Trình bày Tờ trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, Luật Thỏa thuận quốc tế (TTQT) sửa đổi gồm 6 chương, 47 điều, bổ sung các chủ thể ký kết TTQT bao gồm: các ban quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân các cấp tỉnh; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, cơ quan ngang bộ; Ủy ban nhân dân cấp xã ngoài khu vực biên giới…
Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng đơn giản hóa trình tự, thủ tục đề xuất, lấy ý kiến, quyết định ký kết, sửa đổi, bổ sung, gia hạn và chấm dứt hiệu lực TTQT; quy định về trình tự, thủ tục rút gọn đối với các trường hợp có yêu cầu đối ngoại và cấp bách; quy định về vấn đề phân cấp, phân quyền mạnh mẽ nhằm đẩy nhanh thủ tục ký kết trên cơ sở có kiểm soát, quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại; bổ sung quy định về ký kết thỏa thuận quốc tế bằng phương thức điện tử.
Đồng thời, dự thảo Luật tăng cường trách nhiệm quản lý Nhà nước; quy định về quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu TTQT; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong tổ chức thực hiện TTQT sau khi ký, lưu trữ, theo dõi, đôn đốc, báo cáo tình hình và kết quả thực thi.
Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại (QPANĐN), Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban QPANĐN nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật TTQT (sửa đổi). Dự thảo Luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Hiến pháp năm 2013 và cơ bản bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật; tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên và bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh.
Tuy nhiên, do dự thảo Luật điều chỉnh hoạt động đối ngoại của nhiều cơ quan, tổ chức và liên quan trực tiếp đến thẩm quyền của cơ quan, tổ chức, cá nhân, liên quan về dữ liệu, ký điện tử, ngân sách, lưu trữ và bảo vệ bí mật nhà nước; đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, đối chiếu với Luật chuyên ngành hiện hành và các dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Hai.
Về bên ký kết Việt Nam và thẩm quyền ký kết của các chủ thể mới, Ủy ban QPANĐN đề nghị bổ sung quy định hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chí, điều kiện về chức năng, nhu cầu hợp tác, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng bảo đảm nguồn lực để người có thẩm quyền quyết định việc ký kết TTQT nhân danh đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan chuyên môn, Ban Quản lý thuộc UBND tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp xã.
Về giám sát hoạt động ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế, đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về thẩm quyền giám sát việc thực hiện TTQT của Đoàn đại biểu Quốc hội, Đại biểu Quốc hội và của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; rà soát với Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân…
Về chấm dứt hiệu lực, rút khỏi, tạm đình chỉ thực hiện thỏa thuận quốc tế, Ủy ban QPANĐN đề nghị nghiên cứu sửa đổi khoản 1 Điều 29 theo hướng phân định về tính chất, mức độ vi phạm, khả năng khắc phục hậu quả để cho phép cân nhắc biện pháp tạm đình chỉ hoặc sửa đổi TTQT trong trường hợp phù hợp.
Về thẩm quyền quyết định ký kết thỏa thuận quốc tế theo trình tự, thủ tục rút gọn, đề nghị nghiên cứu, quy định rõ phạm vi, tiêu chí của “thay đổi mang tính kỹ thuật”, bảo đảm không làm thay đổi nội dung, cam kết, quyền và nghĩa vụ của các bên, bảo đảm áp dụng thống nhất trong thực tiễn.
