Diễn đàn Việt Nam Không rác 2026: Từ kinh nghiệm đến hành động
Ngày 26/10/2026, Diễn đàn Việt Nam Không rác 2026 diễn ra tại Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk, do Trung tâm Hỗ trợ phát triển xanh (GreenHub) tổ chức, với sự tham gia của Tổ chức Môi trường Thái Bình Dương (Pacific Environment) và các đối tác. Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý, tổ chức môi trường, đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhóm đang triển khai sáng kiến giảm rác.
Thay vì chỉ bàn về mục tiêu dài hạn, diễn đàn tập trung vào kinh nghiệm phân loại rác tại nguồn, hạn chế nhựa dùng một lần, tái sử dụng vật liệu và duy trì thói quen tiêu dùng có trách nhiệm.
Các ý kiến nhấn mạnh rằng giải pháp giảm rác phải thuận tiện, phù hợp chi phí và điều kiện sống của người dân, đồng thời có quy trình thu gom, xử lý rõ ràng. Đây là điều kiện để hoạt động giảm rác không dừng ở những chiến dịch ngắn hạn.
Chương trình chia sẻ thực hành không rác ở Đắk Lắk, Đà Nẵng và một số địa phương, từ trường học, bệnh viện, cơ sở du lịch đến khu dân cư. Hoạt động của câu lạc bộ phụ nữ thu gom rác tái chế và các sáng kiến tại khu phố Long Thủy cũng cho thấy vai trò chủ động của cộng đồng.
Từ những câu chuyện thực tế, thông điệp nổi bật của diễn đàn là giảm rác phải bắt đầu trước khi một sản phẩm trở thành rác thải. Bên cạnh trách nhiệm của người tiêu dùng, doanh nghiệp cũng cần thay đổi cách đưa sản phẩm ra thị trường và cách tiếp nhận bao bì sau sử dụng.
Bell Mega và hành trình giảm rác thải nhựa từ nguồn
Với hàng tiêu dùng thiết yếu, bao bì thường có thời gian sử dụng ngắn. Thu hồi và tái sử dụng bao bì vì thế là hướng tiếp cận đáng chú ý bên cạnh phân loại, tái chế rác thải.
Ngày 12/10/2026, Công ty cổ phần Bell Mega và Pacific Environment ký thỏa thuận hợp tác nhằm thúc đẩy giải pháp giảm rác thải nhựa từ tiêu dùng. Lễ ký kết có ông Đỗ Tấn Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Bell Mega, và bà Quách Thị Xuân, Giám đốc quốc gia Pacific Environment Việt Nam.
Một trọng tâm hợp tác là mô hình Trạm Xanh Bell ESG, nơi người dân mua sản phẩm gia dụng và hoàn trả vỏ bao bì sau sử dụng. Mô hình hướng tới đưa những vỏ can còn phù hợp trở lại chu trình sử dụng, thay vì mặc nhiên coi đó là rác.
Thông qua hợp tác, Bell Mega có thêm cơ hội trao đổi chuyên môn và kết nối các sáng kiến giảm rác. Để tạo hiệu quả lâu dài, mạng lưới thu hồi cần vận hành thuận tiện, ổn định và có khả năng đo lường kết quả. Nếu triển khai tốt, cách làm này có thể giảm nhu cầu sử dụng bao bì mới và khuyến khích cộng đồng tham gia thường xuyên.
Trạm Xanh Bell ESG: Đưa việc đổi vỏ trở nên gần gũi
Trạm Xanh Bell ESG được Bell Mega định hướng gắn với các điểm mua sắm, sinh hoạt hàng ngày, giúp người dân tiếp cận hoạt động đổi vỏ thuận tiện hơn.
Mô hình kết hợp phân phối sản phẩm gia dụng thiết yếu với tiếp nhận bao bì nhựa sau tiêu dùng để phân loại, tái sử dụng hoặc chuyển đến đơn vị tái chế phù hợp.
Với những sản phẩm như nước giặt, nước rửa chén, nước lau sàn, khách hàng có thể mang vỏ can đã dùng hết trở lại Trạm Xanh để đổi lấy can chứa sản phẩm mới. Việc thu hồi ngay tại điểm phân phối giúp người mua dễ ghi nhớ và duy trì thói quen hoàn trả vỏ.
Các vỏ can được thu gom cần trải qua khâu phân loại, làm sạch và kiểm tra trước khi tái sử dụng; những vỏ không đáp ứng yêu cầu được chuyển đi tái chế. Đây là bước quan trọng để bảo đảm chất lượng bao bì và an toàn cho sản phẩm.
Bell Mega dự kiến phát triển Trạm Xanh gần khu dân cư, cửa hàng tạp hóa và các hộ gia đình muốn tham gia mạng lưới. Cách tổ chức này tận dụng địa điểm mua sắm quen thuộc, đồng thời tạo cơ hội cho cửa hàng nhỏ kết hợp bán hàng với thu hồi bao bì.
Ngoài đổi vỏ, Trạm Xanh còn được định hướng là điểm chia sẻ kiến thức phân loại rác, tái chế và tiêu dùng có trách nhiệm, góp phần đưa thông điệp môi trường đến gần hơn với sinh hoạt thường ngày.
Tuy nhiên, hiệu quả mô hình cần được kiểm chứng bằng số liệu: lượng vỏ can thu hồi, số lần tái sử dụng, chi phí làm sạch, vận chuyển và lượng nhựa mới tiết giảm. Đây là những chỉ số cần theo dõi khi mở rộng mạng lưới.
Từ một điểm đổi vỏ đến mạng lưới tiêu dùng bền vững
Các thảo luận tại diễn đàn cho thấy mỗi địa phương cần cách triển khai giảm rác phù hợp. Điểm chung là người dân phải dễ tham gia và hiểu lợi ích của việc thay đổi thói quen tiêu dùng.
Bell Mega đặt mục tiêu từng bước phát triển mạng lưới Trạm Xanh tại nhiều địa phương, kết nối phân phối sản phẩm với thu hồi bao bì. Đây vẫn là định hướng cần thời gian kiểm chứng và điều chỉnh theo điều kiện thực tế.
Để vận hành bền vững, mô hình cần sự phối hợp của đối tác phân phối, đơn vị thu gom và tái chế, chính quyền địa phương cùng cộng đồng dân cư. Hợp tác với Pacific Environment là cơ sở để Bell Mega tiếp cận thêm kinh nghiệm và hoàn thiện cách làm.
Bên cạnh số lượng điểm thu hồi, việc công bố kết quả đo lường về bao bì được thu gom, tái sử dụng và lượng chất thải giảm được sẽ giúp cộng đồng, đối tác đánh giá hiệu quả thực chất của giải pháp.
Nếu được tổ chức tốt, mỗi Trạm Xanh có thể trở thành điểm kết nối giữa doanh nghiệp và người dân, nơi việc mua hàng đi cùng cơ hội hoàn trả bao bì.
Diễn đàn Việt Nam Không rác 2026 khép lại nhưng bài toán giảm rác đòi hỏi những mô hình có thể duy trì trong thực tế. Các sáng kiến chỉ phát huy hiệu quả khi liên kết hoạt động thu hồi, xử lý với sự tham gia thường xuyên của cộng đồng.
Với Trạm Xanh Bell ESG, Bell Mega hướng tới đưa việc hoàn trả bao bì trở thành một phần của thói quen mua sắm. Giảm rác không chỉ là xử lý chất thải, mà còn là thay đổi cách mua, sử dụng và đưa vật liệu trở lại vòng tuần hoàn.
