Sau mỗi lần mua nước giặt, nước rửa chén hay nước lau sàn, nhiều gia đình lại thải bỏ thêm một chai nhựa. Việc sử dụng bao bì một lần tạo ra sự tiện lợi trước mắt nhưng đồng thời làm gia tăng khối lượng rác cần thu gom, xử lý. Vì vậy, bên cạnh hoạt động tái chế, giảm lượng bao bì phát sinh ngay từ khâu mua sắm đang được quan tâm như một hướng đi của kinh tế tuần hoàn.
Ngày 12/10/2026, Công ty cổ phần Bell Mega, ký thỏa thuận hợp tác với Tổ chức Môi trường Thái Bình Dương (Pacific Environment). Theo nội dung đề án, hai bên hướng tới thúc đẩy giải pháp giảm sử dụng bao bì nhựa dùng một lần, từng bước xây dựng mạng lưới điểm chiết rót và thu hồi vỏ can tại cộng đồng.
Tham gia lễ ký kết có ông Đỗ Tấn Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Bell Mega, và bà Quách Thị Xuân, Giám đốc quốc gia Pacific Environment Việt Nam. Việc hợp tác được kỳ vọng tạo điều kiện kết nối giữa năng lực cung ứng của doanh nghiệp với kinh nghiệm hoạt động môi trường của tổ chức đối tác. Các kế hoạch cụ thể và hiệu quả đạt được vẫn cần được theo dõi trong giai đoạn triển khai.
Thu hồi và tái chế tài nguyên nhựa thông qua mô hình trạm chiết rót
Thay vì mua một chai sản phẩm mới sau mỗi lần sử dụng, khách hàng có thể đến Trạm Xanh Bell ESG để mua nước giặt, nước rửa chén hoặc nước lau sàn theo nhu cầu. Khi sản phẩm hết, vỏ can được giữ lại để hoàn trả cho điểm bán theo cơ chế đặt cọc và đổi Can mới đã nạp đầy dung dịch theo nhu cầu của người dùng.
"Sự hợp tác giữa Bell Mega và Pacific Environment không đơn thuần là một bản ghi nhớ nguyên tắc. Đây là sự gắn kết giữa tư duy bảo tồn môi trường dựa trên bằng chứng khoa học với một hạ tầng kinh doanh tuần hoàn sẵn sàng triển khai thực chiến. Chúng tôi muốn chứng minh với thị trường và cơ quan quản lý rằng: Loại bỏ bao bì nhựa dùng một lần không hề triệt tiêu lợi nhuận, mà trái lại, chính là động lực vàng để hạ giá thành, tăng biên lợi nhuận và mở rộng thị phần"
— Ông Đỗ Tấn Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Bell Mega
Theo phương án của Bell Mega, hệ thống dự kiến sử dụng can dung tích 5 lít, 10 lít và can lớn 45 lít phục vụ việc cung ứng cho các điểm Trạm Xanh Bell Esg. Khách hàng nộp một khoản tiền cọc khi nhận can và được hoàn lại khi trả vỏ đúng quy định. Cách làm này nhằm khuyến khích người sử dụng không vứt bỏ bao bì sau một lần mua hàng.
Trong phương án ban đầu, mức đặt cọc dự kiến là 10.000 đồng đối với can 5 lít hoặc 10 lít và 100.000 đồng với can 45 lít. Giá bán và điều kiện đặt cọc tại từng điểm sẽ được thông báo rõ để người mua dễ so sánh, lựa chọn. Các vỏ can thu hồi sẽ được tập kết tại điểm bán, sau đó đưa về nhà máy Bell Đức; tại đây, can được phân loại, vệ sinh và kiểm tra chất lượng. Can đạt yêu cầu được tiếp tục sử dụng để chứa sản phẩm; can hư hỏng được chuyển sang khâu tái chế theo quy trình phù hợp.
Điểm khác biệt của giải pháp này không chỉ nằm ở việc thu gom rác nhựa, mà còn ở mục tiêu kéo dài thời gian sử dụng của mỗi vỏ can. Đề án đặt mục tiêu một vỏ can có thể được luân chuyển nhiều lần trước khi đưa vào tái chế, với số lượt dự kiến từ 30 đến 50 tùy loại bao bì. Để bảo đảm an toàn, quy trình vệ sinh, kiểm tra độ kín và điều kiện tái sử dụng bao bì cần được thực hiện nhất quán trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Kết hợp bảo vệ môi trường với hoạt động kinh doanh tại địa phương
Trạm Xanh Bell ESG được định hướng đặt tại nhà riêng người bân, tại các cửa hàng tạp hóa, khu dân cư, nhà sinh hoạt cộng đồng và những địa điểm thuận tiện cho người dân. Nhờ tận dụng mặt bằng sẵn có, mô hình hướng đến cách tổ chức đơn giản, giúp khách hàng dễ tiếp cận dịch vụ đổi vỏ, chiết rót ngay gần nơi sinh sống.
Theo tính toán trong đề án, một điểm bán dân sinh có thể bố trí trên diện tích khoảng 1,5 m², với mức đầu tư dự kiến từ 30 đến 35 triệu đồng, tùy thiết bị và lượng hàng ban đầu. Bên cạnh kênh bán lẻ truyền thống, Bell Mega định hướng kết nối với các tổ chức đoàn thể, hội phụ nữ, công giáo, phật giáo, dân tộc và cơ sở thiện nguyện để tạo thêm cơ hội tham gia kinh doanh cho người dân, đặc biệt là những nhóm cần hỗ trợ sinh kế.
Về phía người tiêu dùng, việc hạn chế mua lại vỏ chai mới có thể góp phần tiết kiệm chi phí bao bì. Song mức tiết kiệm cụ thể còn phụ thuộc giá bán, chi phí thu hồi, vệ sinh và vận chuyển. Vì vậy, lợi ích kinh tế cần được công bố dựa trên số liệu thực tế, thay vì chỉ dựa vào các dự báo ban đầu.
Đo lường hiệu quả trước khi nhân rộng mạng lưới toàn quốc
Một nội dung quan trọng của đề án là sử dụng mã nhận diện để theo dõi từng vỏ can qua các lần thu hồi và tái sử dụng. Dữ liệu về số lần luân chuyển, lượng bao bì được thu hồi và lượng nhựa không phải sử dụng thêm sẽ là cơ sở để đánh giá kết quả giảm rác thải nhựa.
Theo kế hoạch được công bố trong tài liệu dự án, Bell Mega đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới 'Thu hồi và tái chế tài nguyên nhựa thông qua mô hình thiết lập mạng lưới điểm bán hàng đổi vỏ phủ kín toàn quốc với tên gọi Trạm Xanh Bell ESG' lên 50.000 điểm vào năm 2028, sau đó tiếp tục phát triển trong những năm tiếp theo. Đây là mục tiêu triển khai, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn hóa phương thức vận hành và công khai các kết quả đạt được theo từng giai đoạn.
Từ một thay đổi nhỏ trong thói quen mua sắm, Trạm Xanh Bell ESG đặt ra cách tiếp cận gần gũi với người dân: dùng lại bao bì khi còn bảo đảm chất lượng, giảm thải bỏ và tạo điều kiện để cộng đồng cùng tham gia. Giá trị của sáng kiến sẽ được thể hiện rõ nhất bằng các điểm bán vận hành hiệu quả và lượng rác nhựa thực sự được cắt giảm.
