Thời cơ đặc biệt với doanh nghiệp tư nhân
Theo ông Nguyễn Duy Hưng, kinh tế tư nhân đã tạo việc làm, tạo sản phẩm, tạo sinh kế cho hàng triệu gia đình trong nhiều giai đoạn khác nhau, kể cả những giai đoạn khó khăn, khi chưa được nhìn nhận đầy đủ. Kinh tế tư nhân tồn tại khách quan trong đời sống, trong đòi hỏi mưu sinh, sáng tạo và vươn lên của người dân. Nơi nào có tiềm năng, nơi đó kinh tế tư nhân sẽ xuất hiện.
“Đảng và Nhà nước đã có những quan điểm, chính sách rất rõ ràng về vai trò của kinh tế tư nhân. Cùng với các định hướng lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách thể chế, xây dựng pháp luật, văn hóa – giáo dục và hội nhập quốc tế, chúng ta đang có một khung chính sách đồng bộ cho giai đoạn phát triển mới. Đại hội Đảng lần thứ XIV đã thành công tốt đẹp.
Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy, hình thành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã được thực hiện rất khẩn trương, quyết liệt. Thủ tướng cùng Chính phủ đã có những quyết định cải thiện môi trường kinh doanh rất mạnh mẽ.
Bên ngoài, thế giới thay đổi rất nhanh. Công nghệ thay đổi, chuỗi cung ứng thay đổi, cạnh tranh thay đổi, biến động địa chính trị ngày càng phức tạp. Những thay đổi đó tạo ra khó khăn, nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc, nâng cấp quản trị, đầu tư vào công nghệ, đi vào những thị trường và lĩnh vực mới.
Trong nước, Việt Nam vẫn còn rất nhiều nguồn lực chưa được khai thác hết. Nhiều ngành, nhiều địa phương, nhiều lĩnh vực vẫn còn dư địa lớn để thay đổi tốt hơn, phát triển nhanh hơn” - ông Nguyễn Duy Hưng nói. Vì vậy, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang ở thời điểm rất đặc biệt, đứng trước những cơ hội lớn.
Tuy vậy, đại diện Tập đoàn Tân Hiệp Phát nhấn mạnh rằng, muốn tận dụng cơ hội, doanh nghiệp cần sự đồng hành của Nhà nước. Nếu thể chế không cải cách, nếu môi trường kinh doanh không được cải thiện, nếu các vướng mắc không được tháo gỡ kịp thời, doanh nghiệp không tự đổi mới, cơ hội sẽ trôi qua. Để phát triển vượt bậc, chúng ta cần những nỗ lực vượt bậc. Cần thay đổi tư duy, thay đổi cách thức quản trị, từ khu vực công đến khu vực tư. Nhưng quan trọng nhất vẫn là hành động và thực thi. Chúng ta cần nhìn quan hệ giữa Nhà nước và doanh nghiệp một cách thực tế hơn. Không chỉ là Nhà nước “hỗ trợ” hay “tạo điều kiện” cho doanh nghiệp, mà là Nhà nước và doanh nghiệp cùng có chung một mục tiêu phát triển.
Khi doanh nghiệp mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ, tăng doanh thu, tạo việc làm, nộp ngân sách … thì Nhà nước cũng hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Ngược lại, nếu hoạt động của doanh nghiệp bị ách tắc, nếu dự án bị chậm, nếu thủ tục kéo dài, nếu chi phí không chính thức còn tồn tại, thì không chỉ doanh nghiệp bị thiệt hại, mà nền kinh tế cũng mất đi nguồn lực phát triển”- ông Nguyễn Duy Hưng bày tỏ.
Tháo gỡ điểm nghẽn
Vị đại diện một trong những doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam cũng cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở chủ trương, mà nằm ở những việc rất cụ thể như: một hồ sơ chậm được xử lý; một quy định được hiểu khác nhau giữa các nơi; một dự án bị vướng quá lâu; một thủ tục nhỏ nhưng làm mất đi cơ hội kinh doanh.
Vì vậy, cải cách phải được thể hiện và kiểm chứng ở chính cấp cơ sở, nơi doanh nghiệp tương tác với thủ tục hàng ngày. Nếu cấp cơ sở thực thi tốt, doanh nghiệp sẽ cảm nhận rất nhanh. Nếu cấp cơ sở thực thi chậm, những chủ trương lớn sẽ rất khó đi vào cuộc sống.
“Mọi cải cách chỉ thật sự có ý nghĩa với doanh nghiệp và nhân dân khi tạo ra kết quả thực tế, thời gian làm thủ tục được rút ngắn bao nhiêu; chi phí được cắt giảm bao nhiêu; vướng mắc được tháo gỡ bao nhiêu; cơ hội kinh doanh được mở ra bao nhiêu; và cuối cùng, giá trị mới được tạo ra cho nền kinh tế là bao nhiêu, thu nhập của người lao động được tăng thêm bao nhiêu …? Kết quả của cải cách phải được đo bằng giá trị mà nó tạo ra cho người thụ hưởng.
Từ góc nhìn của một doanh nghiệp sản xuất, chúng tôi hiểu rất rõ rằng doanh nghiệp không sợ thử thách. Làm sản xuất thì ngày nào cũng có khó khăn: thị trường thay đổi, yêu cầu tuân thủ ngày càng cao, chi phí tăng, cạnh tranh gay gắt, công nghệ phải đổi mới liên tục, người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi cao hơn, rủi ro ngoài dự tính xuất hiện bất cứ lúc nào … Nhưng nếu “luật chơi” rõ ràng, thực thi nhất quán, lợi ích hợp pháp được bảo vệ, thì doanh nghiệp tư nhân Việt Nam hoàn toàn có thể lớn lên bằng chính năng lực của mình”- ông Nguyễn Duy Hưng nêu quan điểm.
“Bức tranh” đa chiều của kinh tế tư nhân
Theo Báo cáo Kinh tế tư nhân vừa được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, “bức tranh” năm 2025 cho thấy nhiều dấu hiệu tích cực, nhưng cũng phơi bày những thách thức không thể né tránh. Đến hết năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 6,6% so với năm 2024. Cùng với khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, khu vực tư nhân hiện tạo việc làm cho khoảng 26 triệu lao động, tương đương 50,2% tổng số việc làm của cả nước.
Năm 2025, số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt mức kỷ lục 297.500 doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm trước. Có tới 85,7% doanh nghiệp cho biết đang duy trì hoặc mở rộng quy mô hoạt động, phản ánh tâm thế thận trọng nhưng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp sau giai đoạn khó khăn 2023, 2024.
Theo ông Đậu Anh Tuấn- Trưởng Ban Pháp chế VCCI, bên cạnh những tín hiệu tích cực, Báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra bốn điểm nghẽn lớn của khu vực tư nhân hiện nay. Về thị trường đầu ra, 60,2% doanh nghiệp gặp khó khăn trong tìm kiếm khách hàng, tăng mạnh so với mức 45,3% năm 2024 và 41% năm 2022. Về tiếp cận vốn, 75,5% doanh nghiệp khẳng định không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm.
Tỷ lệ khoản vay yêu cầu thế chấp tại Việt Nam lên tới 93,5%, cao hơn đáng kể so với Malaysia (33,4%), Thái Lan (55,8%) và mức trung bình toàn cầu (68,3%). Về minh bạch và dự báo chính sách, chỉ 6 đến 8% doanh nghiệp có thể thường xuyên dự đoán các thay đổi chính sách; 51,9% phải dựa vào mạng xã hội để nắm bắt dự thảo văn bản.
Đặc biệt, 26% doanh nghiệp phản ánh phát sinh chi phí không chính thức khi xin giấy phép kinh doanh, cao gấp gần 3 lần mức trung bình khu vực (9,5%).
Đáng chú ý, năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn khoảng cách lớn so với khu vực. Chỉ 8,8% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sản phẩm hoặc dịch vụ, thấp hơn nhiều so với Malaysia (21,7%), Thái Lan (18,9%) và mức trung bình Đông Á và Thái Bình Dương (28,5%).
Đối với khu vực hộ kinh doanh, 81,5% hộ ghi nhận doanh thu sụt giảm trong năm qua, đặt ra yêu cầu cấp thiết về một lộ trình chuyển đổi bền vững.
Từ thực tế nêu trên, Chủ tịch VCCI, PGS. TS Hồ Sỹ Hùng cho rằng, để đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, chúng ta phải chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy đồng hành, từ giảm gánh nặng thủ tục sáng kiến tạo năng lực cạnh tranh.
Còn ông Nguyễn Duy Hưng cũng chia sẻ, bên cạnh sự hỗ trợ từ Nhà nước thông qua thể chế, chính sách, cải thiện môi trường kinh doanh, muốn lớn mạnh, doanh nghiệp tư nhân phải tự lực vượt qua khó khăn, minh bạch hơn, quản trị tốt hơn, tuân thủ tốt hơn, đầu tư dài hạn hơn, phát triển bền vững hơn và có trách nhiệm hơn với người lao động, khách hàng, đối tác, cộng đồng và đất nước.
