Bộ Công an cho biết, ô nhiễm môi trường trong sản xuất, kinh doanh là việc các nhà máy, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, hộ cá thể xả, thải các chất thải, chất nguy hại chưa qua xử lý đạt chuẩn ra môi trường (đất, nước và không khí) trong quá trình vận hành.
Các hành vi này vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ môi trường, làm thay đổi cấu trúc tự nhiên và đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái, đời sống dân cư xung quanh.
Tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật về hành vi gây ô nhiễm môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân vẫn diễn biến rất phức tạp.
Thủ đoạn phạm tội phổ biến là: Không thực hiện thủ tục, quy định của Nhà nước về môi trường (không có giấy phép môi trường, đăng ký môi trường theo đúng quy định; không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường… ); Vận hành không đúng quy trình, bỏ qua công đoạn xử lý nước thải, lắp hệ thống ống ngầm xả thải trực tiếp ra môi trường.
Bên cạnh đó, sử dụng công nghệ xử lý khí thải lạc hậu hoặc xây lắp hệ thống xử lý khí thải, thu gom bụi không đầy đủ; Chôn lấp chất thải nguy hại lẫn với chất thải công nghiệp thông thường; Chôn lấp, đổ chất thải trái pháp luật; Thuê địa điểm tự chôn lấp hoặc vận chuyển đến địa điểm vắng, vùng sâu, vùng xa đổ thải; Chôn, lấp hoặc tái chế chất thải nguy hại trái quy định.
Ngoài ra, bơm nước sạch vào bồn sensor, lắp thêm thiết bị, cài đặt kết quả mặc định vào hệ thống máy tính quan trắc tự động online để làm thay đổi kết quả thực tế, truyền dữ liệu quan trắc nước thải, khí thải không chính xác đến cơ quan quản lý Nhà nước… gây ô nhiễm môi trường, tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Hiện nay, các cơ quan chức năng (Tài nguyên Môi trường, Công an, Y tế, Nông nghiệp...) và chính quyền cơ sở đang tăng cường phối hợp để xử lý các vấn đề môi trường một cách hiệu quả, đồng bộ; Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, công tác thanh tra, kiểm tra, điều tra và xử lý vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Để phòng, tránh những rủi ro về mặt pháp lý do vi phạm pháp luật về hành vi gây ô nhiễm môi trường, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, mọi doanh nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh khi hoạt động đều phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc có giấy phép môi trường, đăng ký môi trường theo đúng quy định.
Tất cả các nguồn thải phải được thu gom, phân loại và xử lý bằng hệ thống công nghệ đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường.
Người đứng đầu doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh có hành vi xả thải vượt quy chuẩn, chôn lấp chất thải nguy hại trái phép tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị đình chỉ hoạt động, xử phạt hành chính với số tiền rất lớn, buộc chi trả toàn bộ chi phí khắc phục hậu quả... theo quy định.
Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, chủ cơ sở sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Gây ô nhiễm môi trường” theo quy định tại Điều 235 Bộ luật Hình sự.
