Giải pháp mới cho ngành du lịch phát triển
Tại cuộc Tọa đàm “Thúc đẩy thương mại điện tử trong du lịch, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, xuyên biên giới”, diễn ra vào ngày 10/11, tại Hà Nội, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh cho biết, ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 263/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết này, tạo định hướng và động lực mới cho ngành du lịch phát triển.
Theo đó, bên cạnh việc tăng trưởng về số lượng khách, ngành du lịch đang chú trọng nâng cao chất lượng điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và cải thiện trải nghiệm của du khách. Trong đó, thanh toán điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt xuyên biên giới là những giải pháp quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh thông tin, năm 2025, du lịch Việt Nam đón trên 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng trưởng hơn 20%. Tính đến hết tháng 10 năm 2026, cả nước đón 19,5 triệu lượt khách quốc tế, tăng khoảng 14% so với cùng kỳ, đạt 78% mục tiêu năm; phục vụ 133 triệu lượt khách nội địa, tăng khoảng 7%, đạt 88% kế hoạch. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 945.000 tỷ đồng. Đây là những kết quả tích cực, song ngành du lịch vẫn cần nỗ lực trong hai tháng cuối năm để hoàn thành các mục tiêu đã đề ra.
Thời gian qua, với sự hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước và NAPAS, dịch vụ thanh toán QR xuyên biên giới đã được kết nối với Thái Lan, Campuchia, Lào, Trung Quốc, Singapore và Hàn Quốc, đồng thời đang xúc tiến mở rộng sang một số thị trường khác.
Ý kiến từ các doanh nghiệp lữ hành inbound và outbound sẽ là cơ sở để Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tổng hợp, nghiên cứu và tham mưu giải pháp tháo gỡ phù hợp. Từ đó, cơ quan quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp du lịch trao đổi về các phương thức thanh toán mới, nhận diện khó khăn, vướng mắc trong thanh toán xuyên biên giới.
Cục trưởng cũng cho biết thêm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tập trung tham mưu Chính phủ trình Quốc hội xem xét ban hành Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Việc hoàn thiện các đề xuất chính sách sẽ tạo thuận lợi cho hoạt động du lịch và thúc đẩy ngành phát triển tương xứng với tiềm năng.
Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt xuyên biên giới
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, phát triển hạ tầng và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, hướng tới hệ sinh thái thanh toán hiện đại, an toàn, thuận tiện. Trong lĩnh vực du lịch, nhu cầu thanh toán đa dạng, từ các giao dịch có giá trị lớn như tour, vé máy bay, khách sạn đến chi tiêu tại nhà hàng, cửa hàng lưu niệm và điểm tham quan.
Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Anh Tuấn cho rằng, du lịch là ngành kinh tế có tính kết nối cao, gắn với nhiều hoạt động giao dịch trước, trong và sau mỗi chuyến đi. Vì vậy, phương thức thanh toán thuận tiện, đáp ứng linh hoạt nhu cầu của du khách là một yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của du khách.
Theo ông Phạm Anh Tuấn, một trong những định hướng được Ngân hàng Nhà nước thúc đẩy là kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia, với tên gọi VietQR Global. Đến nay, các dự án kết nối hai chiều với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc (thông qua UnionPay) và Singapore đã hoàn thành, đưa vào cung ứng dịch vụ.
Các dự án với Hàn Quốc và Trung Quốc (qua WeChat và Alipay) đã hoàn thành kết nối chiều thanh toán từ các thị trường này đến Việt Nam. Trong năm 2027, Ngân hàng Nhà nước dự kiến tiếp tục triển khai kết nối với Đài Loan (Trung Quốc), Ấn Độ, Philippines, Indonesia và Malaysia.
Thanh toán QR xuyên biên giới giúp du khách giảm nhu cầu mang theo tiền mặt, không phải đổi ngoại tệ trước chuyến đi và có thể theo dõi tỷ giá trước khi xác nhận giao dịch. Đối với đơn vị kinh doanh du lịch, phương thức này góp phần giảm chi phí thanh toán, hạn chế xử lý tiền mặt và thuận tiện trong đối soát doanh thu. Tuy nhiên, thanh toán QR không thay thế hoàn toàn thanh toán thẻ mà bổ sung thêm lựa chọn phù hợp với từng nhu cầu.
Vụ trưởng Vụ Thanh toán Phạm Anh Tuấn cũng đề nghị các doanh nghiệp lữ hành tích cực giới thiệu, hướng dẫn du khách sử dụng các phương thức thanh toán mới; đồng thời phản ánh những khó khăn khi thanh toán với đối tác nước ngoài, như thời gian chuyển tiền, chi phí, thủ tục và hạn chế kết nối ngân hàng tại một số thị trường. Đây là cơ sở để ngành ngân hàng nghiên cứu, đề xuất giải pháp tháo gỡ.
Về hoàn thiện chính sách, dự kiến Chính phủ sẽ ban hành Nghị định sửa đổi Nghị định số 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt. Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ xây dựng, ban hành các thông tư thay thế quy định về tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng, ví điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Các ý kiến, kiến nghị của doanh nghiệp tại Tọa đàm sẽ được nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện chính sách.
Tiện ích của giải pháp VietQR Global
Theo đại diện NAPAS, thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến tại nhiều quốc gia. Tại Malaysia, tỷ lệ giao dịch bằng tiền mặt khoảng 22%; Singapore có khoảng 76% giao dịch được thực hiện qua thẻ và ví điện tử; tại Thái Lan, tỷ lệ thanh toán tiền mặt khoảng 30%. Trong khi đó, tại Việt Nam, tỷ lệ sử dụng tiền mặt ước tính còn khoảng 35-40%. Đáng chú ý, tại Trung Quốc, khoảng 89% người dân sử dụng thanh toán QR; tỷ lệ này tại Đài Loan (Trung Quốc) đạt khoảng 92% và Hàn Quốc khoảng 54,3%.
Với khách du lịch Việt Nam ra nước ngoài, VietQR Global cho phép sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử đang dùng tại Việt Nam để quét mã QR và thanh toán tại các điểm chấp nhận ở quốc gia đã kết nối, không cần cài đặt thêm ứng dụng. Tỷ giá quy đổi và số tiền thanh toán bằng đồng Việt Nam được hiển thị trước khi xác nhận giao dịch, giúp du khách chủ động kiểm soát chi tiêu. Phương thức này cũng góp phần giảm chi phí chuyển đổi ngoại tệ so với một số hình thức thanh toán quốc tế bằng thẻ.
Đối với khách quốc tế đến Việt Nam, giải pháp cho phép du khách sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử quen thuộc tại nước sở tại để quét mã tại các điểm chấp nhận VietQR Global. Nhờ đó, khách không phải đổi tiền mặt sang đồng Việt Nam, đồng thời có thể theo dõi tỷ giá quy đổi khi mua sắm, ăn uống và sử dụng các dịch vụ du lịch.
Đại diện NAPAS cũng cho biết thêm đang phối hợp mở rộng mạng lưới điểm chấp nhận thanh toán tại các trung tâm du lịch, khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi giải trí, điểm mua sắm và cơ sở dịch vụ thường xuyên đón khách quốc tế.
