Chiều 4-11, cuối phiên thảo luận về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã phát biểu tiếp thu, giải trình nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội (ĐBQH) nêu ra.
Bộ trưởng khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của các ĐBQH để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật này, bảo đảm chất lượng, khả thi trước báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến và trình Quốc hội thông qua.
Đi vào các nội dung cụ thể, Bộ trưởng Bộ Công an tập trung làm rõ một số vấn đề còn nhiều ý kiến trong dự thảo luật như quy định về thời hiệu xử phạt, mức phạt tiền tối đa, xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, các biện pháp cưỡng chế và thẩm quyền áp dụng biện pháp xử lý hành chính.
Việc xử lý vi phạm về giao thông sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ liệu
Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất chỉ quy định thời hiệu xử phạt 3 năm đối với một số lĩnh vực như quản lý bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ chứng khoán, bảo vệ môi trường, dầu khí và hoạt động bán sản phẩm.
Việc quy định thời hiệu dài hơn nhằm phù hợp với tính chất phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định đối với một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực này.
Đồng thời, cơ quan soạn thảo sẽ đề xuất điều chỉnh thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ để phù hợp với thực tế xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực này.
Thông tin thêm về các ý kiến quan tâm đến xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo và Bộ Công an xây dựng Đề án Trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên phạm vi toàn quốc.
Khi đề án được triển khai, việc xử lý vi phạm sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ liệu. Qua đó, cơ quan chức năng có thể xác định chính xác hành vi vi phạm do vô ý hay cố ý, vi phạm lần đầu hay vi phạm nhiều lần.
Trên cơ sở này, Bộ Công an sẽ tham mưu Chính phủ có những quy định phù hợp, theo hướng có thể nhắc nhở đối với trường hợp vi phạm lần đầu, cảnh cáo ở lần tiếp theo và áp dụng mức xử phạt cao nhất đối với trường hợp vi phạm nhiều lần… Theo Bộ trưởng Bộ Công an, cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính nhân văn, tính răn đe, vừa bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật.
Chỉ phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng với cá nhân trong một số lĩnh vực
Về mức phạt tiền tối đa, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định mức phạt tiền tối đa trong từng lĩnh vực cụ thể tại dự thảo luật, bảo đảm phù hợp với tính chất, mức độ, quy mô và hậu quả của một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực.
Trong đó, chỉ quy định mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức trong một số lĩnh vực như quản lý bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ chứng khoán, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định danh và xác thực điện tử, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm.
Lý do vì đây là những lĩnh vực có tính chất phức tạp, hành vi vi phạm có thể gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống, sức khỏe và sự an toàn của người dân.
Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, mức phạt tiền tối đa được quy định trong dự thảo luật là mức tối đa đối với hành vi vi phạm; Chính phủ sẽ quy định các mức phạt cụ thể căn cứ vào tính chất, mức độ của hành vi. Cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, quy định các mức xử phạt phù hợp, bảo đảm tính nhân văn, tính răn đe và sự nghiêm khắc trong xử lý vi phạm hành chính.
Giới hạn rõ phạm vi người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
Liên quan đến ý kiến ĐBQH về các hình thức xử phạt ngoài phạt tiền, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, báo cáo Chính phủ để quy định bổ sung trong nghị định, nghị quyết hoặc báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về hình thức lao động công ích thay thế mức phạt tiền.
Về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, dự thảo luật hiện quy định mang tính nguyên tắc các nội dung về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử. Tại các điều có liên quan đến trình tự, thủ tục xử lý vi phạm hành chính, dự thảo luật cũng đã quy định việc thực hiện trên môi trường điện tử.
Về các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và chức danh có thẩm quyền tạm giữ người theo thủ tục hành chính, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, dự thảo luật không quy định cụ thể tên từng chức danh nhằm bảo đảm nguyên tắc luật chỉ quy định những vấn đề có tính ổn định lâu dài, tránh phải sửa đổi luật khi có thay đổi về tổ chức bộ máy.
Tuy nhiên, dự thảo luật sẽ giới hạn rõ phạm vi người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, người có thẩm quyền tạm giữ người theo thủ tục hành chính là thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, lực lượng cụ thể; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, tránh phải sửa luật khi có thay đổi về tổ chức bộ máy.
Không coi biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cắt điện nước là cưỡng chế
Đối với các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, trong đó có biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, cơ quan soạn thảo đề xuất chỉnh lý theo hướng không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế.
Tương tự, đối với các biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông và hạ tầng số... cơ quan soạn thảo đề xuất chỉnh lý theo hướng không coi đây là các biện pháp cưỡng chế mà chuyển thành các biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính.
Đồng thời, dự thảo sẽ bổ sung các quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng các biện pháp này, nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Chính phủ sẽ quy định cụ thể, bảo đảm phù hợp với thực tiễn từng lĩnh vực và tính chất, mức độ của hành vi vi phạm...
