Ám ảnh đại ngàn và lằn ranh sinh tử
Bố mẹ Nay Djruêng là những người con của đại ngàn Gia Lai. Họ từng cống hiến trọn vẹn những năm tháng thanh xuân bám rừng, bám rẫy cho lực lượng du kích địa phương. Rừng chở che bộ đội, nhưng rừng cũng oằn mình gánh chịu những trận mưa chất độc hóa học vô hình từ bom đạn chiến tranh. Họ trở về thời bình, mang theo khát vọng về một cuộc sống yên ả. Chẳng ai ngờ, mầm mống hủy diệt ấy đã âm thầm ăn sâu vào máu thịt, để rồi trút thẳng xuống hình hài đứa con trai ruột thịt.
Ngày Nay Djruêng cất tiếng khóc chào đời, bầu không khí của buôn làng chùng xuống. Không có tiếng cười đùa hay những lời chúc tụng. Chỉ có sự hốt hoảng, sợ hãi bủa vây. Đứa trẻ lọt lòng đỏ hỏn, nhưng tay chân teo tóp, co quắp một cách dị thường. Những năm tháng ấy, nhận thức về di chứng chiến tranh ở các bản làng vùng sâu còn quá mờ nhạt. Người ta sợ hãi trước những dị tật bẩm sinh. Theo những hủ tục còn sót lại nơi thâm sơn cùng cốc, một sinh thể mang hình hài khác biệt bị coi là điềm gở, là sự trừng phạt.
Gia đình rơi vào tận cùng của sự bế tắc, hoảng loạn. Đã có những lúc, những tiếng xì xào bàn tán đẩy mọi thứ đến giới hạn cuối cùng: Đem chôn đứa trẻ để giải thoát. Lằn ranh giữa sự sống và cái chết của Djruêng lúc ấy mỏng manh như sợi mành trước gió. Đúng khoảnh khắc lưỡi hái tử thần chực chờ giáng xuống, người bác cả lao tới. Ông gạt phăng sự sợ hãi của đám đông, giằng lấy sinh linh bé nhỏ, kiên quyết giữ lại nhịp thở thoi thóp ấy. Cậu bé người J'rai đã bắt đầu cuộc đời mình bằng một cuộc giành giật sinh tử khốc liệt như thế.
Djruêng sống sót. Nhưng cuộc sống của một đứa trẻ khuyết tật giữa vùng quê nghèo là chuỗi ngày đằng đẵng bị giam cầm. Không thể tự đi đứng, thế giới của cậu bị nhốt chặt trong bốn bức tường chật hẹp. Nhìn qua khe cửa, thấy đám bạn đồng trang lứa chạy nhảy, cắp sách tới trường, khát khao được học chữ trong cậu bùng cháy. Không có đôi tay lành lặn để cầm bút, Djruêng lóng ngóng kẹp quản bút vào giữa hai cánh tay khiếm khuyết. Cơ bắp co rút. Bút rơi, lại cúi xuống nhặt. Những nét chữ nguệch ngoạc đầu đời của anh không chỉ được viết bằng mực, mà bị đánh đổi bằng những vết xước rớm máu tứa ra từ sự cọ xát của da thịt.
Đường từ nhà đến lớp dài hơn một cây số. Mặt đường đất đỏ pha cát của Gia Lai mùa nắng gắt như đổ lửa. Không xe lăn, không người cõng, cậu lết đi trên đôi đầu gối trần. Mặt cát nóng rát cọ xát vào da thịt. Trầy xước. Bật máu. Lên da non. Rồi lại bật máu. Những vết sẹo chai sần thâm đen cứ thế xếp chồng lên nhau. Cứ lết đi từng ngày, nghị lực bền bỉ bám lớp của cậu cuối cùng cũng được đền đáp khi Hội Chữ thập đỏ tỉnh biết đến và tài trợ một đôi chân giả. Chặng đường từ đây bớt đi những vệt máu, nhưng hành trình khẳng định giá trị bản thân lại mở ra những thách thức khốc liệt hơn gấp bội.
Hành trình "khởi nghiệp" từ những phận đời rạn vỡ
Từ chối sự thương hại, Djruêng nỗ lực vươn lên bằng con đường học vấn. Anh hoàn thành chương trình phổ thông và xuất sắc lấy được tấm bằng Cử nhân Công nghệ thông tin. Rời quê hương Đắk Đoa, anh một mình mang theo hành trang xuống miền đất hứa TP.HCM lập nghiệp. Vượt qua vô vàn lời từ chối vì rào cản ngoại hình, hiện tại, Djruêng đang đảm nhận mảng truyền thông tại Hội Nạn nhân chất độc da cam/Dioxin TP.HCM. Đồng thời, anh nhận làm thiết kế và nhập liệu bán thời gian cho công ty TNHH GFE để tự trang trải cuộc sống, không trở thành gánh nặng cho xã hội.
Thế nhưng, "công trình" ý nghĩa nhất của Djruêng không nằm ở tấm bằng Cử nhân. Đó là một mô hình "khởi nghiệp" đặc biệt mang tên "Đi qua mùa rẫy". Thấu hiểu tận cùng cái nghèo của trẻ em vùng cao, suốt 12 năm ròng rã, anh tự mình gồng gánh dự án này. Người ta quen với hình ảnh một chàng trai khiếm khuyết, nhẫn nại đi bán hàng dạo trên phố, chắt bóp từng đồng tiền lẻ. Anh dùng tất cả số tiền lợi nhuận ấy để mua sách vở, xe đạp, và trao học bổng, níu giữ bước chân học sinh nghèo ở lại với bục giảng.
Tháng 10/2024, những nỗ lực thầm lặng ấy đã đưa Djruêng bước lên bục vinh danh của giải thưởng "Tỏa sáng nghị lực Việt". Không ngủ quên trên vòng nguyệt quế, đúng vào Ngày Quốc tế Người khuyết tật (3/12/2024), anh tiếp tục cùng những người bạn đồng chí hướng bấm nút khởi động dự án thứ hai: Quỹ học bổng "Thiên Nga".
Sau hơn một thập kỷ lăn lộn thiện nguyện, Djruêng nhận ra một khoảng trống lớn. Rất nhiều bạn trẻ khuyết tật khao khát được cống hiến, khao khát làm tình nguyện nhưng lại bị cản bước bởi sự thiếu thốn tài chính và những định kiến vô hình. Quỹ "Thiên Nga" ra đời nhắm thẳng vào ngách hẹp ấy: Chuyên tâm hỗ trợ học sinh và làm bệ phóng cho các tình nguyện viên khuyết tật. Cái tên mang một triết lý gai góc: Bất cứ "con vịt xấu xí" nào, mang trên mình khiếm khuyết tạo hóa, nếu có một điểm tựa đều có thể hóa thiên nga sải cánh. Quỹ không trao sự thương hại, mà trao cần câu và sự tôn nghiêm, dạy những người yếu thế cách dùng chính vết thương của mình làm đòn bẩy giúp đỡ người khác.
Cuộc hội ngộ của những "tinh thần thép"
Câu chuyện của Djruêng tựa như một mầm cây bám rễ vươn lên từ sỏi đá, thu hút sự chú ý mạnh mẽ của cộng đồng. Trong khuôn khổ chương trình Nối Trọn Yêu Thương của VTV1, cuộc hội ngộ giữa anh và chị Vũ Phương Thanh - nhà vô địch thế giới cuộc đua sức bền Swiss Ultra 2022, Đại sứ thương hiệu Number 1 Tập đoàn Tân Hiệp Phát - đã tạo nên một khoảnh khắc giao thoa mãnh liệt về ý chí.
Đó là cuộc gặp gỡ của hai "tinh thần thép". Một nữ vận động viên đã rèn luyện đến tận cùng giới hạn thể chất để chinh phục những sa mạc khắc nghiệt nhất hành tinh. Một chàng trai mang hình hài khiếm khuyết đã dũng cảm lết qua "sa mạc" của định kiến và nghịch cảnh bẩm sinh. Đứng trước Djruêng, "bông hồng thép" Vũ Phương Thanh không giấu được sự xúc động.
Cô nghẹn ngào bộc bạch: "Cuộc sống trao cho bạn quá nhiều thách thức. Có những lúc ngay cả những người thân thiết nhất cũng chưa đủ niềm tin. Nhưng bạn vẫn không ngừng vươn lên bằng một sức mạnh diệu kỳ. Bạn thực sự là tấm gương, là minh chứng sống cho việc không gì là không thể".
Đại diện cho Tập đoàn Tân Hiệp Phát, chị Vũ Phương Thanh đã trao tặng Nay Djruêng một phần quà ý nghĩa. Món quà ấy không đơn thuần là sự hỗ trợ về vật chất, mà còn là sự đồng hành, là ngọn lửa lan tỏa tinh thần "Không gì là không thể" - triết lý cốt lõi mà Tân Hiệp Phát luôn theo đuổi. Sự tiếp sức này chính là động lực để chàng trai J'rai vững bước trên con đường thiện nguyện đầy chông gai phía trước.
Nhận món quà, Djruêng mỉm cười hiền hậu. Anh chia sẻ châm ngôn sống mộc mạc nhưng chất chứa sức nặng của cả một cuộc đời giằng co với số phận: "I can do it, you can do it and we can do it - Tôi làm được, bạn làm được và chúng ta cũng có thể làm được".
Giữa guồng quay hối hả của cuộc sống thị thành, Nay Djruêng vẫn đứng vững như một cây xà nu sừng sững của đại ngàn Tây Nguyên. Cuộc "khởi nghiệp" của anh không đong đếm bằng những bảng báo cáo tài chính hay mức lợi nhuận ngàn tỷ. Lợi nhuận của anh là tình yêu thương vô giá, là hàng ngàn mầm sống đang không ngừng vươn chồi từ chính những vết thương tưởng chừng như tàn khốc nhất của nghịch cảnh.
Với tinh thần hướng đến những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng, Tập đoàn Tân Hiệp Phát đã đồng hành với chương trình “Nối trọn yêu thương” của Truyền hình Nhân đạo (phát trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam) ngay từ những ngày đầu tiên phát sóng. Đến nay, chương trình đã ghi nhận gần 60 nhân vật lan tỏa cảm hứng đến cộng đồng về tinh thần vượt qua nghịch cảnh, đồng thời tôn vinh nỗ lực chung tay cùng xã hội giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn.
