Phát biểu trước các nhà lãnh đạo quốc tế, bao gồm nguyên thủ các nước Kazakhstan, Campuchia, Thái Lan và Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh: "Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo không nên là màn độc diễn của bất kỳ quốc gia đơn lẻ nào, mà phải là một bản giao hưởng của sự hợp tác toàn cầu".
Nhà lãnh đạo Trung Quốc công khai chỉ trích các biện pháp trừng phạt và hạn chế tiếp cận công nghệ cao từ phía Washington. "Chúng ta cần cùng nhau phản đối hành vi lạm dụng quá mức khái niệm an ninh quốc gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, cũng như việc đặt an ninh của quốc gia mình lên trên an ninh của các nước khác" - ông nói.
Để hiện thực hóa tầm ảnh hưởng, ông Tập Cận Bình tuyên bố Trung Quốc sẽ mở rộng hợp tác AI sâu rộng với ASEAN, Liên minh châu Phi, Liên đoàn Ảrập, các nước BRICS và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO).
Trong vòng 5 năm tới, Bắc Kinh cam kết cung cấp 5.000 cơ hội đào tạo chuyên ngành AI cho các nước đang phát triển, đồng thời chia sẻ miễn phí công cụ khí tượng AI cảnh báo sớm thiên tai do Trung Quốc tự phát triển cho 30 quốc gia. Bắc Kinh gọi đây là nỗ lực nhằm xóa bỏ "sự bất công lịch sử trong kỷ nguyên AI".
Ngay trước thềm hội nghị, Trung Quốc cùng với 29 quốc gia đồng minh, trong đó có Nga, Pakistan và Kazakhstan đã ký kết thỏa thuận thành lập Tổ chức Hợp tác Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAICO), đặt trụ sở chính tại Thượng Hải nhằm thúc đẩy một hệ thống quản trị AI toàn cầu mới.
Giới phân tích nhận định đây là câu trả lời trực tiếp của Bắc Kinh đối với sáng kiến Pax Silica do Mỹ dẫn đầu.
Được Washington kích hoạt vào cuối năm 2025, Pax Silica tập trung vào việc thắt chặt chuỗi cung ứng bán dẫn và AI giữa Mỹ và các đồng minh thân cận bao gồm Nhật Bản, Anh, Ausrralia, Philippines, Israel và Ấn Độ.
Mặc dù hai bên đang chia chiến tuyến công nghệ rõ rệt, Mỹ và Trung Quốc vẫn duy trì một kênh đối thoại mở về an toàn AI, được thống nhất sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào giữa tháng 5-2026 vừa qua.
Hội nghị WAIC năm nay thu hút hơn 1.100 doanh nghiệp và 1.400 khách mời tham dự, là nơi Trung Quốc công bố những bước tiến vượt bậc về năng lực tự chủ công nghệ bất chấp các lệnh cấm vận chip từ phương Tây.
Tập đoàn công nghệ Huawei đã giới thiệu hệ thống siêu máy tính toán AI mạnh mẽ của mình mang tên Atlas 950 SuperPoD.
Trùng với thời điểm diễn ra hội nghị, Công ty AI Moonshot của Trung Quốc đã cho ra mắt mô hình Kimi K3 với quy mô lên tới 2,8 nghìn tỷ tham số (parameters), chính thức vượt qua phiên bản DeepSeek V4 Pro (1,6 nghìn tỷ tham số) để trở thành mô hình mã nguồn mở lớn nhất thế giới hiện nay.
Trước đó một tháng, công ty Zhipu (Z.ai) cũng đã tung ra mô hình GLM-5.2 để thách thức các đối thủ Mỹ như Anthropic.
Các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc như DeepSeek đang ngày càng trở nên hấp dẫn đối với các nước thuộc khối các nước đang phát triển"Global South" nhờ chi phí rẻ và khả năng tùy biến cao, trái ngược hoàn toàn với các mô hình mã nguồn đóng độc quyền và đắt đỏ của Mỹ.
Dù vậy, các chính trị gia Mỹ và các hãng công nghệ hàng đầu như Anthropic liên tục cáo buộc các công ty Trung Quốc đã thực hiện hành vi "chưng cất" bất hợp pháp, tức sử dụng dữ liệu đầu ra từ các mô hình hàng đầu của Mỹ để huấn luyện và đánh cắp công nghệ cho các mô hình Trung Quốc.
Phía Bắc Kinh đã lên tiếng bác bỏ hoàn toàn cáo buộc này và gọi đó là những tuyên bố vô căn cứ.
