Làn sóng vượt biên chưa từng có trong nhiều năm qua đã khiến hơn 80 người thiệt mạng và làm dấy lên cảnh báo về sức lan truyền nguy hiểm của thông tin sai lệch trên mạng xã hội.
Theo hãng tin AP, mọi chuyện bắt đầu khi nhiều tài khoản trên Instagram lan truyền thông tin cho rằng biên giới giữa Morocco và Ceuta đã được mở.
Ngay sau đó, các nhóm Facebook liên tục chia sẻ hình ảnh theo dõi hoạt động tuần tra của lực lượng bảo vệ bờ biển, nhiều video trên TikTok hướng dẫn chi tiết đường bơi vượt biển, thời điểm thuận lợi để xuất phát và thậm chí quảng cáo bán áo phao, đồ lặn.
Tin đồn nhanh chóng lan truyền với tốc độ chóng mặt. Hàng nghìn thanh niên Morocco tin rằng cánh cửa tới châu Âu đã mở ra. Chỉ trong vài giờ, xe buýt, tàu hỏa và taxi chở kín người hướng về thành phố Fnideq - điểm tập kết trước khi vượt biển sang Ceuta.
Khi lực lượng chức năng hai nước kịp triển khai biện pháp kiểm soát, khoảng 60.000 người đã tập trung tại khu vực biên giới. Tại đê chắn sóng nối với Ceuta, hàng nghìn người cùng lúc lao xuống biển hoặc trèo qua các tảng đá trơn trượt để tìm đường lên bờ.
Khung cảnh hỗn loạn nhanh chóng biến thành thảm kịch. Theo giới chức, ít nhất 83 người thiệt mạng, trong đó 72 người tử vong phía Tây Ban Nha và 11 người phía Morocco. Nhiều người chết đuối khi cố bơi vào bờ, số khác bị xô đẩy, giẫm đạp giữa dòng người hỗn loạn.
"Tôi đã giẫm lên mặt một người đã chết khi cố leo lên bờ. Tôi chỉ mong Chúa tha thứ cho tôi và những người đã không thể sống sót", anh Lahcen Kalouch, một người di cư Morocco, kể lại sau khi trở về quê nhà.
Điều tra ban đầu cho thấy nhiều người vượt biên không chỉ tin vào tin đồn "mở cửa biên giới" mà còn hiểu sai về chính sách nhập cư mới của Tây Ban Nha.
Một số người cho rằng Chính phủ của Thủ tướng Pedro Sanchez sẽ hợp pháp hóa tất cả người nhập cư nếu họ đặt chân tới nước này. Thực tế, chính sách chỉ áp dụng đối với những người đã cư trú tại Tây Ban Nha trước ngày 1-1-2026.
Giới chức Morocco và Tây Ban Nha đều cho rằng làn sóng vượt biên lần này bị kích động bởi các thông tin sai lệch trên không gian mạng.
Bộ Nội vụ Morocco cho biết đã mở cuộc điều tra nhằm xác định những cá nhân hoặc tổ chức đứng sau việc phát tán các thông tin thất thiệt. Trong khi đó, nhiều tài khoản mạng xã hội đăng tải các bài viết và video kêu gọi vượt biên đã bị xóa ngay sau sự việc.
Hai nước cũng cho biết đang điều tra khả năng các đường dây buôn người đứng sau vụ việc. Tuy nhiên, nhiều người di cư phủ nhận nhận định này.
"Không ai đưa tôi đi cả. Tôi tự quyết định sau khi xem thông tin trên mạng. Bây giờ tôi chỉ thấy hối hận", Omar Danbor, 17 tuổi, nói sau khi trở về Morocco.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân sâu xa của làn sóng di cư vẫn là tình trạng thất nghiệp kéo dài trong giới trẻ Morocco. Dù nền kinh tế nước này tiếp tục tăng trưởng, khoảng 37% thanh niên từ 15-24 tuổi vẫn không có việc làm. Đối với nhiều người, giấc mơ đổi đời tại châu Âu vẫn đủ sức khiến họ chấp nhận đánh đổi tính mạng.
Một thiếu niên 16 tuổi, sau khi bị lực lượng chức năng đưa trở lại Morocco, bật khóc khi xin tiền người qua đường để bắt taxi về nhà. "Họ dùng hơi cay và dùi cui với tôi. Bên đó chẳng có gì dành cho tôi cả. Tôi chỉ muốn kiếm tiền để chăm lo cho mẹ", cậu nói.
