Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, chủ động phòng ngừa vi phạm và xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an gần dân, vì nhân dân phục vụ.
"Số hóa" công tác quản lý và điều hành trên tuyến
Quán triệt chủ trương đó, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội đã tập trung chỉ đạo các đơn vị trực thuộc nghiên cứu, triển khai những giải pháp công nghệ phù hợp với đặc thù địa bàn và yêu cầu nhiệm vụ. Trong đó, Đội Cảnh sát đường thủy số 1 từng bước đưa các nền tảng số vào hoạt động quản lý, kiểm tra, tuyên truyền và tiếp nhận ý kiến phản hồi của người dân, tạo chuyển biến trong phương thức thực hiện nhiệm vụ.
Đặc thù của giao thông đường thủy nội địa là địa bàn hoạt động rộng, các tuyến sông kéo dài, lưu lượng phương tiện và hoạt động vận tải có những diễn biến phức tạp. Công tác kiểm tra, kiểm soát vì vậy đòi hỏi lực lượng chức năng phải chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời nhận diện những nguy cơ có thể dẫn đến mất an toàn giao thông.
Trước yêu cầu thực tiễn, việc ứng dụng hệ thống camera giám sát tại các bến khách ngang sông trọng điểm được Đội Cảnh sát đường thủy số 1 chú trọng triển khai. Thông qua hình ảnh được ghi nhận tại khu vực bến, lực lượng chức năng có thêm nguồn thông tin phục vụ công tác theo dõi hoạt động vận chuyển hành khách, kiểm tra việc chấp hành các quy định về an toàn và phát hiện những dấu hiệu tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố.
Thay vì chỉ dựa vào các đợt kiểm tra trực tiếp, việc kết hợp dữ liệu hình ảnh với hoạt động tuần tra, kiểm soát giúp cán bộ, chiến sĩ nâng cao khả năng nắm bắt tình hình, xác định những vấn đề cần tập trung kiểm tra và chủ động triển khai biện pháp phòng ngừa. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tại các bến khách, đồng thời nhắc nhở chủ bến, người điều khiển phương tiện và hành khách nâng cao ý thức chấp hành quy định về an toàn giao thông đường thủy.
Nếu camera giám sát góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, thì ứng dụng trí tuệ nhân tạo lại mở ra phương thức tiếp cận mới trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật giao thông đường thủy.
Tại Đội Cảnh sát đường thủy số 1, công cụ AI Chatbox được nghiên cứu, ứng dụng nhằm hỗ trợ giải đáp những thắc mắc thường gặp của người dân liên quan đến các quy định về giao thông đường thủy nội địa. Thông qua hình thức tương tác trực tuyến, người dân có thể chủ động tìm hiểu những nội dung cần thiết về điều kiện hoạt động của phương tiện, trách nhiệm của người điều khiển, quy định đối với bến thủy và các yêu cầu bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển hành khách.
Đưa công nghệ hiện đại đến gần hơn với người dân
Trung tá Nguyễn Tuấn Anh, Đội trưởng Đội Cảnh sát đường thủy số 1, cho biết thông qua công cụ AI Chatbox, người dân có thể thuận tiện tìm hiểu các quy định liên quan đến hoạt động của phương tiện thủy, người điều khiển, bến thủy, quy tắc giao thông, các điều kiện bảo đảm an toàn cũng như những hành vi vi phạm thường gặp. Đây được xác định là một kênh tuyên truyền, phổ biến pháp luật có tính tương tác cao, giúp người dân chủ động tra cứu thông tin, bổ sung cho các hình thức tuyên truyền truyền thống và từng bước đa dạng hóa phương thức tiếp cận Nhân dân trong môi trường số.
Một điểm nhấn khác trong quá trình chuyển đổi số của Đội Cảnh sát đường thủy số 1 là triển khai mã QR Code để khảo sát, tiếp nhận đánh giá của người dân về chất lượng thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ.
Với hình thức khảo sát điện tử, người dân có thể sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để gửi ý kiến nhận xét về tinh thần trách nhiệm, thái độ ứng xử và chất lượng giải quyết công việc của lực lượng chức năng. Cách làm này giúp đơn giản hóa quá trình phản hồi, giảm bớt các thủ tục không cần thiết và tạo điều kiện để người dân tham gia đóng góp ý kiến một cách nhanh chóng, thuận tiện.
Anh Dương Quốc Thuận, trú tại xã Ba Vì, người thường xuyên đi lại trên chuyến phà nối xã đảo Minh Châu với đất liền, đánh giá hình thức khảo sát qua mã QR tạo thuận lợi cho người dân trong việc phản ánh ý kiến. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người sử dụng dịch vụ có thể gửi nhận xét mà không cần thực hiện các thủ tục khảo sát bằng giấy như trước đây.
Đối với lực lượng Cảnh sát đường thủy, những phản hồi từ người dân là nguồn thông tin hữu ích để đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ, kịp thời nhận diện những mặt còn hạn chế và có biện pháp chấn chỉnh phù hợp. Việc tiếp nhận ý kiến trực tuyến cũng góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch, thúc đẩy cán bộ, chiến sĩ nâng cao tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ Nhân dân.
Quan trọng hơn, mô hình này thể hiện sự chuyển biến trong tư duy công tác: người dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền, hướng dẫn chấp hành pháp luật mà còn là chủ thể tham gia giám sát, đóng góp xây dựng lực lượng Công an ngày càng chính quy, chuyên nghiệp.
Thực tiễn triển khai tại Đội Cảnh sát đường thủy số 1 cho thấy, chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy giá trị khi được gắn với những nhiệm vụ cụ thể, xuất phát từ yêu cầu quản lý và nhu cầu thực tế của người dân. Camera giám sát hỗ trợ nắm tình hình; phần mềm điều hành góp phần nâng cao hiệu suất công việc; trí tuệ nhân tạo mở rộng khả năng tuyên truyền pháp luật; còn mã QR tạo thêm kênh tiếp nhận phản hồi nhanh chóng, thuận tiện.
Các giải pháp này bổ trợ cho nhau, từng bước hình thành phương thức quản lý kết hợp giữa nghiệp vụ truyền thống và công nghệ hiện đại. Qua đó, lực lượng Cảnh sát đường thủy có thêm điều kiện nâng cao chất lượng công tác chuyên môn, tăng cường khả năng phòng ngừa vi phạm và cải thiện hiệu quả phục vụ người dân.
Với tinh thần đổi mới, chủ động và trách nhiệm, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội đang từng bước thúc đẩy chuyển đổi số trở thành một bộ phận thiết thực trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường thủy. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần xây dựng môi trường giao thông đường thủy an toàn, văn minh, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong thời kỳ chuyển đổi số.