Làn sóng này thu hút mạnh mẽ giới trẻ trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang càn quét, đe dọa xóa sổ hàng loạt vị trí việc làm thuộc khối văn phòng và dịch vụ.
Mức học phí dễ thở, thời gian đào tạo ngắn và đặc biệt là "không thể bị AI thay thế" đang biến các trường đào tạo nghề thành những thỏi nam châm hút học sinh phổ thông.
Nizier Lawrence, 20 tuổi sống tại New York, từng theo học 3 năm tại trường đại học tư thục Keuka nhưng rồi quyết định bỏ ngang vì cảm thấy không hiệu quả.
Anh nộp đơn vào trường Kỹ thuật Apex ở Manhattan để học làm thợ điện. "Tôi học được nhiều thứ thực tế trong 3 tuần ở đây hơn là 3 năm ngồi trên giảng đường đại học" - anh Lawrence nói.
Nỗi lo sợ về sự bấp bênh của việc làm văn phòng trước làn sóng AI đang đẩy tâm lý giới trẻ sang một bước ngoặt mới.
Theo báo cáo "Người lao động tại nơi làm việc năm 2026" của tập đoàn nhân sự ADP, trong số những người thuộc độ tuổi từ 27 đến 39 sử dụng AI nhiều lần trong tuần, chỉ có 22% tin rằng công việc của họ "an toàn trước nguy cơ bị đào thải".
"Mọi người nên chuyển hướng sang học nghề. Bạn sẽ có một công việc ổn định và thu nhập khá", Lawrence chia sẻ.
Người bạn cùng lớp của anh, Anthony Byrd, khẳng định: "Thế giới này luôn cần thợ điện. Mọi thứ hiện nay đều chạy bằng điện. Không có chúng tôi, mọi thứ có lẽ khó vận hành".
Sự bùng nổ của AI cũng đang kích hoạt cuộc đua xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ, trực tiếp đẩy nhu cầu tuyển dụng thợ điện tăng vọt tới 9% trong giai đoạn từ năm 2024-2034, tốc độ nhanh hơn nhiều so với mức trung bình của mọi ngành nghề khác.
Bên cạnh yếu tố an ninh việc làm, chi phí và thời gian là hai đòn bẩy kinh tế khiến trường nghề giành nhiều ưu thế.
Để hoàn thành một khóa đào tạo thợ điện tại trường Apex, học viên chỉ mất trung bình 7 tháng với mức học phí khoảng 18.000 USD.
Trong khi đó, để theo đuổi một tấm bằng đại học kéo dài ít nhất 4 năm, sinh viên Mỹ phải gánh mức học phí trung bình lên tới hơn 38.000 USD mỗi năm - một cái bẫy nợ nần khiến nhiều người kiệt quệ sau khi ra trường.
Theo dữ liệu từ Bộ Lao động Mỹ, mức lương trung bình của một thợ điện đã tăng vọt 55% chỉ trong vòng 10 năm qua.
Bà Zelda Cuesta, phụ trách hướng nghiệp của trường Kỹ thuật Apex, cho biết số lượng học viên đang ngày càng trẻ hóa khi học sinh tốt nghiệp phổ thông nộp đơn trực tiếp vào trường tăng mạnh.
"Trước đây, ban giám hiệu các trường trung học phổ thông thường không mấy mặn mà với trường nghề, họ muốn hướng học sinh vào đại học. Nhưng giờ đây, mỗi khi tôi đến trường phổ thông để tuyển sinh, tôi được chào đón nồng nhiệt như một ngôi sao nhạc rock", bà Cuesta nói.
Khi dẫn các phụ huynh và học sinh đi tham quan trường, bà Cuesta luôn nhấn mạnh điều cốt lõi: "AI không bao giờ có thể tiếp quản công việc của chúng tôi. Các tòa nhà luôn cần các đường ống nước, luôn cần hệ thống điện".
Ngoài thợ điện, trường còn đào tạo thợ sửa ống nước, kỹ thuật viên điện lạnh, thợ hàn và đầu bếp.
Bên cạnh áp lực từ công nghệ, giới chuyên gia nhận định sự lên ngôi của các ngành nghề truyền thống còn bắt nguồn từ nhu cầu tâm lý sau thời kỳ dài cô lập vì đại dịch Covid-19.
Nhiều người trẻ thừa nhận việc phải ngồi chôn chân một chỗ học trực tuyến qua màn hình máy tính suốt nhiều tháng trời là một trải nghiệm tồi tệ.
Họ muốn được lao động tay chân, được chạm vào thực tế và tìm kiếm sự kết nối con người trực tiếp trong không gian nhà bếp, công trường - những giá trị nguyên bản mà các thuật toán AI không thể nào mang lại được.
