Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện tượng ENSO đang ở trạng thái El Nino, dự báo tiếp tục duy trì cường độ mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, cháy rừng; đồng thời có thể xuất hiện mưa lớn, lũ và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm bất thường.
Trước tình hình trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm chỉ đạo tại Thông báo số 117-TB/VPTW ngày 4/7/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng; chủ động triển khai các giải pháp phòng ngừa, ứng phó từ sớm, từ xa, phù hợp với diễn biến thiên tai và điều kiện thực tế.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu khẩn trương cập nhật phương án ứng phó theo các kịch bản nguồn nước và thiên tai, kể cả tình huống bất lợi hơn dự báo; xác định khu vực, đối tượng có nguy cơ cao, phân công trách nhiệm và chuẩn bị phương án bảo vệ, sơ tán người dân khi cần thiết.
Các địa phương phải thường xuyên kiểm kê nguồn nước tại hồ chứa, hệ thống thủy lợi, công trình cấp nước sạch; xây dựng phương án dự phòng, kết nối và hỗ trợ giữa các hệ thống.
Ưu tiên cấp nước cho sinh hoạt, y tế và các nhu cầu thiết yếu, nhất là tại trường học, bệnh viện, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, ven biển và khu vực thường xuyên thiếu nước. Khi cần thiết, huy động lực lượng quân đội, công an hỗ trợ vận chuyển, cấp nước cho người dân.
Đối với sản xuất nông nghiệp, cần tính toán khả năng cấp nước cả mùa khô để điều chỉnh thời vụ, cơ cấu sản xuất, diện tích canh tác; không bố trí sản xuất tại khu vực không bảo đảm nguồn nước.
Đồng thời, hướng dẫn người dân tích trữ nước, tưới tiết kiệm, bảo vệ cây trồng lâu năm, vật nuôi và thủy sản. Tại những khu vực ngoài phạm vi cấp nước thủy lợi, cần hướng dẫn kỹ thuật nhằm hạn chế thiệt hại đối với cây trồng lâu năm khi nắng nóng, thiếu nước kéo dài.
Các địa phương cũng cần bố trí nguồn lực sửa chữa công trình thủy lợi, cấp nước sạch, kiểm soát mặn, phòng cháy, chữa cháy rừng; nạo vét cửa lấy nước, kênh dẫn, lắp đặt bơm dã chiến, xây dựng đập tạm ngăn mặn, trữ nước và đẩy nhanh tiến độ các công trình thiết yếu.
Việc vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi phải linh hoạt theo diễn biến thực tế, chủ động tích nước khi có nguy cơ thiếu hụt, hạ mực nước hồ khi có dự báo mưa lũ; bảo đảm an toàn công trình, khu vực hạ du và tích đủ nước cuối mùa lũ theo quy trình, thẩm quyền.
Các địa phương đồng thời rà soát hệ thống tiêu thoát nước, trạm bơm, cống, hồ điều hòa và công trình chống ngập; xác định trọng điểm cháy rừng, bố trí lực lượng, phương tiện, nguồn nước theo phương châm "bốn tại chỗ".
