Bỏ hình phạt tử hình với một số tội danh, áp dụng cơ chế khoan hồng đặc biệt…

ANTD.VN - Bộ luật Hình sự (sửa đổi) được Quốc hội thông qua chiều 20-11 đã bỏ hình phạt tử hình đối với 6 tội danh. Như vậy, chỉ còn 4 tội danh còn giữ hình phạt tử hình.

quoc-hoi2.jpg
Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi)

Chiều 20-11, Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi) với 463/472 ĐBQH tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 92,79% tổng số ĐBQH. Đồng thời, Quốc hội cũng thông qua Nghị quyết về thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi) với 466/469 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành.

Bộ luật Hình sự (sửa đổi) được thông qua gồm 3 phần, 25 chương, 417 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Giữ phương án bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội danh

Điểm đáng chú ý, bộ luật mới thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình với 6 tội, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội, gồm: tội phản bội Tổ quốc, giết người, khủng bố, sản xuất trái phép chất ma túy.

6 tội bỏ hình phạt tử hình gồm: tội bạo loạn, mua bán trái phép chất ma túy, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội chống loài người, tội phạm chiến tranh và tội khủng bố nhằm chống chính quyền Nhân dân (do được nhập vào tội khủng bố).

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình ý đối với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết thi hành Bộ luật.

Đối với đề xuất bỏ hình phạt tử hình, trong đó có tội mua bán trái phép chất ma túy và tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ phương án bỏ hình phạt tử hình đối với các tội danh này như dự thảo, mức hình phạt cao nhất là tù chung thân.

Việc đề xuất được đặt trên cơ sở chính sách nhân đạo, phân hóa trách nhiệm hình sự, bảo đảm tương quan mức hình phạt giữa các tội danh và xu hướng hội nhập quốc tế, đồng thời tiếp tục bảo đảm yêu cầu đấu tranh nghiêm khắc với tội phạm.

luong-tam-quang1jpg.jpg
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày báo cáo tại Quốc hội

Áp dụng cơ chế khoan hồng đặc biệt với người tự nguyện nhận tội…

Về cơ chế tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt được đề nghị, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo cho rằng, việc áp dụng mức hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị là cơ chế khoan hồng đặc biệt.

Quy định này góp phần phân hóa tội phạm trên cơ sở tinh thần, thái độ, mức độ hợp tác và ý thức bồi thường, khắc phục hậu quả của người phạm tội. Đồng thời, đây cũng là cơ sở pháp lý để cơ quan tiến hành tố tụng có thể áp dụng thủ tục tố tụng rút gọn theo quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, góp phần giải quyết vụ án nhanh chóng, kịp thời nhưng vẫn bảo đảm tính khách quan, toàn diện.

Đối với các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các quy định cũng được rà soát, chỉnh lý nhằm phân định rõ bản chất pháp lý, điều kiện áp dụng và hậu quả pháp lý; bảo đảm phân hóa trách nhiệm hình sự, khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Bổ sung các tội danh, hành vi phạm tội mới đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Đối với phần các tội phạm cụ thể, cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết, từ thực tiễn công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, đã xuất hiện nhiều hành vi mới nguy hiểm cho xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ thông tin, tội phạm kinh tế và một số lĩnh vực khác.

Những hành vi này phát sinh trong giai đoạn hiện nay, xâm hại nghiêm trọng quyền, lợi ích của người dân, cơ quan, tổ chức, trong khi thời điểm sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2015, nhiều hành vi chưa phổ biến hoặc chưa xuất hiện nên chưa được nhận diện, quy định trong Bộ luật hiện hành.

Do đó, việc bổ sung các tội danh mới và hành vi phạm tội mới nhằm khắc phục những bất cập, góp phần thể chế hóa quan điểm của Đảng, nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đáp ứng yêu cầu hội nhập, tạo cơ sở pháp lý bảo vệ người dân, doanh nghiệp và lợi ích của Nhà nước.

Đối với các tội danh khác, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, rà soát, chỉnh lý theo hướng điều chỉnh mức định lượng làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự và mức hình phạt của một số tội danh, bảo đảm phù hợp với đặc điểm, tình hình tội phạm và tính chất quan trọng của khách thể bị xâm hại.

Các hành vi khách quan trong từng tội danh, nhất là trong lĩnh vực ngân hàng, kinh doanh, thương mại, trật tự quản lý kinh tế, an toàn thực phẩm, an ninh thông tin mạng, giao thông hàng không... cũng được nghiên cứu, đánh giá toàn diện nhằm bảo đảm không xử lý hình sự quá rộng, tránh bỏ lọt tội phạm, đồng thời hạn chế chồng chéo, mâu thuẫn hoặc khoảng trống pháp lý.

Đối với dự thảo Nghị quyết thi hành Bộ luật Hình sự, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh lý các quy định liên quan đến nguyên tắc áp dụng quy định có lợi, không hồi tố quy định bất lợi và một số nội dung khác.

Tin cùng chuyên mục

Xin chào,
Tôi là Chatbot của
An ninh Thủ đô
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
An Ninh Thủ Đô nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
5 điểm nghẽn của Hà Nội
giải pháp xử lý điểm nghẽn của Thủ đô
50 năm Báo An ninh Thủ đô
Công an Thủ đô Anh hùng