Chia sẻ khó khăn, mở lối việc làm cho lao động nữ
Đối với nhiều phụ nữ, thu nhập từ công việc không chỉ bảo đảm cuộc sống cá nhân mà còn gắn với trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng con cái và gia đình. Vì vậy, khi mất việc, những khó khăn tài chính có thể kéo theo nhiều áp lực, nhất là với người đang nuôi con nhỏ hoặc là lao động chính trong gia đình.
Trong bối cảnh đó, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là chính sách an sinh quan trọng, giúp người lao động bù đắp một phần thu nhập, giảm bớt khó khăn trong thời gian tìm kiếm công việc mới.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Luật Việc làm số 74/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, chính sách BHTN gồm các chế độ: tư vấn, giới thiệu việc làm; Hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo người lao động để duy trì việc làm.
Người lao động đang đóng BHTN khi chấm dứt hợp đồng lao động hợp pháp có thể được hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng, hồ sơ và tình trạng việc làm theo quy định.
Cụ thể, người lao động phải đóng BHTN từ đủ 12 tháng trong 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng; riêng hợp đồng có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 12 tháng, phải đóng đủ 12 tháng trong 36 tháng trước khi nghỉ việc. Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp phải được nộp trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.
Mức trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc, tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng. Người đóng đủ từ 12 đến 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp; sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng được hưởng thêm 1 tháng, tối đa 12 tháng.
Khoản trợ cấp này giúp lao động nữ có nguồn tài chính tạm thời trang trải sinh hoạt, giảm áp lực kinh tế và có thêm thời gian tìm kiếm công việc phù hợp.
Không chỉ trợ cấp, còn hỗ trợ tìm việc và học nghề
Một điểm đáng chú ý của chính sách BHTN là không chỉ hỗ trợ bằng tiền mà còn tạo điều kiện để người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với phụ nữ bị gián đoạn việc làm do doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, thay đổi cơ cấu hoặc chuyển đổi công nghệ.
Thông qua các tổ chức dịch vụ việc làm công, người lao động được tư vấn, cung cấp thông tin thị trường và giới thiệu việc làm phù hợp. Với lao động nữ, đây là cơ hội tiếp cận các vị trí tuyển dụng, lựa chọn công việc phù hợp với năng lực, kinh nghiệm và điều kiện gia đình.
Đáng chú ý, Luật Việc làm năm 2025 mở rộng chế độ hỗ trợ học nghề thành hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề. Người lao động đủ điều kiện có thể được hỗ trợ học phí và tiền ăn trong thời gian đào tạo.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, tự động hóa và phương thức sản xuất, kinh doanh liên tục thay đổi, việc được hỗ trợ nâng cao kỹ năng giúp phụ nữ tăng khả năng thích ứng, có thêm cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp và cải thiện năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động.
Thực tế, phụ nữ có thể gặp nhiều rào cản trong quá trình tìm kiếm và duy trì việc làm do trách nhiệm chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái cũng như những định kiến giới trong tuyển dụng. Vì vậy, bảo đảm quyền lợi BHTN và tạo cơ hội tiếp cận các dịch vụ việc làm, đào tạo nghề có ý nghĩa thiết thực đối với việc thúc đẩy bình đẳng giới.
Khi được hỗ trợ kịp thời, lao động nữ có thêm điều kiện ổn định cuộc sống, chủ động lựa chọn công việc và nâng cao năng lực nghề nghiệp. Qua đó, hạn chế nguy cơ phải rời khỏi thị trường lao động trong thời gian dài sau khi mất việc.
Để chính sách phát huy hiệu quả, người sử dụng lao động cần thực hiện đầy đủ trách nhiệm tham gia, đóng BHTN và phối hợp hoàn thiện hồ sơ khi người lao động chấm dứt hợp đồng. Các cơ quan chức năng, tổ chức dịch vụ việc làm công cần tăng cường tư vấn, hướng dẫn thủ tục, kết nối tuyển dụng, đồng thời quan tâm đến nhóm lao động nữ có hoàn cảnh khó khăn.
Bên cạnh đó, người lao động cần chủ động theo dõi quá trình tham gia BHTN, tìm hiểu quy định và thực hiện thủ tục hưởng trợ cấp đúng thời hạn khi đủ điều kiện.
Có thể thấy, BHTN không chỉ là khoản hỗ trợ thu nhập khi mất việc mà còn là cầu nối giúp người lao động học nghề, tìm kiếm cơ hội việc làm mới. Với lao động nữ, chính sách góp phần giảm thiểu rủi ro khi gián đoạn việc làm, bảo vệ quyền lợi và tạo thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp, hướng tới an sinh xã hội bền vững.