Quốc hội thông qua Luật Đất đai với nhiều quy định quan trọng về bồi thường, tái định cư

ANTD.VN - Trong phiên họp sáng nay, 21/11, với 466/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) với nhiều quy định mới nổi bật.

Rà soát, quy định chặt chẽ các trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Liên quan đến chủ thể có yếu tố nước ngoài sử dụng đất tại Việt Nam, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) tiếp tục kế thừa Luật Đất đai qua các thời kỳ quy định về tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài là người sử dụng đất tại Điều 4 của dự thảo Luật, được tiếp cận đất đai và thực hiện quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất như quy định của pháp luật hiện hành để bảo đảm tính kế thừa, ổn định môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút đầu tư nước ngoài, đồng thời bảo đảm sự cam kết của Nhà nước Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

trinh-viet-hung.jpg
Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng trình bày báo cáo trước Quốc hội

Về việc rà soát, quy định chặt chẽ các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, nhất là đối với các dự án có mục đích kinh doanh, tránh mở rộng phạm vi thu hồi đất không thật sự cần thiết, tại Điều 34 dự thảo Luật đã liệt kê cụ thể các dự án, công trình cần thu hồi đất trên cơ sở kế thừa Điều 79 Luật Đất đai năm 2024, Điều 3 Nghị quyết số 254/2025 và có bổ sung thêm một số trường hợp trên cơ sở tiếp thu ý kiến Đại biểu Quốc hội, bộ, ngành, địa phương.

Việc liệt kê cụ thể tên các công trình là dựa trên các tiêu chí cơ bản gồm xây dựng trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp; Xây dựng công trình công cộng, hạ tầng kỹ thuật; Dự án phục vụ chính sách an sinh xã hội; Thực hiện dự án phát triển kinh tế, dự án xây dựng, chỉnh trang đô thị, nông thôn; Thu hồi đất để thực hiện điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; Thực hiện dự án đã được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật; Quốc hội bổ sung các trường hợp thu hồi đất theo trình tự, thủ tục rút gọn…

Bên cạnh cơ chế thu hồi đất, dự thảo Luật vẫn có cơ chế sử dụng đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội thông qua việc nhận quyền sử dụng đất (Điều 58), tạo hành lang pháp lý để người dân và doanh nghiệp thỏa thuận về việc khai thác, phát triển dự án trên diện tích đất của người dân; đồng thời cho phép áp dụng cơ chế thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất đối với dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất nếu đáp ứng điều kiện là dự án không sử dụng vốn ngân sách mà nhà đầu tư lựa chọn phương án thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất, không đề xuất thu hồi đất.

Chuyển sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”

Dự thảo Luật Đất đai (từ Điều 41-48) cũng thể chế tinh thần Nghị quyết số 21 về việc chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất” thông qua các quy định sau: Bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất theo giá trị thiệt hại thực tế;

Ngoài các khoản bồi thường, người có đất thu hồi còn được hỗ trợ để bảo đảm có chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất cho người có đất thu hồi; khu tái định cư phải bảo đảm các điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền, ưu tiên tái định cư tại chỗ, lựa chọn khu đất có vị trí thuận lợi để hình thành khu tái định cư;

bq-dat-dai.jpg
Kết quả biểu quyết

Cho phép người có đất thu hồi có nhu cầu thì được hoán đổi phần diện tích đất ở bị thu hồi sang phần diện tích đất còn lại của thửa đất sau thu hồi hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi, phù hợp với quy hoạch; cho phép người có đất thu hồi mà phần diện tích đất còn lại của thửa đất sau khi thu hồi có diện tích hoặc kích thước hoặc hình thể không bảo đảm điều kiện sử dụng hoặc không thuận lợi cho việc sử dụng đất thì chuyển quyền sử dụng đất hoặc hợp thửa đất, tách thửa đất và được miễn nghĩa vụ tài chính đất đai trong trường hợp này;

Quy định rõ việc kiểm tra, giám sát, bảo đảm điều kiện khu tái định cư và điều tra, xác định thu nhập từ việc sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất người có đất thu hồi bị mất để có phương án hỗ trợ nhằm tái thiết cuộc sống, phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi so với thời điểm trước khi bị thu hồi đất; bổ sung khoản hỗ trợ phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi sau khi thu hồi đất nếu thuộc trường hợp mất việc làm, giảm thu nhập.

Về việc rà soát các quy định có liên quan về công chứng, chứng thực giao dịch tại Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và Luật Nhà ở (sửa đổi), bổ sung phương án sửa đổi Luật Công chứng để bảo đảm thống nhất với nội dung của dự thảo Luật về việc giao Chính phủ quy định các trường hợp phải công chứng, chứng thực, dự thảo Luật quy định về công chứng theo hướng tiếp thu, bổ sung vào cuối khoản 4 Điều 21 dự thảo Luật cụm từ “bảo đảm an toàn pháp lý trong giao dịch”, đồng thời đề xuất sửa đổi Luật Công chứng trong Luật Đất đai tại Điều 108 theo hướng “Giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng hoặc luật giao Chính phủ quy định phải công chứng”; cho phép quy định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.

Tin cùng chuyên mục

Xin chào,
Tôi là Chatbot của
An ninh Thủ đô
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
An Ninh Thủ Đô nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
5 điểm nghẽn của Hà Nội
giải pháp xử lý điểm nghẽn của Thủ đô
50 năm Báo An ninh Thủ đô
Công an Thủ đô Anh hùng