Cuộc gặp gỡ đong đầy cảm xúc
Tối 14/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, chương trình nghệ thuật “70 năm - Những thanh âm ngân mãi” của Khoa Thanh nhạc đã trở thành cuộc gặp gỡ đặc biệt của nhiều thế hệ nghệ sĩ từng trưởng thành, gắn bó và cống hiến dưới mái trường này. Trong không gian âm nhạc ấy, những giọng ca đã đi cùng năm tháng có dịp đứng chung sân khấu, cùng cất lên những giai điệu quen thuộc và chia sẻ những câu chuyện về nghề, về thầy cô và những năm tháng không thể quên.
Đảm nhận vai trò Tổng đạo diễn, PGS.TS.NSƯT Nguyễn Thị Tân Nhàn chia sẻ, nhìn lại hành trình 70 năm, điều đáng tự hào không chỉ là sự phát triển của một đơn vị đào tạo mà còn là sự trưởng thành của biết bao thế hệ nghệ sĩ. Từ những người thầy dành cả cuộc đời cho bục giảng đến những học trò đã thành danh, mỗi người đều góp một phần vào hành trình gìn giữ và phát triển nghệ thuật thanh nhạc Việt Nam.
Theo NSƯT Tân Nhàn, phía sau một tiếng hát là quá trình khổ luyện, vốn sống, văn hóa và khả năng rung động trước vẻ đẹp của con người, quê hương, đất nước. Kỹ thuật có thể giúp người nghệ sĩ chinh phục khán giả, nhưng để tiếng hát thực sự ở lại trong lòng công chúng, người nghệ sĩ còn cần cảm xúc, nhân cách nghệ thuật và trách nhiệm với những giá trị mình chuyển tải. Đó cũng là điều mà Khoa Thanh nhạc luôn chú trọng trong quá trình đào tạo, bên cạnh việc trang bị kiến thức và kỹ năng chuyên môn.
Tinh thần ấy được thể hiện qua việc lựa chọn những tác phẩm đã gắn bó với nhiều thế hệ người yêu nhạc. Từ “Bài ca người giáo viên nhân dân” của nhạc sĩ Hoàng Vân, “Nhạc rừng”, “Người Hà Nội” đến “Gửi em ở cuối sông Hồng”, “Bình Trị Thiên khói lửa”, những sáng tác về người thầy, quê hương, đất nước và con người Việt Nam được tái hiện qua tiếng hát của các nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ.
Một trong những khoảnh khắc đáng nhớ của chương trình là sự kết hợp lần đầu tiên trên sân khấu giữa NSND Hà Thủy, NSƯT Kim Phúc và NSƯT Diệu Linh qua ca khúc “Nhạc rừng”. Cả ba đều là những giọng ca có dấu ấn, đồng thời gắn bó với công tác giảng dạy thanh nhạc. Bởi vậy, cuộc hội ngộ không chỉ mang đến sự thích thú cho khán giả mà còn là khoảnh khắc nhiều ý nghĩa đối với chính các nghệ sĩ.
Cảm xúc ấy tiếp tục được nhân lên khi NSND Quang Thọ, NSND Dương Minh Đức và NSND Ngọc Khang cùng thể hiện “Bình Trị Thiên khói lửa”. Ba giọng ca gạo cội gặp lại nhau trên sân khấu từng gắn bó với hành trình học tập, giảng dạy và hoạt động nghệ thuật của mình. Sự xuất hiện của họ nhận được những tràng pháo tay kéo dài từ khán giả.
Trong phần giao lưu, NSND Quang Thọ nhớ lại những năm tháng là sinh viên của trường từ năm 1972. Sau khi tốt nghiệp và công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc, năm 1985, ông trở lại Nhạc viện giảng dạy và từng đảm nhiệm cương vị Trưởng khoa Thanh nhạc giai đoạn 2001-2008. Với ông, niềm vui lớn nhất khi nhìn lại chặng đường đã qua là sự trưởng thành của Khoa, quy mô đào tạo ngày càng phát triển và nhiều thế hệ học trò đã đạt được những thành công trong sự nghiệp.
NSND Dương Minh Đức cũng bày tỏ niềm xúc động khi được trở lại mái trường từng gắn bó từ những ngày đầu. Dù có thời gian giảng dạy tại trường Quân đội, sau khi nghỉ hưu, ông vẫn tiếp tục trở về Học viện để truyền dạy cho các thế hệ học trò. Ông nhận thấy học sinh, sinh viên ngày nay có nhiều tiến bộ, sở hữu giọng hát tốt, khả năng biểu diễn và sức lan tỏa. Đằng sau sự trưởng thành ấy là công sức của nhiều thế hệ nhà giáo, trong đó có những người đã ngoài 80 tuổi vẫn miệt mài với bục giảng.
Còn với NSND Ngọc Khang, được trở lại Học viện và đứng chung sân khấu với những người đồng nghiệp thân thiết giống như cuộc hội ngộ của những cánh chim từng bay khắp bốn phương trời. Ông cho rằng, người thầy thanh nhạc không chỉ truyền đạt kỹ thuật mà quan trọng hơn còn phải bồi đắp tâm hồn, nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc, khát vọng biểu diễn và tinh thần cống hiến cho học trò.
Những câu chuyện ấy khiến hành trình 70 năm không còn là những con số hay dấu mốc được nhắc lại, mà hiện lên qua chính cuộc đời, sự nghiệp và tình cảm của những người đã góp phần tạo dựng nên truyền thống của Khoa Thanh nhạc.
Sự tiếp nối của nhiều thế hệ
Nếu những cuộc hội ngộ của các nghệ sĩ gạo cội gợi nhắc về một chặng đường đã qua thì sự xuất hiện của những giọng ca thuộc thế hệ tiếp nối lại cho thấy sức sống của truyền thống ấy trong đời sống âm nhạc hôm nay. Một trong những màn kết hợp ấn tượng là khi bộ ba NSƯT Đăng Dương, Trọng Tấn và Lê Anh Dũng mang đến những sắc thái hào sảng qua “Khát vọng” và bản mashup “Đường chúng ta đi - Hà Nội niềm tin và hy vọng”.
Trong phần giao lưu, NSƯT Đăng Dương nhắc lại những năm tháng theo học đàn bầu tại Học viện từ khi mới 7-8 tuổi, trước khi chuyển sang học thanh nhạc năm 1992. Khi ấy, anh có cơ hội gặp gỡ, học hỏi từ những nghệ sĩ mà mình ngưỡng mộ như NSND Trung Kiên, NSND Quang Thọ, NSND Lê Dung. Nhìn lại chặng đường đã qua, nam nghệ sĩ càng thấm thía giá trị của những năm tháng được học tập và rèn luyện dưới mái trường này.
Với Lê Anh Dũng, niềm vui khi trở lại Học viện không chỉ là được biểu diễn mà còn được tiếp tục đóng góp cho công tác đào tạo trên cương vị giảng viên thanh nhạc. Từ một học trò trưởng thành trong môi trường chuyên nghiệp, anh nay trở thành người truyền lại kiến thức, kinh nghiệm cho lớp nghệ sĩ trẻ. Đó cũng là vòng nối tiếp tự nhiên của một môi trường đào tạo nghệ thuật, nơi người học sau khi trưởng thành lại trở về góp sức vun đắp cho thế hệ kế tiếp.
Không gian chương trình còn trở nên đa sắc hơn với sự góp mặt của bộ đôi "Diva" Mỹ Linh và NSND Thanh Lam. Hai giọng ca mang cá tính nghệ thuật nổi bật cùng kết hợp trong “Ôi quê tôi” của nhạc sĩ Lê Minh Sơn, tạo nên sự giao thoa thú vị về phong cách biểu diễn. Mỹ Linh cũng trở lại với “Hà Nội đêm trở gió”, trong khi NSND Thanh Lam tiếp tục khẳng định dấu ấn riêng qua “Không thể và có thể”.
Bên cạnh những tên tuổi đã thành danh, chương trình còn có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ thuộc thế hệ trẻ như: Đào Nguyên Vũ, Thăng Long, Khánh Ly, Nguyễn Trần Trung Quân, Quang Hà, Thu Hằng và Hương Ly. Mỗi người mang đến một màu sắc riêng, góp phần mở rộng không gian âm nhạc từ những ca khúc trữ tình, giàu chất tự sự đến những sáng tác trẻ trung, hiện đại.
Đáng chú ý, tiết mục khép lại chương trình là “Việt Nam tự hào bước tiếp tương lai” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, qua phần thể hiện của Thu Hằng và Hương Ly, hai nghệ sĩ trẻ hiện là giảng viên Khoa Thanh nhạc. Lựa chọn một ca khúc mang tinh thần hướng tới tương lai cũng là cách chương trình gửi gắm niềm tin vào những thế hệ đang tiếp tục viết nên hành trình của Khoa.
Cùng với Concert "Resonantia", chương trình hòa nhạc thính phòng cổ điển diễn ra ngày 24/10, “70 năm - Những thanh âm ngân mãi” là món quà nghệ thuật Khoa Thanh nhạc dành tặng các thế hệ thầy cô nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, đồng thời chào mừng dấu mốc 70 năm thành lập Học viện.
Một số hình ảnh ấn tượng trong chương trình: