Vụ việc vừa được Công an phường Lĩnh Nam (TP Hà Nội) xử phạt 7,5 triệu đồng là lời cảnh báo về trách nhiệm của mỗi người khi tham gia không gian mạng: một lần đăng tải, chia sẻ thiếu kiểm soát có thể kéo theo những hệ lụy khó lường.
Từ một nhóm Zalo đến nguy cơ mất an ninh, trật tự
Theo thông tin từ Công an phường Lĩnh Nam, đơn vị vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 7,5 triệu đồng đối với anh L.M.C. (SN 1989, trú tại phường Lĩnh Nam, Hà Nội) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung kích động, lôi kéo tụ tập đông người, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.
Trước đó, ngày 6/10/2026, Công an phường Lĩnh Nam đã làm việc với anh C. liên quan đến việc tham gia nhóm Zalo và trao đổi những nội dung có tính chất kích động, quá khích, tiềm ẩn nguy cơ gây phức tạp tình hình an ninh, trật tự. Tại cơ quan Công an, anh C. thừa nhận hành vi vi phạm. Căn cứ tính chất, mức độ vụ việc, Công an phường Lĩnh Nam đã xử phạt trường hợp này theo điểm c, khoản 1, Điều 9 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 của Chính phủ.
Vụ việc cho thấy, không gian mạng, dù là trang cá nhân hay nhóm trao đổi có số lượng thành viên hạn chế, không nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của pháp luật. Những nội dung được đăng tải, bình luận, chuyển tiếp trong các hội nhóm vẫn có thể lan truyền nhanh chóng, tác động đến nhận thức và hành vi của nhiều người.
Đáng lưu ý, các thông tin mang tính kích động thường không xuất hiện một cách đơn lẻ. Chúng có thể được lồng ghép trong những câu chuyện, lời kêu gọi, bình luận hoặc thông điệp mang tính cực đoan, tạo tâm lý bức xúc, thúc đẩy người đọc phản ứng theo đám đông. Khi những nội dung này được chia sẻ liên tục, thiếu kiểm chứng, nguy cơ hình thành tâm lý hoang mang, bất bình hoặc bị lôi kéo tham gia các hoạt động tụ tập trái pháp luật có thể gia tăng.
Đặc điểm của mạng xã hội là tốc độ lan truyền thông tin rất nhanh, không bị giới hạn bởi không gian địa lý hay thời gian. Một nội dung được đăng trong nhóm kín có thể nhanh chóng bị chụp lại, chuyển tiếp sang nhiều hội nhóm khác, tiếp cận hàng trăm, hàng nghìn người chỉ trong thời gian ngắn.
Nguy hiểm hơn, khi thông tin thiếu kiểm chứng được kết hợp với lời kêu gọi, kích động tụ tập đông người, người tiếp nhận có thể bị tác động về tâm lý, hành động theo cảm xúc mà chưa nhận thức đầy đủ bản chất sự việc. Những người tham gia sau đó có thể tiếp tục phát tán thông tin, lôi kéo thêm người khác, khiến phạm vi ảnh hưởng ngày càng mở rộng.
Từ một nội dung trên mạng, nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời, tình hình có thể chuyển biến thành những hoạt động tụ tập gây mất trật tự công cộng, cản trở giao thông, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức và sinh hoạt của người dân. Trong những tình huống phức tạp, việc tập trung đông người thiếu kiểm soát còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh va chạm, xung đột, gây mất an toàn cho chính những người tham gia và cộng đồng xung quanh.
Một hệ lụy khác là thông tin sai lệch, kích động có thể làm xói mòn niềm tin, gây chia rẽ trong cộng đồng, tạo điều kiện để các đối tượng xấu lợi dụng, xuyên tạc và đẩy sự việc đi xa hơn bản chất ban đầu.
Cần phân biệt rõ, quyền bày tỏ ý kiến, trao đổi, phản ánh và kiến nghị của công dân là quyền được pháp luật bảo vệ. Việc người dân tham gia thảo luận, bày tỏ quan điểm hoặc tập trung đông người theo quy định không mặc nhiên là hành vi vi phạm. Tuy nhiên, lợi dụng quyền tự do ngôn luận, quyền sử dụng mạng xã hội để kích động, lôi kéo người khác thực hiện hành vi gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự là hành vi có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.
Mỗi lượt chia sẻ đều phải có trách nhiệm
Theo quy định tại Điều 9 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung kích động, lôi kéo tụ tập đông người, gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội và hoạt động của cơ quan, tổ chức bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, hành vi vi phạm còn có thể bị xem xét theo những quy định pháp luật khác có liên quan nếu đủ yếu tố cấu thành. Vì vậy, người sử dụng mạng xã hội không thể xem việc đăng tải, bình luận hay chia sẻ thông tin là hành động tùy tiện, không phải chịu trách nhiệm.
Thực tế, không ít người có thói quen chia sẻ thông tin theo tâm lý đám đông, thấy nội dung gây chú ý thì chuyển tiếp, thấy lời kêu gọi hấp dẫn thì tham gia bình luận, hưởng ứng mà không kiểm tra nguồn gốc, mục đích. Một số người cho rằng chỉ chia sẻ lại thông tin của người khác hoặc trao đổi trong nhóm kín thì không phải chịu trách nhiệm. Đây là nhận thức cần được điều chỉnh.
Mỗi cá nhân cần hình thành thói quen kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, bình luận, chia sẻ; không tiếp tay phát tán nội dung có tính chất kích động, lôi kéo tụ tập trái pháp luật. Khi tiếp nhận thông tin chưa rõ nguồn gốc, cần đối chiếu với các kênh thông tin chính thống, tránh để cảm xúc nhất thời chi phối hành vi.
Đối với các hội, nhóm trên mạng xã hội, người quản trị và thành viên cũng cần nâng cao trách nhiệm trong kiểm soát nội dung trao đổi, không cổ súy, hưởng ứng hoặc tiếp tay cho những lời kêu gọi có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Khi phát hiện thông tin có dấu hiệu kích động, lôi kéo tụ tập đông người, cần chủ động thông báo cho cơ quan chức năng để kịp thời xác minh, xử lý.
Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân sử dụng mạng xã hội văn minh, đúng pháp luật; tỉnh táo trước những thông tin có nội dung cực đoan, kích động, không để bản thân bị lợi dụng, lôi kéo vào các hoạt động gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.
Vụ việc tại phường Lĩnh Nam một lần nữa cho thấy, bảo đảm an ninh, trật tự trên không gian mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn đòi hỏi ý thức tự giác của từng người sử dụng. Đừng để một cú nhấp chuột, một lượt chia sẻ thiếu suy nghĩ trở thành mắt xích tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.
