Đây là băn khoăn của không ít hộ kinh doanh, đã được đại diện cơ quan thuế giải đáp tại hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh" do Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ tổ chức chiều 20/7.
Quản lý thuế theo chủ thể, không quản lý theo kênh bán hàng
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng Ban Chính sách, thuế quốc tế (Cục Thuế), hiện nay, hoạt động bán hàng đa kênh đang được cơ quan thuế quản lý thống nhất theo một chủ thể, tức là không tách doanh thu bán hàng tại cửa hàng hoặc là bán qua website, mạng xã hội hay một kênh khác để áp dụng ngưỡng doanh thu không chịu thuế, mà phải tính tổng.
“Ví dụ trong năm chúng ta bán ở cửa hàng chưa vượt 1 tỷ đồng, nhưng bán qua sàn thương mại điện tử trên 1 tỷ đồng thì trường hợp ấy doanh thu của năm là trên 1 tỷ đồng và thuộc đối tượng doanh thu trên 1 tỷ đồng”.
Tuy nhiên, việc thống nhất quản lý theo một chủ thể và tổng doanh thu năm không có nghĩa là gộp tất cả các doanh thu, các giao dịch của các ngành nghề lại khi lập hóa đơn hay tính thuế. Thay vào đó, từng giao dịch bán hàng vẫn phải ghi nhận để lập hóa đơn và doanh thu tính thuế của từng loại hàng hóa dịch vụ sẽ áp dụng tỷ lệ thuế tương ứng.
Còn đối với sàn thương mại điện tử thuộc, đối tượng trách nhiệm khấu trừ, khai thuế đã khấu trừ cũng sẽ có quy định riêng. Nhưng tổng doanh thu trên sàn thì vẫn tính vào tổng doanh thu chung của hộ kinh doanh.
Chia sẻ thêm, ông Đặng Văn Thành, Phó chi cục trưởng Chi cục Thuế thương mại điện tử (Cục Thuế) cho biết, theo Nghị định 68 năm 2026, doanh thu của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là tổng doanh thu trên tất cả các kênh bán hàng, bao gồm bán trực tiếp tại cửa hàng và bán qua các nền tảng, trong đó có sàn thương mại điện tử (TMĐT).
Nếu thu tiền qua tài khoản thì phải tổng hợp từ các tài khoản ngân hàng, ví điện tử (nếu có). Đối với bán hàng trực tiếp, thu bằng tiền mặt thì phải tổng hợp khoản tiền mặt đó để đưa vào doanh thu.
Ông Thành khuyến cáo, hộ kinh doanh nên mở tài khoản riêng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Điều này giúp xác định doanh thu chính xác hơn, đồng thời khi tổng hợp doanh thu để giải trình với cơ quan chức năng sẽ thuận lợi hơn.
Đối với các khoản thu bằng tiền mặt, hộ kinh doanh nên có sổ sách theo dõi. Khi tổng hợp doanh thu sẽ tránh được tình trạng bỏ sót.
Liên quan đến xuất hóa đơn, theo ông Thành, hiện nay, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở lên thuộc trường hợp bắt buộc phải xuất hóa đơn điện tử. Với hộ có doanh thu năm dưới 1 tỉ đồng, nếu có nhu cầu, có thể đăng ký với cơ quan thuế.
Về cách xuất hóa đơn, đối với phần bán hàng trực tiếp tại cửa hàng, xác định được người mua thì có thể xuất hóa đơn bình thường.
Đối với hàng bán trên sàn TMĐT, nếu chưa có đầy đủ thông tin người mua, hộ kinh doanh có thể yêu cầu sàn, nền tảng cung cấp thông tin người mua, thông tin giao dịch để thực hiện xuất hóa đơn.
Ngoài ra, với hoạt động bán hàng trên sàn TMĐT, các hộ kinh doanh cũng có thể ủy nhiệm cho sàn xuất hóa đơn thay.
Doanh thu bán hàng có được trừ phí sàn?
Một tình huống rất nhiều hộ kinh doanh trên các nền tảng TMĐT đang băn khoăn là không biết đâu là doanh thu tính thuế: Doanh thu ghi nhận trên sàn, hay số tiền thực nhận sau khi trừ các loại phí, chi phí quảng cáo, hoa hồng tiếp thị liên kết hay khoản thuế được sàn khấu trừ, nộp thay…?
Liên quan vấn đề này, ông Đặng Văn Thành cho biết, theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng và Nghị định 68, doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh bao gồm tất cả các khoản: Tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ, các khoản phụ thu, phụ trợ. Doanh thu này không bao gồm các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng trả lại.
Theo đó, để tổng hợp được doanh thu, chúng ta phải xác định rõ khoản nào là doanh thu và khoản nào là chi phí liên quan.
Ví dụ, hộ kinh doanh bán một sản phẩm mỹ phẩm trên sàn với giá 1.000.000 đồng. Sàn khấu trừ 100.000 đồng phí sàn, đơn vị vận chuyển khấu trừ tiếp 50.000 đồng phí vận chuyển. Lúc này, doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế là 1.000.000 đồng, chứ không phải 850.000 đồng số tiền thực nhận.
“Doanh thu là toàn bộ khoản tiền người nộp thuế được hưởng từ việc bán hàng, không phải số thực thu về sau khi đã trừ các chi phí liên quan” – ông Thành cho biết.
Chia sẻ thêm, bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo cho biết, hiện nay, các giải pháp công nghệ đã tích hợp với các sàn, các kênh bán hàng để đảm bảo được việc đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực.
Vì vậy các nhà bán hàng chỉ cần thông qua các hệ thống, cùng với cái giải pháp set up các cơ chế xác định doanh thu, rồi xuất hóa đơn. Bởi vì việc xuất hóa đơn và việc xác định doanh thu sẽ tương đồng với nhau và cũng sẽ liên quan đến trạng thái của đơn hàng. Từ đó sẽ trở nên tự động và chính xác, đảm bảo rằng doanh thu đó là đúng theo nguyên tắc về việc ghi nhận doanh thu.
Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, cơ quan Thuế sẽ tiếp tục rà soát văn bản chính sách và quy trình hỗ trợ để tiếp tục xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tối ưu nhất cho người nộp thuế.
Trong đó, các định hướng cơ bản gồm:
Thứ nhất là ủy quyền xuất hóa đơn: Cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử có thể ủy quyền cho sàn xuất hóa đơn thay đối với các giao dịch trực tiếp.
Thứ hai là tích hợp dữ liệu quốc gia: Cơ quan thuế đang nghiên cứu đề xuất kết nối mã số thuế cá nhân với nền tảng VNeID. Khi đó, thông tin căn cước/định danh sẽ tự động điền vào hóa đơn điện tử. Mọi dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ được kết nối liên thông qua máy tính tiền, máy POS, phần mềm kế toán để hỗ trợ hộ kinh doanh đi thẳng dữ liệu vào báo cáo thuế.