Cho ý kiến về việc sửa đổi, bổ sung Luật Du lịch trong phiên họp sáng nay, 10-11, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (đoàn TP.HCM) đồng tình với việc đơn giản hóa thủ tục, bổ sung thẻ hướng dẫn viên điện tử trong dự thảo Luật và cho rằng, cùng với cải cách thủ tục, lần sửa luật này cần giải quyết những vướng mắc trực tiếp ảnh hưởng đến cơ hội làm nghề và cuộc sống của hướng dẫn viên.
Đại biểu cho biết, theo thống kê của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, hiện cả nước có hơn 49.000 thẻ hướng dẫn viên đã được cấp để hành nghề. Do chính sách đối với đội ngũ này sẽ tác động đến chất lượng phục vụ du khách nên cần bảo đảm quyền lựa chọn cách thức hành nghề của hướng dẫn viên.
Cụ thể, đối với hướng dẫn viên quốc tế và nội địa, khoản 3 Điều 58 yêu cầu có thẻ, có hợp đồng lao động với doanh nghiệp hoặc là hội viên tổ chức xã hội nghề nghiệp, đồng thời có hợp đồng hướng dẫn hoặc văn bản phân công theo chương trình. Như vậy, người có thẻ nhận hướng dẫn từng tour nhưng không có hợp đồng lao động vẫn phải đáp ứng điều kiện hội viên và hợp đồng hướng dẫn. Trong khi đó, dự thảo mới sửa khoản 4 về thẻ, chưa sửa khoản 3 về điều kiện hành nghề.
Đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị sửa đổi khoản 3 Điều 58 để làm rõ bản chất pháp lý của hợp đồng hướng dẫn. Bởi, Điều 13 Bộ luật Lao động đã quy định, nếu hướng dẫn viên làm việc có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của doanh nghiệp thì thỏa thuận đó phải được xác định là hợp đồng lao động dù mang tên hợp đồng hướng dẫn. Quyền lợi của người lao động không thể phụ thuộc vào tên gọi của hợp đồng. Vì vậy, cần phân biệt rõ quan hệ lao động với dịch vụ hướng dẫn độc lập, xác định trách nhiệm của doanh nghiệp và nghĩa vụ bảo hiểm xã hội theo đúng điều kiện luật định.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị bảo đảm việc tham gia hội trên cơ sở tự nguyện, hội cần thu hút hội viên bằng chất lượng bồi dưỡng chuyên môn, hỗ trợ việc làm và bảo vệ quyền lợi. Quyền tự chủ phải gắn với trách nhiệm rõ ràng. Ngoài ra, Luật cần quy định nội dung tối thiểu của hợp đồng lao động về công việc, tiền lương, bảo hiểm xã hội, xác định rõ nghĩa vụ, trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức chương trình và hướng dẫn viên.
Đặc biệt, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc còn tán thành việc Điều 59 dự thảo Luật đã ghi nhận cả ngành và chuyên ngành hướng dẫn du lịch, song đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc công nhận trình độ trên cơ sở văn bản, phụ lục văn bản, văn bằng và thông tin đào tạo được xác thực, cụ thể hóa trong quy định về hồ sơ theo Điều 60.
Theo đại biểu, cần bảo đảm an sinh phù hợp với người làm nghề theo từng loại tour, đồng thời xem xét bản chất quan hệ làm việc và các điều kiện luật định. Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp tại Điều 37, đồng bộ với quyền của hướng dẫn viên tại Điều 65 về thanh toán thù lao, bảo đảm an toàn và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm theo pháp luật; Giao Chính phủ hướng dẫn rõ tiêu chí xác định quan hệ lao động giữa hướng dẫn viên và doanh nghiệp lữ hành.
"Với người không thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc, cần hỗ trợ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế và nghiên cứu cơ chế bảo hiểm tai nạn trong thời gian dẫn đoàn, bởi một chuyến đi chỉ kéo dài hai ngày nhưng hậu quả của tai nạn có thể theo người hướng dẫn nhiều năm" - đại biểu nhấn mạnh.
