Quốc hội “chốt” mở rộng các hình thức chỉ định thầu và lựa chọn nhà thầu không qua cạnh tranh

ANTD.VN - Theo luật được Quốc hội thông qua chiều 21-11, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với dự án cần đẩy nhanh tiến độ phải được xác định bằng văn bản của cấp có thẩm quyền nhằm tránh lợi dụng…

ngo-van-tuan1jpg.jpg
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình luật

Chiều 21-11, với 487/489 ĐBQH có mặt biểu quyết tán thành, đạt 97.6%, Quốc hội đã thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo luật này.

Về chỉ định thầu, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, việc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu không thể chỉ dựa trên mức độ cạnh tranh mà cần tính đến mục tiêu, tính chất, quy mô, tiến độ và yêu cầu cụ thể của từng gói thầu, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu cạnh tranh, công khai, minh bạch với yêu cầu về tiến độ, chất lượng và hiệu quả.

Thực tiễn cho thấy, đối với những gói thầu chỉ có một nhà thầu đáp ứng yêu cầu hoặc có tính chất đặc thù, cấp bách thì việc tổ chức đấu thầu không những không tạo thêm cạnh tranh thực chất mà còn làm phát sinh thời gian, chi phí và thủ tục không cần thiết.

Vì thế, dự thảo Luật mở rộng các hình thức chỉ định thầu, đặt hàng… nhằm tạo cơ chế lựa chọn nhà thầu phù hợp trong các trường hợp nêu trên mà không thay thế hay hạn chế việc áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi. Theo quy định của Dự thảo Luật, chủ đầu tư vẫn được quyền lựa chọn hình thức đấu thầu rộng rãi đối với cả những gói thầu đủ điều kiện áp dụng hình thức khác.

Cùng với việc mở rộng hình thức chỉ định thầu và các hình thức lựa chọn nhà thầu không qua cạnh tranh, dự thảo Luật quy định chặt chẽ điều kiện, tiêu chí và giới hạn áp dụng trong các trường hợp cấp bách, khẩn cấp để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đối ngoại; bảo vệ bí mật nhà nước; đáp ứng yêu cầu, điều kiện đặc thù về chuyên môn, nghiệp vụ mà không cần thiết phải áp dụng hình thức đấu thầu cạnh tranh…

Bộ trưởng Tài chính cho biết, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với dự án cần đẩy nhanh tiến độ phải được xác định bằng văn bản của cấp có thẩm quyền nhằm tránh việc lợi dụng sự chậm trễ do nguyên nhân chủ quan để áp dụng chỉ định thầu.

Đồng thời, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định cơ chế kiểm soát rủi ro tương ứng theo hướng tăng cường công khai thông tin, giám sát, kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm.

Cũng theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, có ý kiến đề nghị quyết định chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư phải nêu căn cứ và công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trước khi ký hợp đồng. Tiếp thu ý kiến của ĐBQH, dự thảo Nghị định của Chính phủ đã quy định kế hoạch lựa chọn nhà thầu, quy trình chỉ định thầu được thực hiện, công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Về việc xác định giá gói thầu, Bộ trưởng Tài chính cho biết, tiếp thu ý kiến, dự thảo Nghị định của Chính phủ sẽ được hoàn thiện theo hướng thu hẹp các trường hợp được sử dụng 01 báo giá làm căn cứ xác định giá gói thầu, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế của thị trường và khả năng cung ứng của các nhà cung cấp (như trường hợp khẩn cấp, cấp bách, chỉ có 01 nhà cung cấp...).

Ngoài ra, một số ý kiến đề nghị bổ sung hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu đối với sở hữu chung, sở hữu chéo, chung người quản lý vào quy định về thông thầu; ngăn chặn các nhà thầu có quan hệ sở hữu, chi phối cùng tham dự thầu.

Về nội dung này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, việc ngăn chặn các nhà thầu có quan hệ sở hữu, chi phối cùng tham dự thầu cần có giải pháp xử lý tổng thể không chỉ theo pháp luật về đấu thầu mà còn theo pháp luật liên quan, chẳng hạn như Luật Doanh nghiệp...

Tin cùng chuyên mục

Xin chào,
Tôi là Chatbot của
An ninh Thủ đô
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
An Ninh Thủ Đô nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
5 điểm nghẽn của Hà Nội
giải pháp xử lý điểm nghẽn của Thủ đô
50 năm Báo An ninh Thủ đô
Công an Thủ đô Anh hùng