Vẫn còn tình trạng kiến nghị kéo dài qua nhiều kỳ họp
Qua nghiên cứu Báo cáo về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri và Báo cáo về công tác tiếp dân, xử lý đơn thư, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hoà) cơ bản thống nhất với những đánh giá trong các báo cáo.
Về công tác trả lời, giải quyết và giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri, đại biểu cho biết, báo cáo nêu rõ, trong số 855 kiến nghị được tổng hợp, đã có 854 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt tỷ lệ 99,9%, đây là kết quả đáng ghi nhận.
Tuy nhiên, trong số 772 kiến nghị được Chính phủ, các bộ, ngành trả lời, có 601 kiến nghị thuộc nhóm giải trình, cung cấp thông tin cho cử tri, chiếm 77,8%. Đại biểu cho rằng, đây là vấn đề cần được quan tâm, bởi giải trình, cung cấp thông tin là cần thiết, nhưng không đồng nghĩa với việc những bất cập mà cử tri phản ánh đã được khắc phục. Một vấn đề có thể được giải thích đầy đủ về căn cứ pháp lý, về thẩm quyền, nhưng người dân vẫn tiếp tục gặp khó khăn. Một chính sách có thể được trả lời đúng quy định, nhưng nếu quy định đó còn bất cập thì kiến nghị của cử tri vẫn chưa được giải quyết thực chất.
Đáng chú ý, trong số 511 kiến nghị từ các kỳ họp trước được Chính phủ, các bộ, ngành tiếp thu, nghiên cứu giải quyết, mới có 298 kiến nghị được giải quyết xong; còn 213 kiến nghị (chiếm 41,6%) tiếp tục được xem xét giải quyết, trong số 39 kiến nghị chưa có lộ trình giải quyết cụ thể…
Những con số này cho thấy vẫn còn tình trạng kiến nghị kéo dài qua nhiều kỳ họp, trong khi trách nhiệm, thời hạn và kết quả giải quyết chưa thật rõ ràng.
Từ phân tích trên, đại biểu Lê Hữu Trí đề nghị chấn chỉnh một số nội dung:
Một là, phải phân loại rõ kiến nghị được giải quyết dứt điểm, kiến nghị đang triển khai, kiến nghị mới được giải trình và kiến nghị chưa được giải quyết; không nên đánh đồng việc có văn bản trả lời với việc hoàn thành trách nhiệm giải quyết.
Hai là, với kiến nghị còn tồn đọng, phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, nguyên nhân chậm trễ, giải pháp tháo gỡ và thời hạn hoàn thành. Riêng những kiến nghị chưa có lộ trình phải khẩn trương xác định hướng xử lý; nếu chưa thể giải quyết thì phải nêu rõ lý do, căn cứ và thời điểm xem xét lại.
Ba là, hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội phải đi đến cùng kết quả thực hiện. Do vậy, cần kiểm tra thực tế, đối thoại với cử tri và đánh giá mức độ khắc phục vấn đề, chứ không chỉ giám sát việc gửi văn bản trả lời. Đối với những kiến nghị lặp đi lặp lại ở nhiều địa phương, phải xem xét sửa đổi chính sách hoặc chấn chỉnh cách tổ chức thực hiện, không chỉ giải quyết từng trường hợp cụ thể riêng lẻ.
Chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo ở một số địa phương còn hạn chế
Về công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo, báo cáo nêu rõ, trong năm 2026, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội đã tiếp nhận tổng số 26.915 đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Mặc dù đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan trung ương trong việc tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư, song theo đại biểu, khối lượng đơn lớn cũng đặt ra yêu cầu phải nâng cao hơn nữa chất lượng xử lý và trách nhiệm theo dõi sau khi chuyển đơn.
Báo cáo đã chỉ ra một số tồn tại đáng chú ý như việc phân loại, xử lý đơn ở một số nơi chưa chặt chẽ; việc chuyển đơn có trường hợp chưa đúng quy định, chưa đúng thẩm quyền; công tác theo dõi, đôn đốc, giám sát việc giải quyết có lúc, có nơi chưa thường xuyên, chưa quyết liệt; chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo ở một số địa phương còn hạn chế; sự phối hợp giữa các cơ quan có lúc chưa chặt chẽ; giải quyết một số vụ việc còn chậm và chậm dứt điểm.
Để giải quyết tình trạng trên, đại biểu Lê Hữu Trí cho rằng cần tập trung vào 1 số giải pháp như: Nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân ngay từ cơ sở, trong đó người đứng đầu chính quyền địa phương phải thực hiện nghiêm trách nhiệm tiếp công dân, trực tiếp chỉ đạo xử lý những vụ việc phức tạp phát sinh tại địa bàn. Tiếp công dân phải gắn với đối thoại, lắng nghe và giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền, không để người dân phải đi lại nhiều lần chỉ để nhận được hướng dẫn hoặc văn bản chuyển đơn.
Bên cạnh đó, cần chấn chỉnh khâu tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn. Xác định đúng nội dung, tính chất, thẩm quyền và điều kiện xử lý của từng đơn; khắc phục tình trạng chuyển đơn không đúng thẩm quyền, hướng dẫn không rõ ràng hoặc để đơn thư tồn đọng. Đặc biệt, cơ quan đã chuyển đơn phải theo dõi, đôn đốc và giám sát kết quả, không thể coi trách nhiệm của mình đã kết thúc ngay sau khi ban hành văn bản chuyển đơn.
Đồng thời, tập trung giải quyết các vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài, vượt cấp, nhất là những vụ việc liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc thực hiện chính sách đối với người dân.
Đặc biệt, phải coi trọng khâu tổ chức thi hành kết quả giải quyết. Một vụ việc không thể coi là đã kết thúc xong khi mới ban hành quyết định hoặc kết luận; phải kiểm tra việc thực hiện trên thực tế, nhất là việc khôi phục quyền lợi hợp pháp cho người dân và chấp hành các quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Ngoài ra, phải tăng cường thanh tra trách nhiệm, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và cán bộ, công chức có liên quan nếu để xảy ra chậm trễ, né tránh, đùn đẩy hoặc giải quyết không đúng quy định.
