Từ ngày 21 đến 24/11/2026, khu vực Hồ Hoàn Kiếm cùng một số không gian văn hóa trên địa bàn Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi hoạt động “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026”. Với sự kết hợp giữa biểu diễn nghệ thuật, diễu hành di sản, giới thiệu làng nghề và trải nghiệm văn hóa, sự kiện hướng tới giới thiệu những nét đặc sắc của văn hóa Việt Nam, đồng thời tôn vinh chiều sâu văn hiến và bản sắc riêng của Thủ đô.
Điểm nhấn của chương trình là lễ khai mạc sáng 21/11 tại khu vực Hồ Hoàn Kiếm, với sân khấu quy mô lớn lấy cảm hứng từ mỹ thuật thời Lý, cùng chương trình nghệ thuật được dàn dựng qua ba phần: “Từ thuở Thăng Long”, “Hà Thành phồn hoa” và “Thủ đô hội nhập”. Bên cạnh các tiết mục biểu diễn, hoạt động diễu hành sẽ đưa cổ phục, tín ngưỡng dân gian, nghệ thuật truyền thống và sản phẩm của nhiều làng nghề đến với người dân, du khách.
Biểu tượng Thăng Long và câu chuyện về Hà Nội hôm nay
Một trong những chi tiết đáng chú ý tại lễ khai mạc là thiết kế sân khấu đặt trong không gian trước tượng đài vua Lý Thái Tổ. Lấy cảm hứng từ mỹ thuật thời Lý, hình tượng đôi Rồng được lựa chọn làm chủ thể tạo hình, gợi nhắc dấu mốc lịch sử gắn với sự ra đời của kinh thành Thăng Long.
Rồng vốn là biểu tượng gắn liền với tên gọi Thăng Long, mang ý nghĩa “Rồng bay lên” gợi nhớ sự kiện vua Lý Thái Tổ quyết định dời đô, mở ra thời kỳ phát triển mới của kinh thành. Việc đưa hình tượng này vào thiết kế sân khấu không chỉ tạo điểm nhấn thị giác mà còn góp phần kết nối không gian biểu diễn với chiều sâu lịch sử của vùng đất nghìn năm văn hiến.
Theo ý tưởng thiết kế, hai đầu rồng cùng hướng về vòng tròn ở vị trí trung tâm, tạo nên bố cục mang tính kết nối. Hình ảnh này hàm ý sự hội tụ tinh hoa văn hóa từ các vùng miền trên mảnh đất Thăng Long - Hà Nội. Trong khi đó, vòng tròn trung tâm được diễn giải như cánh cửa kết nối thời gian, gợi sự giao hòa giữa ký ức lịch sử và đời sống hiện tại.
Đặt trong mối liên hệ với tượng đài vua Lý Thái Tổ, hình tượng đôi rồng còn gợi sự tri ân đối với vị vua đã đặt nền móng cho kinh đô Thăng Long. Từ cảm hứng mỹ thuật truyền thống, sân khấu được xây dựng như một không gian kể chuyện về lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam, nhấn mạnh sự tiếp nối giữa những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ với tinh thần sáng tạo hôm nay.
Không chỉ gây chú ý bởi thiết kế sân khấu, chương trình khai mạc còn được xây dựng thành một câu chuyện nghệ thuật xuyên suốt, từ cội nguồn dân tộc, lịch sử hình thành kinh đô đến diện mạo Thủ đô trong thời kỳ hội nhập.
Theo Tổng đạo diễn Hoàng Công Cường, chương trình bắt đầu bằng nghi lễ dâng hương lúc 7h00 ngày 21/11. Đến 7h30, đại thực cảnh “Trống hội Thăng Long” mở màn với tiếng trống hội hòa cùng ca khúc “Đất Việt tiếng vọng ngàn đời”, tạo không khí hào sảng cho phần trình diễn tiếp theo.
Ở chương đầu tiên mang tên “Từ thuở Thăng Long”, những câu chuyện về nguồn cội người Việt được tái hiện qua các huyền tích “Con Rồng cháu Tiên”, truyền thuyết “Sơn Tinh – Thủy Tinh”, “Thánh Gióng”, “Chử Đồng Tử – Tiên Dung” và không gian hát văn. Các chất liệu văn hóa này còn được kết nối với những đoàn diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử, Mẫu Tam phủ và Thăng Long Tứ Trấn.
Câu chuyện lịch sử tiếp tục được nối dài qua hình tượng "Chiếu dời đô" và di sản Hoàng thành Thăng Long. Một trong những điểm nhấn là màn diễu hành Bách Hoa Bộ Hành với những bộ cổ phục, giới thiệu vẻ đẹp của trang phục truyền thống trong không gian nghệ thuật đương đại. Đây cũng là một trong những cách đưa di sản đến gần hơn với công chúng trẻ, khơi gợi sự quan tâm đối với lịch sử và văn hóa dân tộc.
Nếu chương đầu tiên hướng về cội nguồn và những dấu mốc hình thành kinh đô, chương II “Hà Thành phồn hoa” tập trung khắc họa đời sống văn hóa đất kinh kỳ. Truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài được gợi lại qua hình ảnh “Sĩ tử lên kinh – Vinh quy bái tổ”. Cùng với đó là sự xuất hiện của nhiều loại hình nghệ thuật dân gian như ca trù, xẩm, múa Bài Bông, múa Bồng, chèo tàu Tổng Gối, múa rối, cồng chiêng Mường và các hình thức kéo co truyền thống. Sự hiện diện của những loại hình nghệ thuật này góp phần giới thiệu một diện mạo văn hóa Hà Nội được bồi đắp qua nhiều thế hệ, không chỉ hiện diện trong các di tích, công trình lịch sử mà còn trong sinh hoạt cộng đồng, phong tục và nghệ thuật dân gian.
Khép lại chương trình là phần III “Thủ đô hội nhập” với sắc thái trẻ trung, hiện đại hơn qua các tiết mục “Hà Nội hồ Gươm sáng sớm”, “Rực rỡ Hà Nội” và màn kết “Việt Nam Tinh Hoa”. Từ những giá trị văn hóa truyền thống, chương cuối hướng đến hình ảnh một Thủ đô năng động, sáng tạo, tiếp tục phát triển và kết nối với thế giới.
Di sản xuống phố
Bên cạnh chương trình biểu diễn trên sân khấu, diễu hành di sản là nội dung quan trọng của ngày hội. Thay vì chỉ giới thiệu qua hình ảnh trưng bày, nhiều giá trị văn hóa sẽ được thể hiện trực tiếp thông qua trang phục, diễn xướng, nghi lễ, sản phẩm thủ công và sự tham gia của các nghệ nhân, cộng đồng thực hành di sản.
Đáng chú ý là sự góp mặt của nhiều làng nghề truyền thống của Hà Nội. Theo đó, công chúng có dịp nhận diện những sản phẩm thủ công đặc trưng như tranh Hàng Trống, gốm Bát Tràng, tò he Xuân La, cỏ tế Lưu Thượng, chuồn chuồn tre Thạch Xá, tăm hương Quảng Phú Cầu, nón Chuông, diều Bá Dương Nội, áo dài Trạch Xá, lụa Vạn Phúc và quạt giấy Chàng Sơn. Bức tranh văn hóa làng nghề còn có sự góp mặt của sắc hoa Tây Tựu, hoa đào Nhật Tân, gợi nhắc những vùng sản xuất truyền thống đã gắn bó lâu đời với đời sống và diện mạo văn hóa Hà Nội.
Thông qua sự kết hợp giữa diễu hành, âm nhạc, múa và lời bình, các sản phẩm, nghề thủ công và loại hình nghệ thuật được đặt trong một mạch giới thiệu chung về lịch sử, con người và đời sống văn hóa. Từ những bộ cổ phục, tà áo dài đến các sản phẩm thủ công, mỗi hình ảnh đều mang theo câu chuyện về một vùng đất, một cộng đồng và những giá trị được gìn giữ qua thời gian.
Điểm đáng chú ý là sự tham gia trực tiếp của nghệ nhân, các phường rối, giáo phường ca trù, câu lạc bộ nghệ thuật và cộng đồng làng nghề. Đây là những chủ thể giữ vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, thực hành và trao truyền di sản. Việc đưa họ vào không gian ngày hội không chỉ giúp công chúng có thêm cơ hội tiếp cận các loại hình văn hóa mà còn nhấn mạnh vai trò của cộng đồng trong việc duy trì sức sống cho những giá trị truyền thống.
Qua đó, di sản không chỉ được nhìn nhận như những dấu tích thuộc về quá khứ mà còn là một phần của đời sống hiện tại, được thực hành, sáng tạo và tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Chương trình nghệ thuật tại lễ khai mạc dự kiến có sự tham gia của nhóm Oplus cùng các ca sĩ Đỗ Hoàng Hiệp, Thu Thủy, Quách Mai Thy, Phạm Anh Duy, Nguyễn Ngọc Anh, Anh Tú, Trần Ngọc Ánh, NSƯT Lương Huy, ca nương Thu Thảo cùng các nghệ nhân và lực lượng biểu diễn. Đảm nhiệm vai trò dẫn chương trình là MC Hữu Bằng và MC Mỹ Lan. Phần lời bình do NSND Lê Chức, nghệ sĩ Kim Yến và BTV Nguyễn Hữu Chiến Thắng thể hiện. Chương trình dự kiến được truyền hình trực tiếp trên sóng Hà Nội, đưa không khí ngày hội và những giá trị văn hóa được giới thiệu đến đông đảo khán giả.
Diễn ra trong bốn ngày, “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026” không chỉ là dịp giới thiệu các loại hình nghệ thuật, di sản và sản phẩm làng nghề mà còn hướng tới kết nối những giá trị văn hóa với đời sống cộng đồng. Từ sân khấu lấy cảm hứng mỹ thuật thời Lý đến những đoàn diễu hành cổ phục, nghệ thuật dân gian và các sản phẩm thủ công, sự kiện mở ra nhiều cách tiếp cận di sản trong không gian đô thị hiện đại.
Qua đó, ngày hội góp phần khơi dậy niềm tự hào về bản sắc dân tộc, nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa. Từ không gian Hồ Hoàn Kiếm, những câu chuyện về cội nguồn, lịch sử và sức sáng tạo của người Việt được kết nối, cho thấy văn hóa không chỉ là tài sản được lưu giữ mà còn là nguồn lực nuôi dưỡng bản sắc và khát vọng phát triển của Thủ đô hôm nay.