Chiều 20-11, với 460/464 ĐBQH tham gia biểu quyết tán thành, đạt 92.18%, Quốc hội đã thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo Tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật này.
Theo đó, trên cơ sở ý kiến của các ĐBQH và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật.
Một là, đã rà soát quy định ngay tại dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa và thời hiệu xử phạt trên từng lĩnh vực.
Theo đó, chỉ quy định thời hiệu xử phạt 03 năm, mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 03 tỷ đồng đối với tổ chức chỉ trong một số lĩnh vực để phù hợp với tính chất phức tạp, mức độ, quy mô, hậu quả của một số hành vi vi phạm và cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định đối với một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực này.
Đồng thời, bỏ quy định về mức phạt tiền cao hơn, nhưng tối đa không quá 02 lần mức phạt chung được áp dụng đối với địa bàn thuộc các thành phố (Luật Thủ đô, Luật Phát triển đô thị đã có quy định giao HĐND Thành phố quy định mức tiền phạt vi phạm hành chính trên địa bàn Thành phố cao hơn nhưng không quá 02 lần mức tiền phạt chung).
Cùng đó, giảm thời hiệu xử phạt trong một số lĩnh vực như bảo vệ môi trường; trật tự, an toàn giao thông đường bộ; giao thông đường thủy nội địa; hàng hải.
Hai là, đã rà soát, bổ sung biện pháp “thực hiện công việc phục vụ cộng đồng” là biện pháp thay thế hình thức phạt tiền được áp dụng đối với cá nhân vi phạm hành chính bị áp dụng hình thức phạt tiền từ 5.000.000 đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị được thực hiện biện pháp thay thế, bảo đảm phù hợp với Công ước về lao động cưỡng bức năm 1930 mà Việt Nam là thành viên.
Ba là, bỏ quy định về bố trí từ các khoản tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính sau khi nộp ngân sách nhà nước để hỗ trợ hoạt động xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp xử lý hành chính và hoạt động quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính tại dự thảo Luật.
Bốn là, chỉnh lý không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế, được áp dụng trong trường hợp người đang bị cưỡng chế, người đại diện cho tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn để thống nhất với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
Năm là, chỉnh lý không coi các biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số là biện pháp cưỡng chế mà chuyển thành các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính; đồng thời bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục, phạm vi áp dụng các biện pháp này để bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
Sáu là, về việc chuyển thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Chính phủ đã xin ý kiến Bộ Chính trị. Bộ Chính trị đã đồng ý định hướng chuyển thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý hành chính này theo Văn bản số 5841-CV/VPTW ngày 18/10/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng.
Bảy là, bổ sung thêm một số trường hợp là đối tượng bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu được xem xét, áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình; trường hợp là đối tượng bị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng được xem xét, áp dụng biện pháp giáo dục dựa vào cộng đồng để bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, thống nhất với nguyên tắc ưu tiên áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội quy định tại Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được quy định như sau:
- Vi phạm hành chính về kế toán; hóa đơn; chứng từ điện tử; phí, lệ phí; kinh doanh bảo hiểm; quản lý giá; sở hữu trí tuệ; xây dựng; thủy sản; lâm nghiệp; tài nguyên nước; quản lý hạt nhân và chất phóng xạ, năng lượng nguyên tử; quản lý, phát triển nhà; đê điều; báo chí; xuất bản; quản lý lao động ngoài nước; khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; tài sản mã hóa; kho bạc nhà nước; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; chuyển giao công nghệ; trí tuệ nhân tạo; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa; bảo vệ môi trường; tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; đất đai; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; kiến trúc; thương mại; điện lực; đối ngoại; an toàn thực phẩm; dữ liệu; lưu trữ; hải quan; hóa chất thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 02 năm;
- Vi phạm hành chính về quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung; cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm; chứng khoán; dầu khí và hoạt động khoáng sản thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 03 năm;
- Vi phạm hành chính về thuế, kiểm toán độc lập, cạnh tranh và trường hợp luật khác quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của luật đó;
- Vi phạm hành chính không thuộc trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoản này thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm.