Nếu được thông qua, quyết định này sẽ cho phép khoai tây Mỹ lần đầu tiên xuất hiện trên kệ siêu thị và thực đơn nhà hàng Nhật Bản kể từ năm 1950.
Đây là sự thay đổi lớn đối với một trong những mặt hàng nông sản được bảo hộ nghiêm ngặt nhất tại nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.
Khoai tây và gạo được xem là một trong số ít các mặt hàng nông nghiệp nội địa được bảo vệ mạnh tại Nhật Bản, quốc gia hiện phải nhập khẩu hơn 60% lượng thực phẩm tiêu thụ.
Tại Nhật, khoai tây không chỉ là nông sản mà còn gắn liền với những món ăn quen thuộc như bánh croquette, món hầm nikujaga hay salad khoai tây.
Trung tâm của cuộc tranh luận nằm ở đảo Hokkaido, nơi trồng khoảng 80% sản lượng khoai tây của Nhật Bản.
Các tổ chức nông nghiệp tại đây cảnh báo việc mở cửa hoàn toàn cho khoai tây Mỹ có thể đe dọa sinh kế của nông dân địa phương, đồng thời làm gia tăng nguy cơ sâu bệnh xâm nhập vào hệ thống canh tác trong nước.
Giới chức nông nghiệp Nhật Bản cho biết đã xác định ít nhất 21 loại sâu bệnh và dịch hại có khả năng theo khoai tây nhập khẩu vào nước này.
Đáng lo ngại nhất là tuyến trùng nang khoai tây, một loại sinh vật gây hại có thể tồn tại trong đất hơn 15 năm và làm giảm đáng kể năng suất cây trồng.
Nhật Bản thực tế đã nới lỏng một phần lệnh cấm từ năm 2006, cho phép nhập khẩu khoai tây Mỹ phục vụ sản xuất khoai tây chiên.
Tuy nhiên, sản phẩm phải được vận chuyển trong container niêm phong và được chế biến ở nhiệt độ cao nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây lan sâu bệnh.
Mỹ từ lâu coi đây là một rào cản thương mại không cần thiết. Các nhà vận động ngành nông nghiệp Mỹ cho rằng việc mở cửa hoàn toàn thị trường Nhật Bản có thể tạo ra cơ hội xuất khẩu trị giá khoảng 150 triệu USD mỗi năm cho nông dân Mỹ.
Những người ủng hộ mở cửa thị trường cho rằng người tiêu dùng Nhật Bản có thể được hưởng lợi từ nguồn cung đa dạng hơn và giá thành thấp hơn.
Tuy nhiên, các hiệp hội nông nghiệp phản bác rằng lợi ích kinh tế ngắn hạn không thể đánh đổi với nguy cơ ảnh hưởng tới an ninh lương thực trong dài hạn.
Bộ trưởng Nông nghiệp Nhật Bản Arata Takebe cho biết bất kỳ quyết định nào cũng phải dựa trên các đánh giá khoa học kỹ lưỡng và sẽ cần thêm thời gian xem xét.