32 quốc gia này trở lại thành một khối quân sự cứng rắn, sở hữu năng lực răn đe thực chất và do châu Âu tự làm chủ lực.
Trước đó, vào ngày 3-6, Mỹ đã phát tín hiệu sẽ không cung cấp tàu sân bay, tàu hỗ trợ, máy bay tiếp dầu trên không và hàng chục chiến đấu cơ cho châu Âu trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.
Dù giảm quy mô hỗ trợ quân sự thông thường, Mỹ khẳng định không có ý định rút các vũ khí hạt nhân đang đặt tại châu Âu - vốn là xương sống trong năng lực răn đe của NATO.
