Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Trung Quốc tiếp tục là thị trường đơn lẻ lớn nhất của thủy sản Việt Nam, đạt 1,39 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng gần 39% và chiếm hơn 24% tổng kim ngạch.
Tính chung Trung Quốc và Hồng Kông, xuất khẩu đạt 1,47 tỷ USD, tăng 36%, chiếm 25,5%.
Trong khi đó, xuất khẩu sang thị trường Mỹ lại giảm nhẹ. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Mỹ đạt 891 triệu USD, giảm nhẹ 0,8%. Diễn biến này cho thấy hoạt động giao hàng đã cải thiện rõ rệt trong tháng cuối quý II, một phần có thể liên quan đến việc các nhà nhập khẩu đẩy nhanh đưa hàng về trước những thay đổi khó lường về thuế quan và chính sách thương mại.
Nhật Bản đạt 801 triệu USD, tăng 2,3%; Hàn Quốc đạt 412 triệu USD, tăng 7%; Australia đạt gần 177 triệu USD, tăng hơn 15%. Trong khi đó, EU đạt 535 triệu USD, giảm 1,1%.
Ở cấp độ khối thị trường, CPTPP tiếp tục đứng đầu với 1,52 tỷ USD, tăng 9,1%; ASEAN đạt gần 396 triệu USD, tăng hơn 20%. Kết quả này cho thấy việc mở rộng sang các thị trường châu Á, CPTPP và khu vực lân cận đang góp phần bù đắp sự chững lại tại Mỹ và EU.
Trong các nhóm hàng thủy sản xuất khẩu, tôm là nhóm sản phẩm đóng góp lớn nhất, đạt 2,35 tỷ USD, tăng 14,2% và chiếm 40,7% tổng kim ngạch thủy sản. Tiếp đến là cá tra, mực, bạch tuộc…
Ngược lại, xuất khẩu cá ngừ, chả cá và surimi lại giảm. Các nhóm hàng khai thác tiếp tục chịu ảnh hưởng của nguồn nguyên liệu, hồ sơ xác nhận khai thác, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và các quy định chống khai thác IUU.
Bên cạnh những yếu tố thuận lợi, thị trường thủy sản cũng phải đối mặt với thách thức, đó là chính sách thuế, xung đột địa chính trị và biến động chi phí vận chuyển.
Đối với Việt Nam, cước vận tải container từ châu Á đi Mỹ và châu Âu vẫn duy trì ở mức cao. Đầu tháng 7, cước tuyến Viễn Đông – Bờ Tây Bắc Mỹ ở mức khoảng 7.100 USD/FEU, tăng gần 67% trong một tháng; tuyến Viễn Đông – Bắc Âu đạt khoảng 5.500 USD/FEU, tăng gần 43%.
Cước tàu, phụ phí container lạnh, nhiên liệu, lưu kho và thay đổi lịch trình vận chuyển đang tác động trực tiếp đến giá thành và khả năng giao hàng của doanh nghiệp thủy sản. Việc các hãng tàu bổ sung công suất và từng bước khôi phục hành trình qua Kênh đào Suez có thể giúp cước vận tải hạ nhiệt trong nửa cuối năm, nhưng triển vọng này còn phụ thuộc lớn vào tình hình an ninh tại Biển Đỏ.
VASEP nhận định, mục tiêu duy trì tăng trưởng hai chữ số của xuất khẩu thủy sản năm 2026 là có cơ sở. Nếu giữ được nhịp độ hiện nay và tận dụng tốt nhu cầu tăng trong mùa tiêu dùng cuối năm, kim ngạch cả năm hoàn toàn có khả năng vượt 11 tỷ USD.
Tuy nhiên, để tiến tới mốc 12 tỷ USD, xuất khẩu thủy sản cần duy trì bình quân trên 1 tỷ USD mỗi tháng trong nửa cuối năm, trong bối cảnh thị trường vẫn còn nhiều biến số.
