Ngày 6-11, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án xảy ra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) cùng một số doanh nghiệp tư nhân. Phiên tòa được mở theo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo Nguyễn Bá Hoan (cựu Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) và một số bị cáo.
Trước phiên tòa này (tháng 8)2026), Tòa án nhân dân TP Hà Nội xử sơ thẩm, xác định các bị cáo trong vụ án có hành vi đưa, nhận và môi giới hối lộ, số 31 tỉ đồng trong việc cấp hồ sơ, giấy phép cho doanh nghiệp cung ứng lao động nước ngoài. Nhóm doanh nghiệp tư nhân còn vi phạm quy định về kế toán, gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng tiền thuế.
Trong vụ án, bị cáo Nguyễn Bá Hoan có hành vi nhận hối lộ hơn 16 tỉ đồng. Khi phiên sơ thẩm mở ra, cựu Thứ trưởng các bị cáo liên quan đã nộp lại 15,8 tỉ trong đó. Bị cáo Hoan bị cấp sơ thẩm tuyên phạt 12 năm tù về tội “Nhận hối lộ”.
Cùng tội danh “Nhận hối lộ”, bị cáo Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước - QLLĐNN) lĩnh 14 năm tù tại phiên tòa sơ thẩm, mức án cao nhất vụ do nhận 8 tỉ đồng. Các thuộc cấp của bị cáo Nam lần lượt bị tuyên phạt tù nhưng cho hưởng án treo đến 7 năm tù giam.
Với nhóm bị cáo còn lại, Nguyễn Lâm Sơn (Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô) bị tuyên 6 năm tù về tội “Môi giới hối lộ”. Nhóm lãnh đạo, nhân viên các doanh nghiệp xuất khẩu lao động bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” bị áp dụng mức án từ 18 tháng tù hưởng án treo đến 5 năm tù.
Theo hồ sơ, từ năm 2017 đến năm 2025, các bị cáo thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) có sai phạm trong quá trình thực hiện thẩm định hồ sơ của 28 công ty đề nghị cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (Giấy phép) và 4 công ty đề nghị phê duyệt cấp Phiếu trả lời đăng ký hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc tại nước ngoài (Phiếu trả lời).
Cụ thể, Nguyễn Bá Hoan và Tống Hải Nam đã chỉ đạo một số cán bộ dưới quyền kéo dài thời gian thẩm định, gây khó khăn buộc doanh nghiệp phải đưa tiền "chi phí" hơn 30,2 tỷ đồng.
Trong việc cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (Giấy phép), cơ quan tố tụng xác định, buộc Tống Hải Nam đã chỉ đạo thuộc cấp là Nguyễn Thành Hưng và Phan Thị Thu Trang (chuyên viên Phòng Pháp chế) gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Nhóm này kéo dài thời gian thẩm định hồ sơ, trả lại hồ sơ yêu cầu bổ sung thông tin, tài liệu nhiều lần, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền cho Hưng, Trang để chuyển cho Tống Hải Nam làm nguồn chi phí "đối ngoại" khi trình lãnh đạo Bộ ký Giấy phép.
Do đó, Hưng và Trang gợi ý doanh nghiệp đưa tiền từ 100 đến 400 triệu đồng để được cấp Giấy phép hoặc đổi Giấy phép. Số tiền này được trích lại cho Tống Hải Nam và Nam sẽ đưa lại một phần cho Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan.
Kết quả điều tra xác định, từ 2017 đến 2025, các bị cáo đã nhận tổng cộng hơn 9 tỷ đồng để thẩm định hồ sơ, cấp 29 Giấy phép cho 28 doanh nghiệp. Trong đó, Nguyễn Bá Hoan được hưởng lợi bất chính 1,4 tỷ đồng (gồm 950 triệu và 2 đồng hồ trị giá 450 triệu đồng).
Ở hành vi nhận hối lộ liên quan chương trình đưa lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo ngành đóng tàu (Visa E7), cơ quan tố tụng cho rằng Tống Hải Nam gây khó khăn, tạo rào cản cho các doanh nghiệp, buộc họ phải đưa tiền “chi phí".
Cụ thể, bị cáo Nam báo cáo và được Nguyễn Bá Hoan đồng ý cho xây dựng và áp dụng “Quy trình” thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn E7 trái quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
Từ năm 2021 đến tháng 4/2025, khi làm thủ tục đề nghị cấp Phiếu trả lời để xuất khẩu lao động diện Visa E7, nhóm người thuộc doanh nghiệp tư nhân gồm các bị can Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định đã đến trụ sở Cục QLLĐNN đưa 281.800 USD và 190 triệu đồng cho Nguyễn Bá Hoan, Tống Hải Nam cùng đồng phạm.
