Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, mỗi hình tượng đều mang theo những câu chuyện và lớp nghĩa riêng như con trâu gắn với nền văn minh lúa nước, rồng biểu trưng cho nguồn cội và khát vọng phát triển, cá chép gợi tinh thần vượt khó, còn hình ảnh gà trống thường được liên tưởng đến ánh bình minh và sự khởi đầu. Những biểu tượng ấy không chỉ hiện diện trong truyền thuyết, tín ngưỡng mà còn in dấu trong đời sống, tâm thức của nhiều thế hệ người Việt.
Điều thú vị là khi đến với thế hệ trẻ, những hình tượng quen thuộc ấy không nhất thiết phải được tái hiện theo cách nguyên bản. Qua góc nhìn sáng tạo, chúng có thể trở thành chất liệu cho những câu chuyện mới, mang thông điệp về nghị lực, bản lĩnh, khát vọng tự do và tinh thần cống hiến. Một biểu tượng văn hóa vì thế không chỉ được nhắc lại mà còn được tiếp tục diễn giải bằng ngôn ngữ của thời đại.
Cách tiếp cận này được thể hiện ấn tượng tại "Sparkling 2026 – cuộc thi Vẻ đẹp học sinh Chu Văn An" tổ chức trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 118 năm truyền thống Trường Bưởi – Chu Văn An. Thay vì chỉ tập trung vào những màn trình diễn tài năng, phần thi Hoạt cảnh của tám nhóm nhà lựa chọn các linh vật dân gian làm chủ đề sáng tạo, từ đó khai thác những giá trị văn hóa ẩn sau mỗi hình tượng.
Theo đó, với hình ảnh con trâu, nhóm Evernela hướng đến phẩm chất cần cù, nhẫn nại của người Việt trong nền văn minh nông nghiệp lúa nước. Trâu gắn bó với những mùa vụ, với công việc đồng áng và nhịp lao động bền bỉ của người nông dân. Đó là sức mạnh không phô trương nhưng được tích lũy qua từng ngày, từng công việc bình dị.
Cùng với đó, hình tượng rồng của nhóm Dravaris gợi nhắc truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ cùng quan niệm “con Rồng cháu Tiên”, đồng thời gửi gắm khát vọng vươn lên, vượt qua giới hạn để hướng tới những chân trời mới. Hay như hình tượng ngựa của nhóm Avanzera lại được nhìn nhận qua phẩm chất bền bỉ, gắn với những hành trình dài và hình tượng Thánh Gióng trong truyền thuyết dân gian.
Những hình tượng khác cũng được đặt trong những câu chuyện giàu ý nghĩa như cá chép của nhóm Novalier gợi tích "cá chép vượt Vũ Môn" biểu trưng cho ý chí vượt nghịch cảnh và khát vọng thành đạt; voi của nhóm Praetorian đại diện cho sức mạnh, sự vững chãi và uy nghiêm; chim sáo của nhóm Starverlin được khai thác từ hình ảnh đôi cánh tự do; trong khi rùa của nhóm Tuterlaris gợi nhắc đến sự trường tồn và những lớp trầm tích văn hóa qua các truyền thuyết dựng nước, giữ nước.
Đáng chú ý, hình tượng gà trống của nhóm Rolitenus được xây dựng theo ý nghĩa khai mở, đánh thức và khơi dậy nhận thức. Từ tiếng gáy báo hiệu bình minh, nhóm liên hệ đến tinh thần cảnh tỉnh, ý thức trách nhiệm trước những vấn đề lớn hơn bản thân. Với cách diễn giải này, một hình ảnh quen thuộc trong đời sống dân gian được mở rộng thành thông điệp về sự chủ động và bản lĩnh của người trẻ.
Không chỉ dừng lại ở tạo hình, các nhóm còn chuyển tải những ý tưởng ấy qua ngôn ngữ sân khấu. Kết quả, Rolitenus giành giải Đặc biệt ở phần thi "Hoạt cảnh", Starverlin đoạt giải Nhất. Ở kết quả chung cuộc, Rolitenus tiếp tục giành vị trí cao nhất của cuộc thi.
Âm nhạc cũng là một không gian để những chất liệu văn hóa truyền thống được làm mới. Trong chương trình, tiết mục của Ribbon Band kết hợp nhịp sạp, vòng xòe Tây Bắc với âm hưởng Quan họ Bắc Ninh để lại dấu ấn khi đưa những chất liệu âm nhạc đặc trưng của các vùng miền vào cách phối khí hiện đại. Sự kết hợp không làm mất đi nét riêng của từng loại hình mà tạo nên một không gian biểu diễn có sự giao thoa giữa truyền thống và đương đại.
Một lựa chọn đáng chú ý khác là “Cô đôi thượng ngàn” qua phần thể hiện của Chu The Medley. Lấy cảm hứng từ tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, tiết mục đưa chất liệu di sản vào không gian nghệ thuật học đường bằng cách thể hiện mới mẻ. Đây cũng là một trong những hướng tiếp cận để người trẻ hiểu hơn về những giá trị văn hóa vốn có thể trở nên xa lạ nếu chỉ được tiếp nhận qua những khái niệm mang tính lý thuyết.
Sự xuất hiện của ca sĩ Juky San và rapper Wxrdie trong đêm hội tạo thêm màu sắc âm nhạc đương đại. Những tiết mục của nghệ sĩ khách mời cùng phần trình diễn từ các câu lạc bộ học sinh cho thấy sự đa dạng trong thị hiếu và khả năng tiếp nhận nhiều dòng nhạc của giới trẻ hiện nay.
"Sparkling 2026" là hoạt động nằm trong chuỗi chương trình hướng tới kỷ niệm 118 năm truyền thống Trường Bưởi – Chu Văn An. Theo Hiệu trưởng Nguyễn Thị Nhiếp, giá trị của một ngôi trường không chỉ được đo bằng thành tích hay những tấm huy chương mà còn nằm ở sức sáng tạo, khả năng kết nối và tinh thần bền bỉ của học sinh. Với chủ đề “Tiếp cổ khai tân”, mùa thi năm nay hướng đến sự tiếp nối những giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại. Đây là lần thứ 14 chương trình được tổ chức.
Từ những biểu tượng dân gian đến các làn điệu truyền thống, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở cách học sinh tái hiện chất liệu văn hóa trên sân khấu mà còn ở việc các em chủ động tìm hiểu, lý giải và gửi gắm suy nghĩ của mình vào đó. Khi người trẻ có thể nhìn thấy những giá trị gần gũi trong di sản, truyền thống sẽ không còn là điều chỉ được nhắc đến trong sách vở hay những dịp kỷ niệm. Những thử nghiệm của học sinh tại "Sparkling 2026" dù còn ở quy mô sân khấu học đường, gợi mở một cách nhìn tích cực: di sản có thể tiếp tục được nuôi dưỡng khi thế hệ trẻ được trao cơ hội khám phá, sáng tạo và kể câu chuyện văn hóa bằng chính tiếng nói của mình.
Một số hình ảnh ấn tượng trong chương trình: