Sáng 22/11, tại Trung tâm Văn hóa - Du lịch tỉnh Đắk Lắk, hàng trăm người dân đã có mặt từ sớm để tham gia hành trình đặc biệt trở về Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày 2/9/1945. Không cần di chuyển hàng nghìn cây số ra Hà Nội, chỉ với chiếc kính thực tế ảo (VR), người tham gia có thể bước vào không gian ngày Độc lập, chứng kiến thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Chương trình trải nghiệm thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo (AI) mang tên “Trở về thời khắc thiêng liêng” do Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức, hưởng ứng "Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11" và "Tuần Văn hóa Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Đắk Lắk năm 2026". Sự kiện không chỉ mang đến một trải nghiệm công nghệ mới mẻ mà còn mở ra cách tiếp cận lịch sử gần gũi, giàu cảm xúc với công chúng ở nhiều lứa tuổi.
Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, ông Ngô Minh Hiển, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc đưa những câu chuyện lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ ký ức dân tộc và kết nối các thế hệ.
Với VOV, hoạt động này còn mang ý nghĩa đặc biệt khi cơ quan báo chí ra đời ngày 7/9/1945, chỉ 5 ngày sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc "Tuyên ngôn Độc lập". Theo ông Ngô Minh Hiển, công nghệ không thể thay thế lịch sử hay cảm xúc chân thực của những người từng sống trong thời khắc ấy. Tuy nhiên, khi được sử dụng bằng trách nhiệm và tình yêu lịch sử, công nghệ có thể mở ra cánh cửa đưa quá khứ đến gần hơn với hiện tại, giúp thế hệ trẻ không chỉ biết mà còn cảm nhận và tự hào về lịch sử dân tộc.
Trong số những người tham gia chương trình, ông Nguyễn Hữu Huấn, 94 tuổi, ở xã Ea Tol, tỉnh Đắk Lắk có lẽ là một trong những trường hợp đặc biệt. Từng là chiến sĩ Đoàn 559, đi qua nhiều chiến trường, trong đó có những năm tháng chiến đấu tại Campuchia, người cựu chiến binh không giấu được niềm xúc động khi biết mình có cơ hội trở về Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 qua trải nghiệm thực tế ảo.
Được con gái giới thiệu về chương trình, ông rất phấn khởi và xem đây là một trải nghiệm vô cùng đặc biệt. Vị cựu chiến binh chia sẻ, từ nhỏ đến nay, đây là lần đầu tiên ông có dịp tham gia một chương trình như vậy. Đối với người lính từng đi qua chiến tranh, được nhìn thấy hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập là niềm vinh dự khó có thể diễn tả bằng lời.
Nếu với ông Nguyễn Hữu Huấn, trải nghiệm mang đến niềm xúc động khi được nhìn lại hình ảnh gắn với dấu mốc thiêng liêng của dân tộc, thì với những người trẻ Tây Nguyên, đây lại là một cách tiếp cận lịch sử mới mẻ. Thanh Hương, 18 tuổi, sinh viên Trường Đại học Tây Nguyên, cho biết trước đây em chủ yếu tìm hiểu về ngày 2/9/1945 qua sách giáo khoa, ảnh tư liệu và những thước phim lịch sử. Nhưng khi đeo kính VR, cảm giác như được đứng giữa Quảng trường Ba Đình, cùng hàng vạn đồng bào hướng lên lễ đài đã mang đến cho em những cảm xúc khác biệt.
Đặc biệt, khi được nghe lại lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản "Tuyên ngôn Độc lập", Thanh Hương không giấu được sự xúc động. Theo nữ sinh, cách tái hiện bằng hình ảnh và âm thanh giúp lịch sử trở nên gần gũi, sống động hơn, đồng thời khơi dậy trong em niềm tự hào và lòng biết ơn đối với những thế hệ cha ông đã hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước.
Không chỉ Thanh Hương, nhiều học sinh, sinh viên tại TP Buôn Ma Thuột cũng bày tỏ sự thích thú khi được trải nghiệm hình thức tìm hiểu lịch sử mới này. Từ sự tò mò ban đầu trước công nghệ VR, các bạn trẻ có thêm cơ hội hình dung rõ hơn về thời khắc trọng đại của dân tộc, cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hai tiếng “Độc lập”, “Tự do”.
Từ Hà Nội, Quảng Ninh, Nghệ An, TP.HCM, Đà Nẵng, Nha Trang đến Đắk Lắk, hành trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” tiếp tục đưa những hình ảnh, ký ức lịch sử đến gần hơn với công chúng. Qua chương trình, công nghệ trở thành một phương thức giúp người dân tiếp cận lịch sử theo cách trực quan, sinh động hơn, đồng thời tạo cơ hội để các thế hệ cùng hướng về những dấu mốc thiêng liêng của dân tộc.