Hướng tới ngày văn hóa việt nam 24-11-2026

Đánh thức tiềm năng di sản, sáng tạo trên Bản đồ số Văn hóa Việt Nam

ANTD.VN - Không chỉ là công cụ tra cứu địa điểm hay sự kiện, nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) đang được kỳ vọng tạo bước chuyển từ lưu giữ số sang khai thác dữ liệu, mở rộng trải nghiệm văn hóa cho người dân và tiếp thêm nguồn lực cho công nghiệp văn hóa. Trao đổi với An ninh Thủ đô, bà Nguyễn Thị Hoàng Lan - Cục trưởng Cục Thông tin điện tử và chuyển đổi số (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã làm rõ lộ trình chuẩn hóa dữ liệu, kết nối VNeID và bảo đảm an toàn thông tin để CMAP trở thành hạ tầng dữ liệu văn hóa dùng chung trên phạm vi cả nước.

le-hoi-van-hoa.jpg
CMAP tạo điều kiện để các giá trị văn hóa ở địa phương, cơ sở có thêm cơ hội hiện diện trên không gian số

Cú hích cho hệ sinh thái dữ liệu và công nghiệp văn hóa

- Phóng viên: Thưa Cục trưởng, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng và đưa vào vận hành Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) có ý nghĩa như thế nào đối với tiến trình chuyển đổi số ngành văn hóa?

1794818923214-4380588527112806962-4380588527112806962-1862d1b49310d3586d6a37d4418724a4.jpg
Bà Nguyễn Thị Hoàng Lan - Cục trưởng Cục Thông tin điện tử và chuyển đổi số (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

- Cục trưởng Cục Thông tin điện tử và chuyển đổi số (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Nguyễn Thị Hoàng Lan: Việc xây dựng và đưa vào vận hành CMAP có ý nghĩa rất quan trọng, đặc biệt là trong bối cảnh Đảng và Nhà nước xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Nền tảng này không đơn thuần là đưa thông tin về các địa điểm, di tích hay sự kiện văn hóa lên môi trường mạng, mà là bước đi nhằm hình thành một không gian dữ liệu văn hóa số có tính hệ thống, thống nhất và có khả năng kết nối, khai thác trên phạm vi toàn quốc.

Trước hết, CMAP góp phần giải quyết một trong những yêu cầu quan trọng của chuyển đổi số ngành văn hóa hiện nay, đó là kết nối các nguồn dữ liệu, thông tin văn hóa đang được quản lý, lưu trữ và khai thác tại nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương khác nhau. Thông qua nền tảng, các thông tin về di sản văn hóa, bảo tàng, di tích, lễ hội, sự kiện văn hóa, hoạt động thể thao và các điểm đến du lịch được tích hợp, tổ chức theo không gian địa lý, tạo nên một bức tranh tổng thể về nguồn lực văn hóa trên phạm vi cả nước. Đây cũng là cơ sở để từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu văn hóa số, hạn chế tình trạng thông tin phân tán, thiếu liên kết và khó khai thác.

Thứ hai, CMAP góp phần đổi mới phương thức quản lý Nhà nước về văn hóa trên cơ sở dữ liệu. Khi thông tin được cập nhật thường xuyên, chuẩn hóa và hiển thị trực quan trên bản đồ số, các cơ quan quản lý có thêm công cụ để theo dõi sự phân bố, hiện trạng và tiềm năng của các nguồn lực văn hóa; từ đó hỗ trợ công tác hoạch định chính sách, tổ chức hoạt động, quản lý bảo tồn di sản và điều phối nguồn lực phát triển ngành.

Thứ ba, nền tảng mở rộng khả năng tiếp cận và thụ hưởng văn hóa của người dân, đồng thời tạo thêm không gian quảng bá các giá trị văn hóa Việt Nam. Với một điểm truy cập, người dân và du khách có thể tìm kiếm, khám phá thông tin về di sản, bảo tàng, lễ hội, sự kiện văn hóa, thể thao và các hành trình du lịch di sản tại 34 tỉnh, thành phố. Các địa phương, thiết chế văn hóa, du lịch cũng có thêm kênh giới thiệu hoạt động, sản phẩm và dịch vụ đến công chúng. Đối với doanh nghiệp, nguồn dữ liệu được tổ chức có hệ thống còn có thể cung cấp thông tin tham khảo để nghiên cứu thị trường, tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển các sản phẩm và dịch vụ thuộc lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng, giá trị của một nền tảng số không nằm ở số lượng thông tin được đưa lên, mà ở chất lượng dữ liệu và khả năng khai thác dữ liệu trong thực tiễn. Vì vậy, để CMAP vận hành hiệu quả và phát triển bền vững, Bộ VH-TT&DL xác định cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, đơn vị trong việc cung cấp, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”. Cùng với đó là yêu cầu tăng cường kết nối, liên thông với các nền tảng số và cơ sở dữ liệu có liên quan.

nha-nhac.jpg
CMAP được kỳ vọng sẽ góp phần nhận diện những tài nguyên, không gian và giá trị văn hóa có tiềm năng khai thác, kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư, cộng đồng sáng tạo để phát triển các sản phẩm, dịch vụ văn hóa, du lịch và nội dung số

- Cục trưởng cho biết những nhóm dữ liệu trọng tâm nào sẽ được ưu tiên tích hợp? Làm thế nào để bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, chính xác, đầy đủ và cập nhật thường xuyên theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”?

- Thứ nhất, về các nhóm dữ liệu trọng tâm ưu tiên tích hợp, CMAP tập trung vào 4 nhóm dữ liệu chính. Nhóm Dữ liệu di sản văn hóa bao gồm hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt, cấp quốc gia và cấp tỉnh; bảo vật quốc gia; di sản văn hóa phi vật thể như lễ hội, làng nghề và nghệ thuật diễn xướng. Nhóm Dữ liệu không gian và thiết chế văn hóa tập trung vào hệ thống bảo tàng, nhà hát, thư viện, trung tâm văn hóa - thể thao từ trung ương đến cơ sở. Nhóm Dữ liệu sự kiện và đời sống văn hóa bao gồm lịch trình các lễ hội dân gian thường niên, tuần văn hóa, tour đêm, triển lãm, show diễn nghệ thuật thực cảnh và các hoạt động văn hóa cơ sở. Nhóm Dữ liệu dịch vụ và du lịch liên kết gồm các điểm đến gắn với sản phẩm OCOP, ẩm thực truyền thống và các tuyến, điểm du lịch trải nghiệm.

Thứ hai, về cơ chế thực thi nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”, chúng tôi xác định việc chuẩn hóa, thẩm định và cập nhật dữ liệu thường xuyên là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình vận hành nền tảng. Đối với tiêu chí “đúng và sạch”, chúng tôi sẽ ban hành bộ tiêu chuẩn kỹ thuật dữ liệu văn hóa dùng chung, bao gồm các yêu cầu về tọa độ GPS, cấu trúc metadata và định danh di sản. Dữ liệu gốc bắt buộc phải được khai thác từ hồ sơ khoa học, hồ sơ pháp lý của Cục Di sản văn hóa và các Sở VH-TT&DL tỉnh, thành phố, đồng thời trải qua quy trình kiểm duyệt chuyên môn nghiêm ngặt trước khi được xuất bản trên nền tảng. Đối với tiêu chí “đủ và sống”, nền tảng thiết lập cơ chế phân cấp quản trị đến cơ sở. Theo đó, mỗi Sở VH-TT&DL, ban quản lý di tích, bảo tàng hoặc đơn vị tổ chức sự kiện được cấp một tài khoản định danh trên hệ thống để chủ động cập nhật lịch hoạt động, giá vé, giờ mở cửa. Đồng thời, CMAP tích hợp cổng tiếp nhận thông tin đóng góp từ cộng đồng (UGC) có kiểm duyệt, qua đó tạo thành dòng chảy dữ liệu liên tục, được bổ sung và bồi đắp mỗi ngày.

my-son.jpg
Thông qua CMAP, các thông tin về di tích, lễ hội, sự kiện văn hóa và các điểm đến du lịch được tích hợp, tổ chức theo không gian địa lý

Cầu nối để khai thác tiềm năng

- Với những tính năng như: Tìm kiếm sự kiện theo vị trí địa lý, tra cứu di sản, bảo tàng, lễ hội, hành trình du lịch và tiếp cận các chính sách ưu đãi, nền tảng sẽ tạo ra những thay đổi cụ thể như thế nào trong việc tiếp cận, thụ hưởng các giá trị văn hóa của công chúng?

- Thay đổi rõ nét nhất mà CMAP hướng tới là chuyển từ phương thức tiếp cận thông tin văn hóa còn phân tán sang một phương thức tiếp cận chủ động, thuận tiện và có tính kết nối hơn, trong đó người dân và du khách thực sự trở thành trung tâm phục vụ.

Trước hết, CMAP giúp rút ngắn khoảng cách giữa công chúng với các giá trị văn hóa. Thay vì phải tìm kiếm thông tin từ nhiều website, fanpage hoặc nguồn thông tin riêng lẻ của từng địa phương, người dùng có thể truy cập một nền tảng chung để tìm hiểu về di tích, di sản, bảo tàng, lễ hội, chương trình nghệ thuật và các hoạt động văn hóa, thể thao trên phạm vi cả nước. Đặc biệt, với tính năng định vị và tìm kiếm theo vị trí địa lý, người dân có thể nhanh chóng biết được xung quanh mình đang diễn ra những hoạt động văn hóa nào, có những điểm đến nào đáng khám phá. Điều này giúp việc tiếp cận văn hóa trở nên gần gũi hơn, gắn với nhu cầu và đời sống thường ngày của mỗi người.

Thứ hai, CMAP góp phần thay đổi cách thức khám phá và trải nghiệm văn hóa, du lịch. Nền tảng không đơn thuần cung cấp thông tin về một địa điểm riêng lẻ mà còn giúp người dùng kết nối các điểm đến thành những hành trình trải nghiệm. Chẳng hạn, khi tìm hiểu một di tích, du khách có thể tiếp tục khám phá các bảo tàng, không gian văn hóa, làng nghề, lễ hội hoặc các hoạt động nghệ thuật trong cùng khu vực. Từ đó, một chuyến tham quan có thể được mở rộng thành hành trình tìm hiểu lịch sử, văn hóa và đời sống bản địa.

Thứ ba, việc tích hợp thông tin về các chương trình, chính sách ưu đãi, dịch vụ tham quan và trải nghiệm sẽ giúp người dân, du khách có thêm cơ sở lựa chọn hoạt động phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mình. Đây cũng là một yếu tố thiết thực để mở rộng cơ hội thụ hưởng văn hóa, khuyến khích người dân tham gia nhiều hơn vào các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và du lịch, đồng thời góp phần đưa các sản phẩm văn hóa đến gần hơn với thị trường.

Một điểm quan trọng khác là CMAP tạo điều kiện để các giá trị văn hóa ở địa phương, cơ sở có thêm cơ hội hiện diện trên không gian số. Không phải chỉ những di tích nổi tiếng hay sự kiện quy mô lớn mới được quan tâm, mà các lễ hội truyền thống, không gian văn hóa cộng đồng, hoạt động nghệ thuật, sản phẩm làng nghề và những nét đặc sắc trong đời sống văn hóa của từng địa phương cũng có thể được giới thiệu, quảng bá rộng rãi hơn. Qua đó, nền tảng góp phần thúc đẩy sự đa dạng trong tiếp cận và thụ hưởng văn hóa, đồng thời tăng cường kết nối giữa các địa phương.

1794818980052-4380588527112806962-4380588527112806962-ee7d6ca1257c0a9c26ebc314215c8093.jpg
Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Nền tảng Bản đồ số Việt Nam (CMAP)

- CMAP được kỳ vọng sẽ cung cấp nguồn dữ liệu có tính hệ thống về phân bố, hiện trạng và tiềm năng các nguồn lực văn hóa trên cả nước. Khả năng khai thác nguồn dữ liệu này trong công tác quản lý, hoạch định chính sách, tổ chức sự kiện và phát triển công nghiệp văn hóa tại các địa phương?

- Trong giai đoạn tiếp theo, đầu tiên CMAP kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng quy hoạch và hoạch định chính sách. Thông qua bản đồ số, mật độ phân bố các thiết chế văn hóa, di tích… Thứ hai, tối ưu hóa công tác tổ chức sự kiện và phân luồng du lịch. Dữ liệu lớn (Big Data) về mật độ sự kiện và mức độ quan tâm của người dân giúp các địa phương chủ động phối hợp, điều chỉnh lịch tổ chức lễ hội hợp lý, tránh trùng lặp thời gian giữa các vùng lân cận, đồng thời hạn chế tình trạng quá tải cục bộ tại các điểm nóng di sản. Thứ ba, cung cấp nguồn dữ liệu đầu vào phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa. Công nghiệp văn hóa không thể phát triển nếu thiếu một kho tài nguyên số. Nguồn dữ liệu được chuẩn hóa từ CMAP, bao gồm hình ảnh, hoa văn, tích truyện lịch sử, mô hình 3D... sẽ trở thành nguồn tư liệu đầu vào có giá trị và độ tin cậy, phục vụ các doanh nghiệp sáng tạo, hãng phim, nhà thiết kế game, thời trang, thủ công mỹ nghệ khai thác và thương mại hóa. Qua đó, góp phần tạo ra những sản phẩm văn hóa mang đậm bản sắc Việt Nam.

Tôi cho rằng giá trị quan trọng của CMAP đối với công tác quản lý Nhà nước là giúp chuyển từ quản lý nguồn lực văn hóa theo phương thức phân tán sang quản lý tổng thể, trực quan và dựa trên dữ liệu. Thông qua việc tích hợp dữ liệu về phân bố, hiện trạng và tiềm năng các nguồn lực văn hóa, CMAP sẽ hỗ trợ cơ quan quản lý có cái nhìn toàn diện về bức tranh văn hóa của từng địa phương và cả nước. Đây là cơ sở để đánh giá thực trạng, xác định những nguồn lực cần ưu tiên bảo tồn, phát huy, từ đó hoạch định chính sách và phân bổ nguồn lực đầu tư phù hợp, hiệu quả hơn. Đặc biệt, đối với phát triển công nghiệp văn hóa, CMAP sẽ góp phần nhận diện những tài nguyên, không gian và giá trị văn hóa có tiềm năng khai thác, kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng sáng tạo để phát triển các sản phẩm, dịch vụ văn hóa, du lịch và nội dung số. CMAP không chỉ là công cụ giúp Nhà nước quản lý tốt hơn các nguồn lực văn hóa, mà còn là cầu nối để các nguồn lực đó được khai thác và phát huy giá trị trong thực tiễn. Mục tiêu cuối cùng là chuyển từ tư duy số hóa để lưu giữ sang sử dụng dữ liệu để quản lý, kết nối và tạo ra giá trị mới từ văn hóa góp phần đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực và động lực phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.

Liên thông, chuẩn hóa dữ liệu để vận hành bền vững

- Được biết, có định hướng kết nối CMAP với hệ thống định danh điện tử VNeID và các nền tảng số liên quan. Cục trưởng cho biết lộ trình và những tiện ích mà việc kết nối, liên thông này sẽ mang lại? Vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi của người sử dụng được đặt ra như thế nào?

- Việc tích hợp CMAP với Đề án 06 và ứng dụng định danh điện tử VNeID là bước đi mang tính chiến lược, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân trong quá trình tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ văn hóa.

Thứ nhất, về lộ trình và tiện ích tích hợp, mục tiêu là mang đến trải nghiệm “một chạm” cho người sử dụng. Người dân có thể sử dụng tài khoản VNeID để đăng nhập CMAP mà không cần tạo tài khoản mới. Thông qua kết nối này, người dân có thể đặt vé tham quan di tích, bảo tàng trực tuyến; đồng thời, hệ thống tự động xác thực các đối tượng chính sách như thương binh, người cao tuổi, hộ nghèo... để áp dụng chính sách miễn, giảm giá vé mà không cần xuất trình giấy tờ bản cứng. Lộ trình triển khai được thực hiện theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1 tập trung liên thông xác thực đăng nhập một lần qua VNeID và tích hợp luồng sự kiện văn hóa vào chuyên mục tiện ích trên ứng dụng VNeID. Giai đoạn 2 sẽ mở rộng các tiện ích thanh toán số đối với vé điện tử, hướng tới thanh toán không dùng tiền mặt và liên thông dữ liệu du lịch thông minh.

Thứ hai, về bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư, CMAP được thiết kế, thẩm định an toàn thông tin theo cấp độ, tuân thủ các quy định của Luật An ninh mạng và nghị định 331/2026/NĐ-CP ngày 19-8-2026 về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin), đồng thời triển khai đầy đủ mô hình bảo vệ 4 lớp. Đối với dữ liệu cá nhân, nền tảng thực hiện các yêu cầu bảo vệ theo Nghị định 356/2025/NĐ-CP ngày 31-12-2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật bảo vệ dữ liệu cá nhân. Dữ liệu định danh người dùng được mã hóa đầu cuối và lưu trữ độc lập tại hạ tầng đạt chuẩn. Đặc biệt, dữ liệu định vị chỉ được sử dụng để gợi ý tiện ích theo thời gian thực khi có sự cho phép của người dùng; không thương mại hóa hoặc chia sẻ dữ liệu vị trí cá nhân cho bên thứ ba. Đây là những yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ quyền riêng tư và tạo sự tin tưởng cho người dân khi sử dụng nền tảng.

- Cục trưởng đánh giá như thế nào về những khó khăn trong quá trình huy động, chuẩn hóa và duy trì nguồn dữ liệu? Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ có những giải pháp, cơ chế phối hợp nào để CMAP thực sự trở thành hạ tầng dữ liệu văn hóa dùng chung, được cập nhật thường xuyên và có sức lan tỏa trên phạm vi cả nước?

- Khó khăn lớn nhất là việc huy động, chuẩn hóa và duy trì nguồn dữ liệu. Hiện nay, dữ liệu văn hóa còn phân tán ở nhiều cấp, nhiều đơn vị; phương thức thu thập, phân loại và cập nhật chưa thống nhất. Một số dữ liệu đã được số hóa nhưng chưa chuẩn hóa, chưa có cơ chế kết nối, chia sẻ thường xuyên. Bên cạnh đó, nguồn lực và trách nhiệm cập nhật dữ liệu tại một số địa phương còn hạn chế. Để giải quyết những khó khăn này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang triển khai đồng bộ một số giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, thống nhất chuẩn dữ liệu và cơ chế kết nối, chia sẻ trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm dữ liệu có tính liên thông, tránh trùng lặp và đầu tư phân tán.

Thứ hai, phân công rõ trách nhiệm quản trị và cập nhật dữ liệu. Các đơn vị thuộc Bộ và 34 tỉnh, thành phố là những đầu mối quan trọng trong việc thu thập, xác thực và cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý; bảo đảm dữ liệu được cập nhật ngay từ nơi phát sinh, có cơ chế kiểm tra chất lượng và đánh giá định kỳ.

Thứ ba, huy động đa dạng nguồn lực và mở rộng kết nối. Ưu tiên tích hợp các cơ sở dữ liệu, nền tảng hiện có; tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng, đồng thời có cơ chế khai thác, chia sẻ dữ liệu phù hợp với quy định về bản quyền và bảo vệ dữ liệu.

Thứ tư, đẩy mạnh mô hình hợp tác công - tư (PPP) và xã hội hóa. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong quản lý dữ liệu gốc và định hướng chính sách, đồng thời tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ số, doanh nghiệp lữ hành, viện nghiên cứu và cộng đồng sáng tạo.

Thông qua việc chia sẻ nguồn tài nguyên dữ liệu mở có kiểm soát, CMAP hướng tới trở thành nền tảng chung của toàn xã hội, nơi hàng triệu người dân có thể cùng tham gia đóng góp, bồi đắp dữ liệu và khai thác, sử dụng lâu dài.

- Cảm ơn Cục trường về cuộc trao đổi này!

Tin cùng chuyên mục

Xin chào,
Tôi là Chatbot của
An ninh Thủ đô
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
An Ninh Thủ Đô nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
5 điểm nghẽn của Hà Nội
giải pháp xử lý điểm nghẽn của Thủ đô
50 năm Báo An ninh Thủ đô
Công an Thủ đô Anh hùng