Nhiều ngân hàng suy giảm tiền gửi
Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng trên sàn chứng khoán, tổng tiền gửi khách hàng tại thời điểm 31/3/2026 đạt hơn 12,88 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 75.980 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương ứng mức tăng 0,6%. Đây là mức tăng khá khiêm tốn so với tăng trưởng tín dụng (đạt 3,18% đến hết tháng 3 và đạt 4,42% đến hết tháng 4/2026).
Đáng nói, 3 tháng đầu năm ghi nhận tới 12/27 ngân hàng có lượng tiền gửi khách hàng sụt giảm trong quý đầu năm. Tình trạng này không chỉ xảy ra ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ mà đáng lo ngại là nhiều “ông lớn” cũng đang gặp khó khăn trong huy động.
Là ngân hàng có lượng tiền gửi lớn trong năm 2025, BIDV ghi nhận lượng tiền gửi giảm tới hơn 82.000 tỷ đồng tính đến hết tháng 3, so với cuối năm 2025, tương đương mức giảm gần 3,7%. Với mức sụt giảm mạnh này, tiền gửi khách hàng tại BIDV chỉ còn hơn 2,14 triệu tỷ đồng, so với con số hơn 2,22 triệu tỷ đồng vào cuối năm ngoái.
Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng tại nhà băng này vẫn đạt 2,4%, đạt 2,43 triệu tỷ đồng trong cùng khoảng thời gian, cho thấy áp lực vốn đang tăng mạnh.
MB cũng ghi nhận tiền gửi khách hàng giảm 15.450 tỷ đồng, tương ứng giảm 1,7%, xuống còn 905.918 tỷ đồng.
Tương tự, Techcombank giảm mạnh 15.259 tỷ đồng, tương ứng giảm 2,2%, xuống còn 650.291 tỷ đồng; SACOMBANK giảm 17.553 tỷ đồng, tương ứng giảm 2,8%, còn 600.789 tỷ đồng; ACB giảm hơn 17.600 tỷ đồng, tương ứng giảm khoảng 3%...
Ở nhóm các ngân hàng nhỏ hơn, nhiều nhà băng còn ghi nhận tình trạng ảm đạm hơn. Trong đó, TPBank sụt giảm tới 12.012 tỷ đồng tiền gửi khách hàng, tương ứng giảm 4,3%, xuống còn 267.038 tỷ đồng.
VietBank giảm tới 4,9%, tương ứng giảm 4.928 tỷ đồng, xuống còn 96.522 tỷ đồng.
Một số ngân hàng khác cũng ghi nhận số dư tiền gửi khách hàng bị thu hẹp như SeABank giảm 5.931 tỷ đồng (-3,1%), MSB giảm 2.776 tỷ đồng (-1,4%), PGBank giảm 1.425 tỷ đồng (-2,9%), Saigonbank giảm 978 tỷ đồng (-3,7%) hay NamABank giảm nhẹ 945 tỷ đồng (-0,5%).
Để giải bài toán vốn, nhiều nhà băng phải đẩy mạnh phát hành giấy tờ có giá. Đơn cử như BIDV tính đến hết tháng 3 đang phát hành 303.000 tỷ đồng giấy tờ có giá, tăng thêm khoảng 78.000 tỷ đồng trong 3 tháng. Tương tự, tại MB, cơ cấu huy động vốn cũng đang ghi nhận 208.816 tỷ đồng tiền phát hành giấy tờ có giá, tăng thêm 21.580 tỷ đồng trong quý đầu năm…
Ngân hàng đối mặt áp lực vốn lớn
Theo thông lệ, việc tiền gửi chậm lại trong quý đầu năm thường mang yếu tố mùa vụ, do nhu cầu chi tiêu, thanh toán trước và sau Tết Nguyên đán của người dân và doanh nghiệp tăng mạnh.
Tuy nhiên, năm nay ghi nhận mức sụt giảm mạnh hơn và quy mô rộng hơn đáng kể so với các năm trước. Cùng với đó, làn sóng tăng lãi suất mạnh mẽ trong các tháng đầu năm, cho thấy việc khan hiếm tiền của các ngân hàng không còn chỉ mang tính chất mùa vụ, mà thực tế hệ thống đang đối mặt khó khăn thực sự trong việc thu hút nguồn tiền gửi.
Điều này đang đặt ra thách thức lớn trong bài toán vốn cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số năm nay và những năm tiếp theo. Theo bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước), số liệu tính toán của Bộ Tài chính cho thấy nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2031 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng; riêng năm 2026 vào khoảng 5,1 triệu tỷ đồng.
Trong đó, nhu cầu vốn tín dụng dự kiến khoảng 1,8 triệu tỷ đồng. Con số này vẫn nằm trong định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% mà NHNN đặt ra. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là các tổ chức tín dụng sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc huy động nguồn lực để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tín dụng nói trên.
Theo bà Tùng, thời gian qua, tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng, quy mô huy động vốn bằng VNĐ đang thấp hơn quy mô tín dụng khoảng 2 triệu tỷ đồng. Điều này cho thấy tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của các tổ chức tín dụng khiến các ngân hàng gặp khó khăn trong việc tạo lập nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.
