Sáng ngày 15-5, tại trụ sở Công an xã Hồng Vân, thành phố Hà Nội, không khí trở nên đặc biệt hơn thường lệ khi cụ Trần Thị Hương, 82 tuổi, có mặt từ sớm để nhận tấm căn cước công dân đầu tiên trong đời. Với nhiều người, đó chỉ là một loại giấy tờ quen thuộc phục vụ giao dịch hằng ngày. Nhưng đối với cụ Hương, tấm thẻ nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa vô cùng lớn lao, bởi nó đánh dấu lần đầu tiên cụ chính thức được công nhận về mặt pháp lý sau hàng chục năm tồn tại mà không có bất kỳ giấy tờ định danh nào.
Cầm tấm căn cước mới trên tay, cụ Hương xúc động không giấu được niềm vui. Ở tuổi xế chiều, cụ từng nghĩ mình sẽ không bao giờ có cơ hội được sở hữu giấy tờ tùy thân như bao người khác. Thế nhưng, nhờ sự giúp đỡ kiên trì của chính quyền và lực lượng công an địa phương, mong mỏi tưởng như không thể ấy cuối cùng đã trở thành hiện thực.
Theo thông tin từ địa phương, cuộc đời cụ Hương trải qua nhiều biến cố và thiếu thốn. Sinh năm 1944, cụ sớm mồ côi cha mẹ khi còn rất nhỏ. Không nơi nương tựa, không người thân chăm sóc, cụ phải sống phiêu bạt qua nhiều vùng khác nhau để kiếm sống. Công việc hằng ngày chỉ là nhặt ve chai, phế liệu để đổi lấy bữa cơm qua ngày. Vì không có giấy khai sinh hay bất kỳ hồ sơ cá nhân nào, tên tuổi của cụ suốt nhiều thập kỷ gần như nằm ngoài hệ thống quản lý dân cư.
Khoảng hai mươi năm trước, cụ đến sinh sống tại thôn Nội Thôn, thuộc xã Vân Tảo cũ, nay là xã Hồng Vân. Dù hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cụ luôn sống hiền lành, chấp hành tốt các quy định của địa phương và được bà con xóm giềng yêu quý. Tuy nhiên, việc không có giấy tờ tùy thân khiến cụ gặp rất nhiều trở ngại trong cuộc sống, từ việc tiếp cận chính sách an sinh xã hội cho đến chăm sóc y tế hay các quyền lợi cơ bản của công dân.
Trước hoàn cảnh ấy, chính quyền xã Hồng Vân đã chủ động phối hợp cùng các đơn vị liên quan để hỗ trợ cụ hoàn thiện hồ sơ pháp lý cá nhân. Sau khi UBND xã thực hiện đăng ký khai sinh theo đúng quy định, Công an xã tiếp tục vào cuộc để tiến hành các bước xác minh, đối chiếu thông tin và hoàn thiện thủ tục cấp căn cước công dân cho cụ.
Đây được xem là trường hợp đặc biệt khó khăn bởi gần như không có giấy tờ gốc hay người thân để đối chiếu thông tin. Phần lớn dữ liệu về nhân thân của cụ phải được xác minh thông qua lời kể, ký ức cá nhân và sự xác nhận của người dân địa phương. Quá trình thực hiện đòi hỏi cán bộ công an phải kiên trì rà soát, kiểm tra nhiều nguồn dữ liệu khác nhau nhằm bảo đảm đúng quy định pháp luật nhưng vẫn tạo điều kiện tối đa cho người dân.
Trong suốt thời gian làm hồ sơ, cán bộ Công an xã Hồng Vân đã trực tiếp hướng dẫn cụ từng bước, hỗ trợ kê khai thông tin và hoàn thiện các thủ tục cần thiết. Không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, lực lượng công an còn thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự quan tâm sâu sắc đối với người dân có hoàn cảnh đặc biệt.
Trung tá Nguyễn Xuân Trường, Phó Trưởng Công an xã Hồng Vân cho biết, việc hỗ trợ cấp giấy tờ tùy thân cho người yếu thế không đơn thuần là giải quyết thủ tục hành chính mà còn góp phần bảo đảm quyền công dân và thực hiện chính sách an sinh xã hội. Bởi trên thực tế, khi không có giấy tờ định danh, người dân sẽ gặp rất nhiều hạn chế trong việc tiếp cận các dịch vụ công cũng như các chế độ hỗ trợ của Nhà nước.
Đối với những trường hợp như cụ Hương, việc được cấp căn cước công dân mang ý nghĩa rất lớn. Không chỉ có thêm điều kiện để khám chữa bệnh, nhận hỗ trợ xã hội hay thực hiện các giao dịch cần thiết, cụ còn có được cảm giác mình thực sự thuộc về cộng đồng, được pháp luật công nhận và bảo vệ như mọi công dân khác.
Tại buổi trao căn cước công dân, nhiều người có mặt không khỏi xúc động khi chứng kiến niềm vui giản dị của cụ bà đã ngoài 80 tuổi. Sau cả một đời sống lặng lẽ và thiếu thốn, điều cụ mong mỏi không phải vật chất hay của cải, mà chỉ đơn giản là có một danh tính hợp pháp như bao người bình thường khác.
Câu chuyện của cụ Trần Thị Hương cũng cho thấy vai trò quan trọng của lực lượng công an cơ sở trong việc gần dân, hiểu dân và kịp thời hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn. Không chỉ giữ gìn an ninh trật tự, lực lượng công an còn trực tiếp tham gia giải quyết nhiều vấn đề dân sinh, góp phần bảo đảm quyền lợi thiết thực cho người dân.
Việc hoàn thiện giấy tờ cho cụ Hương là một hoạt động ý nghĩa trong phong trào thi đua “Ba nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất” của Công an xã Hồng Vân, góp phần lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân trách nhiệm, tận tụy, gần dân và vì nhân dân phục vụ. Đó cũng là minh chứng cho việc không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình xây dựng hệ thống quản lý dân cư hiện đại, nhân văn và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
