Các bị can trong vụ án bị đề nghị truy tố về các tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Đưa hối lộ”, “Nhận hối lộ”, “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi” và “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
Trong đó, các bị can Mai Văn Tinh (cựu Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Thép Việt Nam - VNS), Đậu Văn Hùng (cựu Tổng giám đốc VNS), Đặng Thúc Kháng và Nguyên Minh Xuân, Lê Phú Hưng (đều là cựu thành viên HĐQT VNS) bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Cơ quan điều tra (CQĐT) cũng đề nghị truy tố bị can Bùi Thanh Bình (cựu Tổng Giám đốc VMT) về các tội “Vi phạm quy định về quản lý tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Nhận hối lộ” và “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) có 100% vốn Nhà nước. Năm 2011, VNS được cổ phần hóa, vốn điều lệ là 6.780 tỷ đồng. Trong đó, vốn Nhà nước 6.368 tỷ đồng, chiếm 93,93% vốn điều lệ và do Bộ Công Thương là cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Năm 2019, quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn Nhà nước tại VNS được chuyển giao từ bộ Công Thương về Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC). Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) có nhiều cổ đông góp vốn, trong đps có VNS.
Kết luận điều trac cho thấy, quá trình đầu tư nhà máy, sản xuất, kinh doanh tại VTM, một số cá nhân liên quan đã lợi dụng chủ trương hợp tác đầu tư giữa Việt Nam và Trung Quốc, chính sách xuất khẩu khoáng sản, các quy định của pháp luật, quy chế quản lý, mua bán hàng hóa, buông lỏng quản lý và thực hiện các hành vi phạm tội.
Bị can Mai Văn Tinh biết giá gói thầu EPC 160 triệu USD là không có cơ sở và hồ sơ chào giá của các nhà thầu khác được VNS, VTM thu thập có mức giá thấp hơn (chỉ khoảng 140 triệu USD).
Dù vậy, cựu Chủ tịch HĐTV VNS vẫn chấp nhận theo giải trình nội bộ của VNS và đồng ý thông qua, ký ban hành Nghị quyết phê duyệt tổng mức đầu tư dự án (bổ sung, điều chỉnh) nhằm hợp thức mức giá gói thầu EPC đã thỏa thuận, thống nhất trước với nhà thầu, gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 234 tỷ đồng.
Kết luận điều tra chỉ ra rằng, với vai trò Tổng Giám đốc VTM, bị can Bùi Thanh Bình đã thoả thuận, thống nhất và nhận tổng số tiền 18,4 tỷ đồng. Trong đó nhận từ Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát) số tiền 11 tỷ đồng.
Từ năm 2018 đến hết tháng 1-2020, cựu Tổng Giám đốc VTM còn nhận của Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên) 7,4 tỷ đồng rồi sau đó chỉ đạo cho Bùi Sỹ Ngọc (cựu Trưởng phòng Vật tư VTM), Đỗ Xuân Thành (cựu Trưởng phòng Vật tư VTM) tạo điều kiện cho Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên được cung cấp than cốc cho VTM. Hành vi của Bùi Thanh Bình bị xác định phạm vào tội “Nhận hối lộ” với số tiền 18,4 tỷ đồng.
Trong khi đó, bị can Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát) bị xác định đã thỏa thuận, thống nhất và đưa cho cựu Tổng Giám đốc VTM tổng số 11 tỷ đồng (trong giai đoạn từ năm 2018 đến hết tháng 1-2020) để Công ty Việt Phát được ký 9 hợp đồng cung cấp than cốc cho VTM.
Đối với Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên), CQĐT xác định, với vai trò Giám đốc doanh nghiệp, bị can này đã thỏa thuận, thống nhất và đưa cho Bùi Thanh Bình 7,4 tỷ đồng (trong giai đoạn từ năm 2018 đến hết tháng 1-2020) để Công ty Trung Thành Thái Nguyên được ký 6 hợp đồng cung cấp than cốc cho VTM. Hành vi của Nguyễn Xuân Tốt và Nguyễn Văn Bình phạm vào tội “Đưa hối lộ”.
