Hội nghị được thực hiện nhằm hướng dẫn các địa phương triển khai tổ chức Lễ công bố quyết định ghi danh đối với 5 di sản văn hóa phi vật thể của thành phố Hà Nội, được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Các di sản được ghi danh gồm: Hội Giá tại xã Dương Hòa; Hát trống quân ở Phúc Lâm tại xã Đại Xuyên; Lễ hội đền Sóc làng Xuân Tảo tại phường Xuân Đỉnh; Tri thức nuôi và chế biến vịt Vân Đình tại xã Vân Đình và Nghề làm giò chả Ước Lễ tại xã Dân Hòa.
Tại Hội nghị, ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội đã trao quyết định và chứng nhận cho đại diện UBND của 5 địa phương có di sản được ghi danh. Tính đến tháng 11/ 2026, thành phố Hà Nội có 65 di sản được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể.
Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Xuân Tài gửi lời chúc mừng tới các địa phương, cộng đồng chủ thể, các nghệ nhân và những người đang trực tiếp gìn giữ, thực hành, trao truyền các di sản được ghi danh. Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh việc ghi danh cũng đặt ra trách nhiệm ngày càng cao đối với chính quyền các cấp và cộng đồng chủ thể trong công tác bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản.
"Cơ quan quản lý giữ vai trò định hướng, hướng dẫn và tạo điều kiện. Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện. Cộng đồng là chủ thể trực tiếp sáng tạo, thực hành, gìn giữ và trao truyền di sản" - ông Tài cho biết thêm.
Bảo vệ, phát huy giá trị, duy trì sức sống của di sản trong đời sống đương đại
Bên cạnh đó, ông Phạm Xuân Tài cũng đề nghị các địa phương thực hiện tốt 7 nhiệm vụ trọng tâm.
Trước hết, Lễ công bố, đón nhận Quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần được tổ chức ngay tại không gian văn hóa của di sản, với sự tham gia của cộng đồng chủ thể, nghệ nhân, người thực hành và nhân dân địa phương. Việc tổ chức phải bảo đảm trang trọng, đúng quy định, tránh phô trương, hình thức và lãng phí.
Cùng với đó, các địa phương cần nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước về di sản; chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ, phát huy giá trị từng di sản trên cơ sở kiểm kê, đánh giá thực trạng và xác định những nội dung cần ưu tiên. Các giải pháp phải phù hợp với đặc điểm riêng của từng di sản, tránh triển khai theo phong trào hoặc áp dụng một mô hình chung.
Bên cạnh đó, công tác truyền dạy và giáo dục di sản cần được đẩy mạnh. Trong đó, nghệ nhân, người thực hành và cộng đồng được xác định là lực lượng nòng cốt. Các địa phương cần quan tâm hỗ trợ nghệ nhân trao truyền tri thức, kỹ năng, nghi lễ và các hình thức thực hành cho thế hệ trẻ; duy trì hoạt động của các câu lạc bộ, lớp truyền dạy, đồng thời tăng cường đưa di sản vào trường học thông qua những hoạt động tìm hiểu, trải nghiệm và giao lưu với nghệ nhân.
Ông Phạm Xuân Tài cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kiểm kê, tư liệu hóa và ứng dụng công nghệ trong bảo tồn di sản. Việc sưu tầm, ghi chép, lưu giữ tri thức, kỹ năng, bài bản và nghi lễ cần được chú trọng, từng bước đẩy mạnh số hóa tư liệu nhằm phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, bảo tồn và quảng bá.
Đối với việc khai thác giá trị di sản, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đề nghị các địa phương gắn bảo vệ di sản với phát triển du lịch, nghiên cứu kết nối di sản với di tích, làng nghề, ẩm thực và các điểm đến văn hóa để hình thành những sản phẩm, tuyến, điểm du lịch và hoạt động trải nghiệm phù hợp. Tuy nhiên, quá trình khai thác phải tôn trọng chủ thể, giữ gìn tính nguyên gốc, không làm sai lệch hoặc biến dạng di sản.
Ngoài ra, việc phát huy giá trị di sản cần được đặt trong mối liên hệ với phát triển công nghiệp văn hóa. Các địa phương được khuyến khích khai thác chất liệu, tri thức, kỹ năng và cảm hứng từ di sản để sáng tạo sản phẩm thuộc các lĩnh vực thủ công mỹ nghệ, thiết kế, thời trang, ẩm thực, nghệ thuật biểu diễn và nội dung số. Việc kết nối nghệ nhân, cộng đồng với doanh nghiệp và các chủ thể sáng tạo cần đi đôi với bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của cộng đồng, chia sẻ lợi ích hợp lý và dành nguồn lực trở lại cho hoạt động bảo tồn, truyền dạy di sản.
Cuối cùng, công tác tuyên truyền, quảng bá và huy động sự tham gia của toàn xã hội cần được đẩy mạnh; cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, cộng đồng, nhà trường và doanh nghiệp tăng cường phối hợp để tạo sức mạnh tổng hợp trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa.
Theo ông Phạm Xuân Tài, bảo vệ di sản văn hóa không chỉ là trách nhiệm của ngành văn hóa hay chính quyền địa phương mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Trong thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội sẽ tiếp tục đồng hành, phối hợp với các địa phương và chủ thể liên quan trong nghiên cứu, hoàn thiện và triển khai các giải pháp bảo vệ, phát huy giá trị di sản, góp phần đưa những giá trị văn hóa đặc sắc của Thủ đô trở thành nguồn lực thiết thực cho phát triển.
Với sự quan tâm, đồng thuận của các cấp, ngành và cộng đồng, những di sản được kỳ vọng tiếp tục được gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị, góp phần làm giàu bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội.