Xây dựng nông thôn mới gắn với nông nghiệp xanh
Thực hiện Chương trình hành động số 14-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về triển khai các chủ trương của Trung ương đối với phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, xã Ứng Thiên đang xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.
Mục tiêu xuyên suốt là phát triển nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, bền vững, từng bước ứng dụng công nghệ cao; xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống. Cùng với đó, địa phương tiếp tục xây dựng nông thôn mới gắn với chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế nông thôn.
Theo dự thảo kế hoạch, đến năm 2030, thương mại - dịch vụ phấn đấu chiếm 40,7% cơ cấu kinh tế, công nghiệp - xây dựng chiếm 39,3% và nông nghiệp chiếm 20%. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân đạt 3,5%/năm; giá trị sản xuất đạt từ 432 triệu đồng/ha đất canh tác/năm. Thu nhập bình quân đầu người phấn đấu đạt từ 130 triệu đồng/người/năm.
Cùng với phát triển kinh tế, xã đặt mục tiêu hoàn thành quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết khu trung tâm trong năm 2026, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2029.
Những mục tiêu này cho thấy xây dựng nông thôn mới tại Ứng Thiên đang được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, thay vì chỉ tập trung vào hoàn thiện hạ tầng. Trọng tâm là tổ chức lại không gian sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo thêm việc làm và sinh kế, đồng thời cải thiện chất lượng môi trường sống.
Trong đó, nông nghiệp xanh được xác định là một trong những nền tảng quan trọng. Việc giảm sử dụng vật tư hóa học, tăng cường các phương thức sản xuất an toàn, sử dụng hiệu quả nguồn nước, xử lý phụ phẩm nông nghiệp và hạn chế ô nhiễm môi trường sẽ ngày càng trở thành yêu cầu trong quá trình phát triển.
Phát triển vùng sản xuất tập trung, đẩy mạnh công nghệ cao
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Ứng Thiên là tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, tăng sức cạnh tranh và thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Địa phương định hướng phát triển các vùng sản xuất tập trung, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái; đẩy mạnh liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ; phát triển sản phẩm OCOP và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã.
Cùng với đó, công nghệ số từng bước được đưa vào quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, quảng bá và tiêu thụ nông sản. Đây là những yếu tố quan trọng giúp chuyển phương thức sản xuất từ nhỏ lẻ sang chuyên nghiệp, gắn với nhu cầu thị trường.
Trên địa bàn xã hiện có nhiều mô hình sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ như lúa chất lượng cao, dưa lưới, nuôi gà thương phẩm; cùng hệ thống sản phẩm OCOP và 12 làng nghề truyền thống. Đây là nền tảng để địa phương tiếp tục phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa dạng, tăng giá trị trên cùng diện tích đất.
Đáng chú ý, các hợp tác xã đang trở thành lực lượng quan trọng trong đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
Trong vụ Xuân 2026, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Trần Đăng đã đưa máy bay không người lái vào phun thuốc bảo vệ thực vật trên diện tích lúa tập trung. Việc ứng dụng thiết bị này giúp rút ngắn thời gian phun, bảo đảm độ đồng đều, giảm lượng thuốc sử dụng và công lao động, đồng thời hạn chế việc người dân phải tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật.
Tiếp đó, trong vụ Mùa 2026, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quảng Phú Cầu tiếp tục ứng dụng máy bay không người lái để gieo sạ lúa.
Việc đưa thiết bị bay vào các khâu sản xuất cho thấy nông nghiệp tại Ứng Thiên đang từng bước thay đổi phương thức canh tác. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lao động thủ công, người nông dân có thể sử dụng thiết bị hiện đại để nâng cao năng suất, giảm chi phí và kiểm soát tốt hơn quy trình sản xuất.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu xây dựng người nông dân mới. Khi công nghệ được đưa vào đồng ruộng, người nông dân không chỉ cần kinh nghiệm sản xuất mà còn phải từng bước tiếp cận kiến thức khoa học kỹ thuật, kỹ năng sử dụng thiết bị, quản lý dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường.
Nâng chất nông thôn mới từ sản xuất đến đời sống
Để các mô hình nông nghiệp xanh phát triển bền vững, Ứng Thiên xác định cần tiếp tục phát huy vai trò của các hợp tác xã, tổ hợp tác và Hội Nông dân trong tổ chức sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật và kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Cùng với hỗ trợ vốn, tập huấn khoa học kỹ thuật, việc xây dựng các mô hình sản xuất an toàn, bảo vệ môi trường và ứng dụng chuyển đổi số sẽ giúp người dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất.
Trong quá trình đó, sản phẩm nông nghiệp không chỉ được chú trọng về sản lượng mà còn phải bảo đảm chất lượng, an toàn và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây là điều kiện quan trọng để nông sản địa phương nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và tạo thu nhập ổn định cho người dân.
Việc phát triển nông nghiệp xanh cũng cần gắn với khai thác lợi thế làng nghề. Với 12 làng nghề truyền thống, Ứng Thiên có điều kiện kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp, ngành nghề nông thôn, thương mại, dịch vụ và du lịch trải nghiệm. Khi các giá trị sản xuất được kết nối, không gian nông thôn sẽ có thêm nhiều động lực tăng trưởng, thay vì phụ thuộc vào một lĩnh vực duy nhất.
Bên cạnh phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường cần được đặt ngay trong quá trình tổ chức sản xuất. Các vùng chuyên canh phải gắn với thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật, xử lý phụ phẩm, kiểm soát chất thải chăn nuôi và sử dụng tiết kiệm tài nguyên.
Đây cũng là yêu cầu quan trọng để các tiêu chí nông thôn mới không chỉ được hoàn thành về mặt hình thức mà thực sự tạo ra chất lượng sống tốt hơn cho người dân.
Từ việc quy hoạch vùng sản xuất, phát triển nông nghiệp công nghệ cao đến ứng dụng máy bay không người lái trên đồng ruộng, Ứng Thiên đang từng bước hình thành phương thức sản xuất mới. Trong đó, công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ người nông dân giảm chi phí, nâng cao chất lượng và tăng giá trị sản phẩm.
Mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2029 vì thế không chỉ được nhìn nhận qua những con đường mới, công trình mới mà còn ở khả năng tạo dựng một nền kinh tế nông thôn có sức cạnh tranh, môi trường sống xanh, sạch và sinh kế ổn định cho người dân.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng của Hà Nội trong giai đoạn 2026-2030: xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, sinh thái, bền vững; lấy người dân làm chủ thể, lấy nâng cao chất lượng cuộc sống làm mục tiêu và phát triển xanh làm nền tảng lâu dài.
* Trang thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội
