Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), trên cơ sở báo cáo của các địa phương đã gửi và các thông tin trao đổi trực tiếp một số địa phương, Bộ đã xác định có 6 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Cà Mau, Tây Ninh, Cần Thơ không tự cân đối được nguồn vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án.
Cụ thể, TP Hà Nội thiếu khoảng 272 triệu m3 đá, 320 triệu m3 cát, 243 triệu m3 đất. Để đáp ứng nhu cầu này, phương án điều phối vật liệu xây dựng cho Hà Nội được phân bổ cho các tỉnh lân cận.
Về đá xây dựng, các tỉnh lân cận chịu trách nhiệm hỗ trợ cho Hà Nội, trong đó Phú Thọ khoảng 100 triệu m3, tỉnh Ninh Bình và Thái Nguyên 50 triệu m3/tỉnh, còn lại các tỉnh Tuyên Quang, Thanh Hóa và Nghệ An.
Về đất san lấp, các tỉnh Phú Thọ hỗ trợ 70 triệu m3, Bắc Ninh và Ninh Bình cùng 60 triệu m3, còn lại do Thái Nguyên, Tuyên Quang hỗ trợ cho Hà Nội.
Đối với cát, TP Hà Nội đang đề xuất dự án nạo vét lòng dẫn, cải thiện khả năng thoát lũ và bảo đảm giao thông thủy nội địa sông Hồng đoạn qua TP Hà Nội, kết hợp thu hồi khoáng sản là cát để triển khai trong thời gian tới.
Do đó, TP Hà Nội sử dụng nguồn cát này để cung cấp cho các dự án trên địa bàn và các địa phương lân cận.
Tỉnh Hưng Yên thiếu khoảng 9,5 triệu m3 đá, 20 triệu m3 cát san lấp, 13,3 triệu m3 đất san lấp. Tuy nhiên, theo rà soát, các khu vực cát chưa có trong quy hoạch dự kiến có quy mô 89,5 triệu m3, do đó đề nghị tỉnh Hưng Yên rà soát, xem xét, cấp mới các mỏ cát đã đánh giá tiềm năng.
Về đá xây dựng, tỉnh Ninh Bình chịu trách nhiệm hỗ trợ cho tỉnh Hưng Yên. Đối với đất san lấp, tỉnh Hưng Yên chủ động làm việc với TP Quảng Ninh và tỉnh Ninh Bình để được hỗ trợ, bao gồm nguồn vật liệu san lấp từ đất đá của bãi thải mỏ than.
Tỉnh Tây Ninh cần hỗ trợ 15,6 triệu m3 cát san lấp. Tuy nhiên qua rà soát cho thấy tiềm năng đất san lấp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh rất lớn, bên cạnh đó, tỉnh Tây Ninh cũng có tiềm năng cát sông.
Do đó, Bộ NN&MT đề xuất trước mắt các tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp có trách nhiệm điều phối, hỗ trợ tỉnh Tây Ninh 4 triệu m3 (mỗi tỉnh 2 triệu m3). Đồng thời đề nghị tỉnh Tây Ninh rà soát, cân đối để ưu tiên sử dụng nguồn cung tại chỗ, đặc biệt là đất san lấp.
Đối với thành phố Cần Thơ, Bộ đề xuất TP.HCM chịu trách nhiệm hỗ trợ 2,5 triệu m3 đá nêu trên cho thành phố Cần Thơ để phục vụ dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1.
Từ phương án trên, Bộ NN&MT kiến nghị Thủ tướng xem xét, chấp thuận phương án điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng nêu trên để phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 và chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện phương án điều phối.
Đồng thời kiến nghị Thủ tướng chấp thuận cho phép Bộ NN&MT chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan xây dựng cơ chế điều phối nguồn vật liệu xây dựng liên vùng, liên tỉnh trong Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 193/2025/NĐ-CP, trình Chính phủ trong tháng 11 tới để xem xét, ban hành và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.
