Nhại giọng, ghép mặt bằng AI để đùa cợt: ranh giới mong manh giữa mua vui và phạm pháp

Một cuộc gọi video chập chờn với khuôn mặt người thân mượn tiền gấp, vài dòng tin nhắn mời chào “cho thuê tài khoản ngân hàng nhận hoa hồng”, hay hình ảnh cá nhân bỗng dưng bị cắt ghép, bôi nhọ trên mạng xã hội… Đó không còn là câu chuyện hy hữu mà đã trở thành cạm bẫy rình rập người dùng Internet mỗi ngày.

Để giúp người dân, đặc biệt là giới trẻ và các bậc phụ huynh, nhận diện rõ lằn ranh pháp lý và tự bảo vệ mình, “Cẩm nang Luật An ninh mạng” được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu dưới dạng hỏi – đáp, tài liệu này gỡ bỏ sự khô cứng của các điều luật, giải mã trực diện những vấn đề nóng nhất mà người dân gặp hàng ngày...

Chế ảnh, nhại giọng bằng AI: Lằn ranh vi phạm pháp luật

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ Deepfake biến việc hoán đổi khuôn mặt, giả giọng nói trở nên dễ dàng chỉ sau vài thao tác trên điện thoại. Không ít người trẻ coi đây là trò đùa vô hại, cho đến khi công nghệ này bị biến tướng thành công cụ vu khống, xúc phạm danh dự hoặc dàn dựng các cuộc gọi mạo danh để chiếm đoạt tài sản.

Cẩm nang chỉ rõ: Luật An ninh mạng năm 2025 nghiêm cấm triệt để hành vi sử dụng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, âm thanh của người khác trái quy định. Quy định này đóng vai trò như chiếc “phanh” pháp lý đối với những hành vi lạm dụng công nghệ, bảo vệ danh dự, hình ảnh cá nhân và quyền riêng tư của mỗi người trước các thủ đoạn tống tiền, lừa đảo tinh vi.

Bán dữ liệu, cho thuê tài khoản ngân hàng: Không thể coi là "kiếm thêm"

Nhiều học sinh, sinh viên từng dính vào bẫy kiếm tiền nhẹ dạ: mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử rồi bán lại với giá vài trăm nghìn đồng, hoặc vô tư cung cấp thông tin căn cước công dân cho người lạ. Hầu hết các tài khoản này sau đó đều trở thành công cụ cho các đường dây tội phạm rửa tiền, chuyển tiền đánh bạc hoặc tẩu tán tài sản lừa đảo.

Cuốn cẩm nang đã nhấn mạnh: Mọi hành vi thu thập, mua bán, chuyển nhượng trái phép dữ liệu cá nhân; sử dụng giấy tờ giả hoặc thông tin của người khác để mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản chứng khoán đều bị nghiêm cấm và xử lý nghiêm minh. Dữ liệu cá nhân và danh tính số của mỗi người không phải là món hàng để trao đổi tự do.

Bảo vệ con trẻ trên mạng: Cha mẹ là tuyến phòng thủ đầu tiên

Một điểm mới chạm đúng nỗi trăn trở của hàng triệu gia đình là quy định bảo vệ trẻ em trên môi trường số. Trẻ nhỏ hiện nay tiếp cận Internet từ rất sớm, dễ bị lôi kéo bởi các trào lưu độc hại hoặc trở thành nạn nhân của hành vi quấy rối, bắt nạt trực tuyến.

Theo nội dung hướng dẫn trong cẩm nang, khi trẻ em tham gia các dịch vụ trên không gian mạng, cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm trực tiếp đăng ký tài khoản bằng thông tin của mình. Đi cùng với đó là nghĩa vụ giám sát, định hướng nội dung con tiếp cận, thay vì phó mặc hoàn toàn cho chiếc màn hình thông minh.

Về phía các nền tảng mạng xã hội và doanh nghiệp viễn thông, luật buộc họ phải có công cụ phát hiện, ngăn chặn nội dung xâm hại trẻ em, đồng thời thiết lập các tính năng báo cáo vi phạm đơn giản, dễ thao tác. Cơ chế bảo vệ này cũng được mở rộng sang nhóm người cao tuổi – những người thường ít nhạy bén về công nghệ nên dễ bị các nhóm lừa đảo qua mạng nhắm tới.

Gỡ bỏ tin xấu độc từ 6 đến 24 giờ

Khi xuất hiện các thông tin vu khống, lừa đảo hoặc xâm phạm quyền lợi cá nhân, người dùng thường lo lắng vì tốc độ lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội.

Cẩm nang nêu rõ: Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng phải có trách nhiệm ngăn chặn, xóa bỏ thông tin sai phạm trong vòng chậm nhất 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của lực lượng chuyên trách Bộ Công an. Đối với các tình huống khẩn cấp, có nguy cơ xâm phạm an ninh quốc gia, thời gian xử lý bắt buộc rút ngắn xuống không quá 6 giờ. Thời hạn cụ thể này giúp ngăn chặn từ sớm thiệt hại về tinh thần lẫn vật chất cho người dân.

Không dừng lại ở những trang tài liệu nghiệp vụ, cuốn cẩm nang của Cục A05 cho thấy một cách làm truyền thông pháp luật gần gũi. Nắm vững các quy định này chính là cách đơn giản nhất để mỗi người tự dựng lên "tấm khiên" an toàn cho bản thân và gia đình giữa dòng chảy số hóa mỗi ngày...

Chi tiết những nội dung quan trọng của cẩm nang xem ở đây: