ANTD.VN - Xuất khẩu qua thương mại điện tử (TMĐT) đang tạo cơ hội cho nhiều ngành hàng của Việt Nam, từ dệt may, nội thất đến nông sản. Kênh xuất khẩu mới này được xem là động lực mới của doanh nghiệp để nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của hàng Việt, nhất là trong bối cảnh thương mại thế giới có nhiều biến động.
Xuất khẩu qua thương mại điện tử đang là kênh mới hiệu quả
Kênh xuất khẩu mới tiềm năng
Báo cáo của Access Partnership vừa thực hiện cho thấy, 97% doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) trong ngành nội thất và thời trang được khảo sát cho rằng xuất khẩu TMĐT đóng vai trò thiết yếu cho tăng trưởng trong tương lai của họ, trong khi 96% ghi nhận việc ứng dụng TMĐT giúp nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu. Dự báo xuất khẩu ngành nội thất của Việt Nam sẽ tăng từ 343 nghìn tỷ đồng (14 tỷ USD) năm 2024 lên 540 nghìn tỷ đồng (22 tỷ USD) vào năm 2029, trong đó xuất khẩu TMĐT B2C dự kiến tăng trưởng nhanh gấp đôi so với tốc độ chung của xuất khẩu truyền thống trong ngành. Đối với ngành thời trang, kim ngạch xuất khẩu được kỳ vọng đạt 2.137 nghìn tỷ đồng (88 tỷ USD) vào năm 2029, với TMĐT tăng trưởng nhanh gấp 5 lần so với các kênh truyền thống.
Còn theo thống kê của Amazon, trong 12 tháng tính đến ngày 31-7-2025, số lượng sản phẩm do các đối tác bán hàng Việt Nam bán ra trên Amazon đã tăng 35% so với cùng kỳ năm trước, với các ngành hàng nổi bật như nhà cửa, nhà bếp, sức khỏe và chăm sóc cá nhân, thời trang và làm đẹp - trùng khớp với các thế mạnh sản xuất của Việt Nam được nêu trong báo cáo của Access Partnership.
Nhận định về xuất khẩu hàng hóa qua TMĐT, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) - bà Lê Hoàng Oanh cho biết, TMĐT giữ vai trò then chốt trong việc mở rộng thị trường toàn cầu, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ vượt qua hạn chế về quy mô, tối ưu chi phí và khai thác dư địa tăng trưởng lớn. Nếu xuất khẩu truyền thống chỉ tiếp cận phạm vi khách hàng nhất định thì TMĐT xuyên biên giới cho phép doanh nghiệp vươn tới hàng tỷ người tiêu dùng trên toàn cầu. Đồng quan điểm trên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) - ông Trần Trọng Tuyến cho hay, TMĐT xuyên biên giới trở đang thành xu hướng quan trọng, mở ra cơ hội xuất khẩu mới cho doanh nghiệp Việt, đặc biệt là khối siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Cùng với việc hoàn thiện khung pháp lý thì các hiệp hội và nền tảng như Amazon cũng tích cực hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu trực tuyến, góp phần giúp hàng Việt tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.
Nội thất là một trong những ngành hàng tiêu biểu xuất khẩu qua thương mại điện tử
Doanh nghiệp từng bước khai thác hiệu quả
Đánh giá tốt về hiệu quả xuất khẩu qua TMĐT, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vinanutrifood Bình Định - bà Nguyễn Thị Diễm Hằng thông tin, xuất khẩu qua TMĐT xuyên biên giới là kênh tăng trưởng mới giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu qua Amazon, Alibaba, TikTok Shop.... TMĐT xuyên biên giới là cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận nhanh thị trường toàn cầu, chi phí thấp và phù hợp sản phẩm có câu chuyện, xu hướng “xanh - sạch”. Nhờ đó, hàng Việt, đặc biệt nông sản chế biến, thực phẩm và mỹ phẩm thiên nhiên, đang dần xây dựng chỗ đứng quốc tế.
Theo Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean (VitaJean) - ông Phạm Văn Việt, TMĐT không chỉ là kênh bán hàng mà đã trở thành chiến lược cốt lõi giúp doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp ra thị trường quốc tế. Theo đó, doanh nghiệp có thể rút ngắn hành trình đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng, giảm phụ thuộc vào các khâu trung gian truyền thống, từ đó tối ưu chi phí và gia tăng biên lợi nhuận. Việc tận dụng dữ liệu từ các nền tảng số còn giúp doanh nghiệp nắm bắt nhanh xu hướng, thị hiếu khách hàng toàn cầu, chủ động điều chỉnh sản xuất và giảm rủi ro phụ thuộc vào đơn hàng gia công. Đây được xem là hướng đi tất yếu để doanh nghiệp may mặc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng biến động.
Với việc thương hiệu Victory Relax tiếp cận khách hàng toàn cầu, Giám đốc Công ty TNHH đồ gỗ Nghĩa Sơn - ông Huỳnh Lê Đại Thắng nhìn nhận, TMĐT xuyên biên giới đang mở ra hướng đi mới khi doanh nghiệp có thể trực tiếp bán hàng tới khách quốc tế qua các nền tảng như Amazon, Wayfair, Walmart. Tuy nhiên, theo ông Huỳnh Lê Đại Thắng, việc chuyển từ mô hình B2B truyền thống sang B2C trên môi trường số không hề dễ dàng, đòi hỏi doanh nghiệp phải được hỗ trợ đào tạo và cập nhật công nghệ liên tục.
“Thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng mà là định hướng chiến lược dài hạn. Các bộ, ngành đang hoàn thiện khung pháp lý với chính sách về thuế, hải quan, bảo vệ người tiêu dùng nhằm tạo môi trường minh bạch, phù hợp tiêu chuẩn quốc tế. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, đầu tư công nghệ số và tận dụng các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu. Việc ứng dụng AI, Big Data, xây dựng thương hiệu số và tối ưu logistics sẽ là yếu tố then chốt để nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường”.
Bà Lê Hoàng Oanh
(Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương)
Vượt trở ngại xuyên biên giới
Để xuất khẩu xuyên biên giới, logistic là vấn đề quan trọng. Song trên thực tế, đây lại đang là một trong những trở ngại lớn của xuất khẩu. Theo bà Nguyễn Thị Diễm Hằng, quy mô xuất khẩu qua TMĐT của doanh nghiệp Việt Nam hiện còn khiêm tốn do chưa làm chủ thương hiệu, logistics và vận hành số. Đơn hàng xuất khẩu TMĐT Việt Nam chủ yếu theo 3 hướng: B2C trực tiếp, B2B qua nền tảng số và thương mại qua mạng xã hội. Phần lớn đơn hàng vẫn qua trung gian, làm hạn chế giá trị và lợi nhuận. Để khắc phục các trở ngại này, Vinanutrifood đang chuyển hướng lưu kho và hoàn thiện đơn hàng tại các quốc gia như Mỹ, Trung Quốc để giảm chi phí và thời gian vận chuyển, thay vì gửi trực tiếp từ Việt Nam. “Doanh nghiệp Việt Nam nói chung rất mong muốn Chính phủ có thể hỗ trợ xây dựng trung tâm logistics ngoại quan tại các thị trường lớn nhằm giúp doanh nghiệp Việt giảm chi phí và thuận tiện hơn trong xuất khẩu TMĐT xuyên biên giới” - bà Nguyễn Thị Diễm Hằng nói.
Theo ông Huỳnh Lê Đại Thắng, để tận dụng hiệu quả kênh TMĐT xuyên biên giới, doanh nghiệp cần đầu tư đội ngũ nhân sự chuyên trách, đặc biệt là lực lượng trẻ, am hiểu công nghệ và nhanh nhạy với xu hướng, qua đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường toàn cầu. Đại diện Amazon, ông Darren Ong - Giám đốc Chính sách công Đông Nam Á cũng cho rằng, logistics luôn là bài toán khó nhất với doanh nghiệp xuất khẩu qua TMĐT.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng lưu ý, doanh nghiệp phải sản xuất ra những mặt hàng đáp ứng được yêu cầu khắt khe và phù hợp với xu hướng tiêu dùng trực tuyến của thị trường nước ngoài thì mới xuất khẩu hiệu quả. Bên cạnh đó, cần tập trung vào việc xây dựng thương hiệu trên môi trường số; Tận dụng sức mạnh của các KOL/KOC (người dẫn dắt dư luận chủ chốt/người tiêu dùng chủ chốt) và các nền tảng mạng xã hội như TikTok để quảng bá. Nhà nước cần mở rộng thị trường qua các FTA thế hệ mới và hoàn thiện hệ sinh thái thanh toán số. Cùng với đó, thiết lập các trung tâm logistics tại nước ngoài để tối ưu chi phí và tăng tính cạnh tranh cho xuất khẩu.
