Sáng 28-9, Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử bị cáo Đinh Tiến Hùng (cựu Phó Bí thư Tỉnh đoàn Yên Bái, nay là tỉnh Lào Cai) cùng 9 bị cáo liên quan về các tội: "Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ” và “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên".
Vụ án được khởi tố năm 2021 và được Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái xét xử sơ sơ thẩm vào tháng 11-2023. Tại phiên tòa này, bị cáo Đinh Tiến Hùng được tuyên vô tội. Trong khi đó, 9 bị cáo liên quan lần lượt phải nhận từ 2 năm tù (hưởng án treo) đến 19 năm tù.
Sau đó, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Yên Bái kháng nghị với đề nghị xét xử phúc thẩm theo hướng bị cáo Đinh Tiến Hùng phạm tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”. Năm 2024, Tòa án nhân dân Cấp cao tại Hà Nội (nay là Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội) tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại vụ án.
Tại phiên tòa lần này, cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao xác định, cựu Phó Bí thư tỉnh đoàn Đinh Tiến Hùng phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ số vật liệu nổ sử dụng trái phép tại mỏ Núi Ngàng là 1.816 kg thuốc nổ và 2.442 kíp nổ cùng toàn bộ số đá chứa quặng chì - kẽm khai thác trái phép tại mỏ Núi Ngàng là 1.073 tấn.
Liên quan việc bị cáo Hùng từng được tuyên vô tội vào tháng 11-2023, quá trình điều tra lại, Cơ quan an ninh Bộ Công an xác định, bản án này đã bị kháng nghị phúc thẩm và bị tuyên hủy án sơ thẩm.
“Nguyên nhân chính là việc Hội đồng xét xử TAND tỉnh Yên Bái tuyên Đinh Tiến Hùng không phạm tội, cần kiến nghị TAND tối cao xem xét, kiểm tra, xử lý nghiêm trách nhiệm của lãnh đạo và các cá nhân có liên quan” - cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao nêu.
Ngoài ra, quá trình điều tra lại cho thấy, một bị cáo trong vụ là Nguyễn Mạnh Hùng khai từng đưa 500 triệu đồng cho Thư ký phiên tòa sơ thẩm hồi cuối năm 2003 để xin được hưởng án treo. Tuy nhiên, nữ Thư ký không thừa nhận nội dung này.
Cơ quan An ninh điều tra cho rằng, thông tin trên có dấu hiệu của tội “Đưa hối lộ”, “Nhận hối lộ” thuộc chương Các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp thuộc thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao. Do vậy, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã chuyển thông tin trên đến Cơ quan điều tra thuộc Viện kiểm sát nhân dân Tối cao để giải quyết theo thẩm quyền.
Liên quan vụ án, ông Nguyễn Xuân Trường (nguyên Chủ tịch UBND huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái (cũ) và hiện là Phó Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lào Cai) cùng một số cán bộ bị xác định cho phép đầu tư xây dựng dự án sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng khi chưa đảm bảo đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định.
Kết quả điều tra không có cơ sở xác định các cá nhân này có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực. Các cá nhân trên đều không biết các bị cáo trong vụ án sử dụng hồ sơ sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng để hợp thức, che giấu hoạt động vận chuyển, sử dụng vật liệu nổ, khai thác quặng trái phép nên không có căn cứ xử lý.
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng cho rằng cần kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm trách nhiệm về mặt Đảng và chính quyền đối với các cá nhân liên quan. Ngoài ra, một số cá nhân ở một số cơ quan khác cũng bị kiến nghị xử lý về mặt hành chính do có những sai phạm nhất định liên quan đến vụ án này.
Phiên tòa dự kiến kéo dài trong 2 ngày.