Ngày 12-9, Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ Jay Clayton cho biết, phương thức tuyển mộ của các tổ chức khủng bố hiện nay khác đáng kể so với thời điểm xảy ra vụ tấn công ngày 11-9-2001. Thay vì chủ yếu đưa người được tuyển mộ tới các trại huấn luyện ở nước ngoài, các tổ chức này ngày càng sử dụng Internet để tiếp cận và cực đoan hóa các cá nhân ngay tại địa phương. Ông Clayton dẫn số liệu của Liên hợp quốc cho biết, mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda trên toàn cầu hiện ước tính có khoảng 25.000 chiến binh tiềm năng, cao gấp khoảng 50 lần con số ước tính vào thời điểm xảy ra vụ tấn công ngày 11-9. Theo ông, những số liệu này cho thấy các tổ chức cực đoan vẫn có khả năng phát triển lực lượng.
Lãnh đạo tình báo Mỹ cũng dẫn vụ việc liên quan 2 thanh niên ở bang Pennsylvania hồi tháng 3 vừa qua như một ví dụ về hình thức đe dọa mới. Theo Bộ Tư pháp Mỹ, Emir Balat và Ibrahim Kayumi bị cáo buộc tìm cách kích hoạt 2 thiết bị nổ tự chế trong một cuộc biểu tình bên ngoài Gracie Mansion, nơi cư trú chính thức của Thị trưởng New York, ngày 7-3. Hai đối tượng được cho là đã khai báo có liên hệ hoặc ủng hộ tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng.
Cảnh báo của ông Clayton được đưa ra đúng thời điểm Mỹ tổ chức các sự kiện tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 25 năm trước. Các chuyên gia chống khủng bố cho rằng trong những năm qua, al-Qaeda và các tổ chức cực đoan khác đã chuyển sang mô hình hoạt động phân tán hơn, tận dụng Internet và các nền tảng kỹ thuật số để tuyên truyền, tuyển mộ và kích động các cá nhân thực hiện hành động bạo lực mà không nhất thiết phải trực tiếp kiểm soát hoặc huấn luyện ở nước ngoài.
Trong khi đó, Liên hợp quốc cũng cảnh báo, các tổ chức khủng bố đang tận dụng công nghệ số, game trực tuyến và mạng xã hội để tiếp cận, cực đoan hóa, chiêu mộ trẻ em, thanh thiếu niên và phục vụ nhiều hoạt động khác trên mạng.
Báo cáo mới của Ban Thư ký Ủy ban Chống khủng bố thuộc Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (CTED) lưu ý rằng, hoạt động tuyên truyền của các tổ chức khủng bố hiện không còn chỉ nhằm phát tán thông điệp mà đã được lồng ghép vào nhiều khâu hoạt động, từ chiêu mộ thành viên, gây quỹ đến hỗ trợ thiết lập quyền kiểm soát tại các khu vực chúng hoạt động. Đáng chú ý, các tổ chức khủng bố đang tìm cách tiếp cận giới trẻ thông qua trò chơi điện tử trực tuyến và các không gian mạng xã hội thế hệ mới như Discord, Twitch hay Steam. Báo cáo nêu rõ: “Chiến dịch chiêu mộ của các tổ chức khủng bố nhắm thẳng vào giới trẻ thông qua trò chơi điện tử. Nhiều nhóm đã tự thiết kế các tựa game bắn súng mang chủ đề bạo lực cực đoan, đồng thời can thiệp chỉnh sửa mã nguồn các dòng game phổ biến hiện có để lồng ghép thông điệp và các tư tưởng cực đoan vào các định dạng giải trí quen thuộc”.
Bên cạnh đó, các nội dung bạo lực mang tính trực quan, trong đó có video hành quyết và hình ảnh thương vong hàng loạt, cùng với các trào lưu mạng mang xu hướng chủ nghĩa hư vô, có thể bị lợi dụng để phục vụ quá trình cực đoan hóa giới trẻ.
Một xu hướng khác mà báo cáo lưu ý là sự giao thoa ngày càng rõ giữa các hệ tư tưởng bạo lực cực đoan trên không gian mạng. Các nội dung tuyên truyền có thể kết hợp luận điệu, biểu tượng và những bất mãn xuất phát từ nhiều bối cảnh khác nhau nhằm tăng khả năng tiếp cận và tác động tới nhiều nhóm đối tượng.
Nếu trước đây các tổ chức khủng bố như al - Qaeda (mạng lưới từng thực hiện các vụ tấn công kinh hoàng làm rung chuyển nước Mỹ đúng 25 năm về trước) chủ yếu dựa vào những thông điệp được phát tán thông qua các phương tiện truyền thông truyền thống, sự trỗi dậy của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng từ giữa thập niên 2010 đã đánh dấu bước chuyển sang một hệ sinh thái tuyên truyền kỹ thuật số đa ngôn ngữ và có mật độ phát tán cao. Vì vậy, báo cáo cho rằng các biện pháp chống khủng bố cần tính đến vai trò của tuyên truyền trong hoạt động của các tổ chức này, đồng thời bảo đảm tuân thủ luật nhân đạo quốc tế và luật quốc tế về quyền con người.
