Nhận diện rõ vi phạm, chủ động tham mưu giải pháp xử lý
Qua công tác kiểm tra, rà soát, UBND xã Đa Phúc nhận diện nhiều dạng vi phạm trong quản lý, sử dụng đất đai. Trong đó, nổi lên tình trạng tự ý lấn chiếm, mở rộng diện tích sử dụng đất công; xây dựng tường bao, nhà ở, công trình phụ trợ trên đất công; san lấp mặt bằng, tập kết vật liệu xây dựng, đổ phế thải trái phép. Một số trường hợp tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Đáng chú ý, vẫn còn tình trạng tổ chức, cá nhân tiếp tục sử dụng đất sau khi hợp đồng giao thầu, cho thuê đã hết hạn hoặc được thanh lý nhưng chưa bàn giao lại đất cho nhà nước.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, toàn xã đã kiểm tra, phát hiện, lập hồ sơ xử lý 71 trường hợp vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng. Trong đó, có 19 trường hợp trên đất công, 50 trường hợp trên đất nông nghiệp và 1 trường hợp liên quan đến hành lang đê, thoát lũ. Đến nay, địa phương đã xử lý 69 trường hợp, còn 2 trường hợp vi phạm trên đất công đang tiếp tục được giải quyết theo quy định.
Bên cạnh những vi phạm mới phát sinh, xã Đa Phúc còn phải tập trung giải quyết các tồn tại kéo dài từ những giai đoạn trước. Qua tiếp nhận hồ sơ từ 7 xã cũ, UBND xã Đa Phúc đã tiếp nhận 38 hồ sơ vi phạm tồn đọng trước ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, số hồ sơ bàn giao chưa phản ánh đầy đủ các trường hợp vi phạm hình thành qua nhiều thời kỳ. Việc xác minh nguồn gốc đất, thời điểm xây dựng công trình, quy định pháp luật áp dụng và xác định số lợi bất hợp pháp đòi hỏi phải được thực hiện thận trọng, có căn cứ, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục.
Trước tình hình trên, Công an xã Đa Phúc đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, xác định quản lý đất đai, trật tự xây dựng là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên.
Để hiệu quả nhiệm vụ theo chỉ đạo của thành phố Hà Nội trong quản lý, xử lý vi phạm đất đai, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Đa Phúc đã ban hành Nghị quyết số 30-NQ/ĐU ngày 5/2/2026 về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng và kỷ cương hành chính trên địa bàn.
Cụ thể hóa chủ trương này, UBND xã ban hành Kế hoạch số 459/KH-UBND ngày 28/8/2026 về tổng rà soát, phân loại và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai, trật tự xây dựng, bảo vệ môi trường, đê điều và PCCC; Kế hoạch số 494/KH-UBND ngày 30/9/2026 triển khai Kế hoạch số 363/KH-UBND ngày 24/9/2026 của UBND thành phố Hà Nội.
Đáng chú ý, thực hiện chỉ đạo của thành phố và yêu cầu thực tiễn địa bàn, UBND xã Đa Phúc đã thành lập 4 Tổ công tác kiểm tra, xác minh, phân loại và xử lý các công trình, nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm quy định về đất đai, trật tự xây dựng và PCCC. Thành phần các tổ gồm lực lượng Công an xã, các phòng chuyên môn, đại diện các thôn, tổ an ninh cơ sở và các đơn vị liên quan.
Gắn xử lý vi phạm với bảo đảm ANTT, không để tái lấn chiếm
Trong cơ chế phối hợp liên ngành, Công an xã Đa Phúc giữ vai trò quan trọng trong nắm tình hình, quản lý địa bàn, tham mưu công tác bảo đảm ANTT và phối hợp xử lý các vụ việc phát sinh. Lực lượng Công an phối hợp với Phòng Hạ tầng - Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan kiểm tra hiện trạng, xác minh thông tin, phát hiện vi phạm; đồng thời bảo đảm ANTT trong quá trình kiểm tra, xử lý, tổ chức cưỡng chế và giải phóng mặt bằng theo quy định.
Đối với lĩnh vực PCCC, Công an xã được giao rà soát 700 cơ sở thuộc diện quản lý, trong đó 564 cơ sở thuộc UBND xã quản lý và 136 cơ sở thuộc cơ quan Công an quản lý; tiếp tục giám sát 13 cơ sở đã có quyết định đình chỉ hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, không để các cơ sở hoạt động trở lại khi chưa đủ điều kiện. Công tác kiểm tra tập trung vào kho, xưởng, cơ sở sản xuất có nguy cơ cháy, nổ cao, nhất là những công trình có dấu hiệu vi phạm đồng thời về đất đai, trật tự xây dựng và an toàn PCCC.
Trong lĩnh vực đê điều, địa phương rà soát 51 vụ vi phạm phát sinh từ năm 2018 đến hết năm 2025. Trong đó, 19 vụ đã được xử lý dứt điểm, 30 vụ mới xử lý một phần và 2 vụ chưa xử lý. Đáng chú ý, 6/6 bãi tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng tại bãi sông đã dừng hoạt động. Các lực lượng tiếp tục phối hợp kiểm tra tuyến đê hữu Cầu, tả Cà Lồ, khu vực bãi sông và phạm vi bảo vệ đê, kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm mới.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là rà soát 369 thửa đất công, đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích, xác định rõ hiện trạng, người sử dụng, công trình trên đất và hồ sơ quản lý. Địa phương yêu cầu phân biệt rõ số thửa đất cần quản lý với số trường hợp thực tế có vi phạm, tránh đánh đồng, bảo đảm việc lập hồ sơ xử lý có căn cứ.
Để nâng cao hiệu quả thực hiện, UBND xã yêu cầu chuyển trọng tâm từ rà soát, thống kê sang hoàn thiện hồ sơ và xử lý thực tế. Mỗi vụ việc phải có mã hồ sơ, đầu mối theo dõi, lộ trình và kết quả cụ thể. Những hồ sơ đủ căn cứ phải chuyển ngay sang bước xử lý; các vụ việc chậm tiến độ, quyết định đã ban hành nhưng chưa thi hành phải được kiểm điểm tại các cuộc giao ban hằng tuần. Việc đánh giá kết quả chỉ được thực hiện khi biện pháp xử lý, khắc phục đã hoàn thành trên thực tế và được kiểm tra sau xử lý.
Đặc biệt, sau khi giải tỏa các trường hợp vi phạm, địa phương sẽ kiểm tra, xác định lại hiện trạng, diện tích, ranh giới khu đất; lập hồ sơ theo dõi, xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân được giao quản lý. Những khu đất có nguy cơ tái lấn chiếm sẽ được xem xét cắm mốc giới, dựng biển thông báo đất do Nhà nước quản lý, tăng cường kiểm tra, bảo vệ hiện trạng.
Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, Công an xã phối hợp với trưởng thôn, tổ an ninh cơ sở và các đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định pháp luật; kịp thời phản ánh các hành vi san lấp, dựng khung, quây tôn, xây dựng trái phép, tập kết vật liệu hoặc tái lấn chiếm đất sau giải tỏa.
Với phương châm xử lý nghiêm vi phạm, không để phát sinh vi phạm mới, Công an xã Đa Phúc đang cùng cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp, gắn quản lý đất đai với bảo đảm ANTT. Qua đó, từng bước lập lại kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất đai, bảo vệ tài sản công, phòng ngừa nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện phức tạp, góp phần xây dựng địa bàn ổn định, an toàn và phát triển bền vững.
