Tình hình vùng Vịnh tiếp tục leo thang ngoài tầm kiểm soát khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố tái lập lệnh phong tỏa toàn diện đối với Iran tại eo biển Hormuz, đồng thời đưa ra một quyết định đảo ngược chính sách chưa từng có tiền lệ: Đòi thu phí "bảo hộ" lên tới 20% giá trị hàng hóa đối với tàu thuyền qua lại tuyến hành hải quốc tế này.
Ngay sau tuyên bố trên của Tổng thống Trump, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận quân đội Mỹ đã mở màn một đợt không kích quy mô lớn mới nhắm vào hàng loạt mục tiêu quân sự của Iran, đẩy hai bên vào sát bờ vực một cuộc chiến tranh tổng lực.
Phát biểu trước các phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 13-7, Tổng thống Donald Trump khẳng định thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng trước đã thất bại do phía Iran "không vượt qua được bài kiểm tra" khi liên tục tiến hành các vụ tập kích tàu thương mại bằng thiết bị bay không người lái (UAV).
Lệnh phong tỏa các bến cảng của Iran sẽ chính thức được quân đội Mỹ tái kích hoạt vào chiều 14-7.
Ông Trump cũng tuyên bố Mỹ sẽ thu mức phí tương đương 20% giá trị hàng hóa đối với tất cả các tàu thuyền di chuyển qua eo biển để bù đắp chi phí mà Washington phải bỏ ra nhằm bảo đảm an ninh hàng hải tại đây.
“Chúng ta đang bảo vệ một khu vực rất giàu có của thế giới. Chúng ta đang phải chi tiền, và vì vậy, chúng ta phải được hoàn trả cho sự bảo vệ đó”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.
Động thái này đảo ngược hoàn toàn chính sách của Mỹ vốn luôn bảo vệ nguyên tắc tự do hàng hải không thu phí tại các eo biển quốc tế.
Tuyên bố lập tức vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên hợp quốc. IMO khẳng định "không có cơ sở pháp lý nào để áp đặt phí bắt buộc đối với tàu thuyền đi qua một eo biển quốc tế".
Ngay sau thông tin này, giá dầu thô Brent tiêu chuẩn toàn cầu đã lập tức tăng dựng đứng 7,8%, vọt lên mức 81,92 USD/thùng.
Iran lập tức phản ứng trước tuyên bố của Washington. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã viết trên mạng xã hội X mỉa mai đề xuất của ông Trump: “Tổng thống Mỹ hoàn toàn đúng. Ai bảo đảm an toàn cho tàu bè qua eo biển Hormuz thì xứng đáng được bồi hoàn. Iran luôn là người bảo vệ eo biển này và sẽ mãi mãi như vậy. Mức 20% tất nhiên là quá đắt, chúng tôi sẽ thu một mức hợp lý hơn”.
Tình hình chiến sự trên thực địa đang diễn ra vô cùng khốc liệt. Quân đội Mỹ tuyên bố đã sử dụng cả các tàu không người lái để tấn công phá hủy hàng chục trận địa phòng không, radar, kho UAV và cả tàu ngầm của Iran nhằm làm tê liệt năng lượng tấn công của nước này.
Truyền thông Iran thừa nhận các tỉnh Hormozgan, Khuzestan và Markazi bị oanh tạc dữ dội, khiến ít nhất 2 người thiệt mạng.
Xung đột cũng lan sang các quốc gia Ảrập đồng minh của Mỹ tại khu vực.
Tại Bahrain, còi báo động tên lửa vang lên liên tiếp 3 lần trong ngày tại khu vực xung quanh căn cứ của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ.
Bộ Ngoại giao Kuwait lên án gay gắt Iran sau khi một loạt trạm kiểm soát biên giới, giàn khoan dầu ngoài khơi và thậm chí là tòa lãnh sự của Kuwait tại Iraq bị tấn công.
Lực lượng phòng không Jordan xác nhận bắn hạ 4 tên lửa của Iran bay qua không phận.
Bất chấp việc lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 bị đổ vỡ, các quốc gia trung gian hòa giải gồm Pakistan, Qatar và Ai Cập vẫn đang nỗ lực tối đa để cứu vãn một giải pháp ngoại giao, trong bối cảnh thời hạn 60 ngày đàm phán thỏa thuận hòa bình cuối cùng giữa Mỹ và Iran đã đi được một nửa chặng đường.
