Chuyển từ "xử lý rác" sang "hoàn trả tài nguyên đất"
Tháng 4/2026, Công ty CP Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội tổ chức Lễ động thổ Dự án Nhà máy điện rác Sóc Sơn mở rộng tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nam Sơn (xã Trung Giã, Hà Nội).
Theo Quyết định số 775/QĐ-UBND ngày 13/2/2026 của UBND TP Hà Nội, dự án được điều chỉnh theo hướng đầu tư hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 2 (mở rộng) tập trung xử lý khối lượng rác thải đã chôn lấp nhiều năm của Thủ đô. Đây là nội dung cốt lõi, xuyên suốt của việc mở rộng dự án, nhằm từng bước xử lý dứt điểm lượng rác tồn lưu quy mô lớn nhiều năm qua; không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa quy hoạch, khi từng phần diện tích đất sau xử lý sẽ được cải tạo, phục hồi và có thể tái sử dụng cho các công trình công cộng, hạ tầng xã hội hoặc không gian phát triển đô thị trong tương lai.
Đại diện chủ đầu tư bày tỏ, với tầm nhìn dài hạn, đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy “xử lý rác” sang “hoàn trả tài nguyên đất”, góp phần giải quyết đồng thời bài toán môi trường và bài toán quỹ đất – một trong những áp lực lớn nhất của các đô thị đặc biệt như Hà Nội.
Thông điệp “Vì Thủ đô xanh - Hành trình tái sinh nguồn lực” vì vậy không chỉ mang ý nghĩa truyền thông, mà phản ánh một định hướng phát triển nhất quán: Nơi rác thải không còn là điểm kết thúc, mà trở thành điểm khởi đầu của một vòng tuần hoàn giá trị mới, đó là chuyển hóa áp lực môi trường thành nguồn lực mới cho tăng trưởng.
Giải quyết 4 bài toán lớn của đô thị
Theo Công ty CP Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội, điểm nổi bật của dự án là cách tiếp cận tích hợp, giải quyết đồng thời bốn bài toán lớn của đô thị.
Cụ thể, về môi trường, việc xử lý rác chôn lấp lâu năm giúp giảm thiểu ô nhiễm từ nước rỉ rác và khí phát thải, cải thiện chất lượng môi trường khu vực Nam Sơn.
Về đất đai, quá trình xử lý sẽ từng bước giải phóng các khu vực chôn lấp, tạo điều kiện hoàn trả lại quỹ đất sạch cho thành phố.
Về tài nguyên, dự án bảo vệ nguồn nước, không khí và đất thông qua kiểm soát triệt để các yếu tố gây ô nhiễm và điểm thứ tư về kinh tế tuần hoàn, rác thải được chuyển hóa thành năng lượng và vật liệu, góp phần hình thành chuỗi giá trị mới từ chất thải.
Đối với Hà Nội, xử lý rác thải không còn là nhiệm vụ kỹ thuật đơn lẻ mà trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị xanh, văn minh, hiện đại. Đối với nhà đầu tư, đây là hành trình dài hạn, gắn kết giữa công nghệ, tài chính và trách nhiệm xã hội, nhằm góp phần tái cấu trúc hệ thống quản lý chất thải theo hướng bền vững.
Công ty CP Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội cam kết huy động đầy đủ nguồn lực, áp dụng công nghệ tiên tiến, bảo đảm tiến độ, chất lượng và an toàn; đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định về môi trường, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong suốt quá trình triển khai.
Trước đó, giai đoạn 1 của nhà máy đã vận hành với công suất khoảng 5.000 tấn rác/ngày đêm, phát điện 90MW. Ở giai đoạn 2, dự án dự kiến xử lý khoảng 1.600 tấn rác chôn lấp/ngày đêm, nâng tổng công suất phát điện toàn nhà máy lên 135MW, đồng thời hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, đưa toàn bộ nhà máy vào vận hành trong quý IV/2027.
Tổng mức đầu tư dự án khoảng 12.999 tỷ đồng (tương đương hơn 539 triệu USD), trong đó phần mở rộng khoảng 5.830 tỷ đồng. Nhà máy điện rác Sóc Sơn tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hệ thống xử lý chất thải của Hà Nội.
Phát biểu tại buổi lễ khởi công Dự án Nhà máy điện rác Sóc Sơn mở rộng vào tháng 4 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu bày tỏ, sự vận hành thành công của Nhà máy điện rác Sóc Sơn đã đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác xử lý môi trường của thành phố. Từ khi đi vào vận hành đến nay, Nhà máy đã góp phần xử lý gần 5 triệu tấn rác thải sinh hoạt cho TP Hà Nội, phát điện gần 2 tỉ kwh.
Hiện tại, trung bình mỗi ngày Nhà máy tiếp nhận và xử lý đến 5000 tấn rác/ ngày đêm, chiếm gần 70% lượng rác thải sinh hoạt phát sinh hằng ngày của thành phố. Nhà máy hoạt động hiệu quả, ổn định và liên tục đã góp phần giảm thiểu phần lớn lượng rác thải phải chôn lấp, giúp tiết kiệm diện tích đất và giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường do hoạt động chôn lấp gây ra. Không chỉ vậy, Nhà máy còn đóng góp nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia. Đây là bước tiến quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh của thành phố.
Theo Phó Chủ tịch Hà Nội, việc triển khai Dự án Nhà máy điện rác Sóc Sơn mở rộng, với công suất xử lý khoảng 1.600 tấn/ngày đêm, tập trung vào rác thải đã chôn lấp, thể hiện quyết tâm cao của thành phố trong xử lý triệt để vấn đề môi trường, phù hợp với định hướng phát triển bền vững. Đây không chỉ là dự án xử lý chất thải mà còn là dự án cải tạo môi trường, phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân.
Nơi chôn lấp rác thành công viên, cây xanh chuyên đề
Thông tin liên quan đến dự án này, ông Lê Hữu Mạnh, Bí thư Đảng ủy xã Trung Giã chia sẻ: Bãi rác Nam Sơn đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển và mở rộng để đáp ứng nhu cầu xử lý rác của thành phố. Sau giai đoạn mở rộng năm 2015 với tổng diện tích khoảng 160 ha, áp lực lên bãi rác vẫn cực kỳ lớn khi khối lượng chôn lấp trung bình đạt khoảng 5.500 tấn mỗi ngày đêm.
Sau khi nhà máy điện rác được xây dựng, đi vào vận hành, giúp lượng rác chôn lấp giảm mạnh từ 5.500 tấn xuống chỉ còn khoảng 100 đến 500 tấn mỗi ngày đêm.
Để tạo sự đồng thuận và bù đắp những ảnh hưởng môi trường, thành phố đã áp dụng nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực cho cư dân xung quanh bãi rác như di dời dân cư khỏi bán kính 500m quanh bãi rác từ năm 2019. Người dân được miễn toàn bộ tiền thu gom rác và nước sinh hoạt, cùng với đó là hỗ trợ 100% tiền khám chữa bệnh cho người dân tại các bệnh viện khi có xác nhận vùng ảnh hưởng...
Ngoài ra, thành phố đã có chủ trương đào xúc lượng rác đã chôn lấp để tiêu hủy. Ước tính có khoảng 10 triệu tấn rác đang tồn đọng trong các ô chôn lấp cũ. Đặc biệt, thay vì thực hiện dự án mới theo phương thức PPP vốn đòi hỏi thủ tục phức tạp và tốn kém, TP Hà Nội đã giao cho Nhà máy điện rác Thiên Ý triển khai dự án mở rộng với thêm 2 lò đốt, nâng công suất thêm khoảng 1.600 đến 2.000 tấn/ngày đêm.
Theo phương án này, rác cũ sẽ được đào lên, sàng lọc để kết hợp đốt cùng rác mới; phần không đốt được sẽ được chuyển hóa thành phân bón hoặc vật liệu xây dựng. "Dự án vừa khởi công vào tháng 4 năm 2026, với mục tiêu trong vòng 10 năm sẽ xử lý dứt điểm toàn bộ 10 triệu tấn rác tồn đọng đang chôn lấp, giúp giải phóng quỹ đất và triệt tiêu nguồn gây ô nhiễm nước rỉ rác bền vững", ông Mạnh khẳng định.
