Tai nạn rình rập
Những ngày này, đi qua các tuyến phố trung tâm Hà Nội như Quang Trung, Lý Thường Kiệt, Phan Chu Trinh, Tràng Tiền hay Đinh Tiên Hoàng… người dân dễ có cảm giác mình đang lưu thông giữa một “đại công trường” hơn là giữa khu vực lõi đô thị của Thủ đô.
Các công trình chống ngập, cải tạo hạ tầng kỹ thuật trọng điểm đang được triển khai khẩn trương với kỳ vọng giải quyết bài toán úng ngập kéo dài nhiều năm qua. Chủ trương thì đúng, người dân cũng đồng tình. Nhưng câu chuyện nằm ở chỗ, trong khi công trình còn chưa phát huy hiệu quả chống ngập thì nhiều tuyến đường đã kịp trở thành… “điểm thử phản xạ” của người tham gia giao thông.
Ngày nắng, bụi cuốn mù mịt. Chỉ cần một chiếc xe buýt đi ngang hay một xe ô tô con phóng nhanh một chút thì lớp bụi mịn lại bay trắng mặt đường. Người đi xe máy vừa điều khiển phương tiện vừa nheo mắt, kéo khẩu trang kín mít vẫn không tránh khỏi cảm giác cay xè. Có người phải dừng hẳn xe cho đến khi lớp bụi lắng dần xuống.
Ngày mưa thì tình hình còn “ấn tượng” hơn. Bùn đất từ khu vực thi công theo bánh xe kéo dài ra mặt đường, tạo thành những vệt nhầy trơn trượt. Thực tế đã xảy ra tại một số tuyến đường của Hà Nội. Có đoạn đường nhìn qua tưởng chỉ là nước đọng thông thường, nhưng bánh xe vừa cán tới đã loạng choạng như đi trên mỡ. Không ít người đi xe máy chỉ kịp đánh lái theo phản xạ rồi ngã dúi dụi giữa đường.
Điều đáng nói, những sự việc như vậy không còn là cá biệt. Đã xuất hiện tình trạng người dân bị ngã xe do bùn đất, vật liệu rơi vãi từ công trường thi công các dự án hạ tầng. Rất may, chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra.
Nguy hiểm hơn là vào ban đêm. Nhiều công trình có đặt biển cảnh báo, rào chắn nhưng theo kiểu “đúng quy trình… sát công trình”. Nghĩa là người dân chỉ phát hiện phía trước bị quây rào khi đã đi tới rất gần. Phóng viên An ninh Thủ đô đã chứng kiến cảnh người phụ nữ điều khiển xe máy trong đêm trên đường Trần Hưng Đạo. Khi sát tới công trình có rào chắn trên phố Quang Trung thì bất ngờ phanh gấp và ngã ra đường dưới trời mưa tầm tã.
Có thể thấy, trong điều kiện ánh sáng yếu, đặc biệt ở những đoạn bị che khuất bởi xe lớn hoặc cây xanh, người điều khiển phương tiện gần như không có đủ khoảng cách để xử lý.
Trong khi đó, tại nhiều khu vực, mặt đường bị thu hẹp đáng kể do rào chắn phục vụ thi công. Có nơi chỉ còn một làn ô tô di chuyển xen kẽ với dòng xe máy dày đặc vào giờ cao điểm. Chỉ cần một xe dừng đỗ sai quy định hoặc một tình huống va quệt nhỏ cũng đủ khiến cả tuyến ùn ứ kéo dài. Áp lực lúc này phần lớn lại dồn lên lực lượng chức năng, đặc biệt là CSGT và Công an cơ sở.
Ghi nhận tại tuyến Quang Trung những ngày gần đây, Đội CSGT đường bộ số 1 - Phòng CSGT, CATP Hà Nội bố trí tăng cường cán bộ làm nhiệm vụ tại các điểm thi công trọng điểm để điều tiết giao thông. Từ sáng sớm đến tối muộn, cán bộ chiến sĩ phải đứng giữa dòng phương tiện đông đúc, kết hợp phân luồng từ xa, hướng dẫn xe tải, xe khách lựa chọn lộ trình phù hợp nhằm giảm áp lực cho khu vực thi công.
Không chỉ trực tiếp điều tiết tại các nút giao, các tổ tuần tra lưu động cũng liên tục kiểm tra, xử lý tình trạng dừng đỗ sai quy định, kịp thời giải quyết các sự cố phát sinh để hạn chế ùn tắc lan rộng.
Có thể nói, trong bối cảnh hàng loạt công trình cùng triển khai, lực lượng chức năng đang phải thực hiện “nhiệm vụ kép”: vừa hỗ trợ bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm của thành phố, vừa căng mình giữ giao thông thông suốt và bảo đảm an toàn cho người dân. Điều này càng cho thấy áp lực không nhỏ đặt lên vai lực lượng làm nhiệm vụ ngoài đường phố.
Bởi thực tế, CSGT có thể phân luồng, điều tiết giao thông, nhưng không thể đứng thay cho trách nhiệm bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn thi công hay tổ chức cảnh báo từ phía đơn vị thi công.
Cần lấy an toàn của người dân làm đầu
Ông Võ Phương Nam - Phó Trưởng phòng Công nghệ và Quản lý hệ thống, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội cho biết, nhằm bảo đảm tiến độ thi công cũng như điều kiện an toàn giao thông, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố đã yêu cầu đơn vị thi công chủ động phối hợp với Đội CSGT đường bộ số 1 trong công tác phân luồng hằng ngày tại các khu vực thi công.
Ngoài việc bố trí nhân viên hướng dẫn phương tiện di chuyển qua khu vực rào chắn, phải lắp đặt đầy đủ hệ thống đèn cảnh báo, phản quang vào ban đêm để bảo đảm an toàn cho người dân.
Theo ông Nam, hàng ngày, đơn vị thi công đều phối hợp với lực lượng vệ sinh môi trường tổ chức phun rửa mặt đường nhiều lần nhằm hạn chế bụi, bùn đất phát sinh trong quá trình thi công, giảm thiểu ảnh hưởng đến môi trường và việc đi lại của người dân. Trong thời gian tới, các đơn vị thi công sẽ tiếp tục đẩy nhanh tiến độ với phương châm “xong đoạn nào hoàn trả mặt bằng đoạn đó” nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến hoạt động giao thông và sinh hoạt của nhân dân.
Không ai phản đối việc thành phố cải tạo hạ tầng, chống ngập hay nâng cấp hệ thống thoát nước. Người dân sẵn sàng chia sẻ những bất tiện tạm thời để đổi lấy diện mạo đô thị tốt hơn trong tương lai. Nhưng sự chia sẻ ấy không đồng nghĩa với việc chấp nhận cảnh lưu thông trong nơm nớp lo ngại vì bùn đất, bụi công trường hay những rào chắn xuất hiện bất ngờ trong đêm.
Câu hỏi đặt ra là: trách nhiệm của đơn vị thi công hiện được thực hiện đến đâu? Biển cảnh báo đã đặt đủ khoảng cách an toàn hay chưa? Hệ thống phản quang ban đêm có bảo đảm dễ quan sát? Việc vệ sinh mặt đường sau thi công đã được thực hiện nghiêm túc hay vẫn theo kiểu “phun nước cho có”? Bùn đất rơi vãi có được thu dọn ngay hay để phương tiện cán qua kéo dài hàng trăm mét? Đó đều là những vấn đề cần được nhìn nhận thẳng thắn.
Để bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong thời gian tới, bên cạnh nỗ lực của lực lượng chức năng, các chủ đầu tư và đơn vị thi công cần thực hiện nghiêm các biện pháp bảo đảm an toàn theo quy định; bố trí đầy đủ hệ thống cảnh báo từ xa, tăng cường đèn tín hiệu, phản quang ban đêm, thường xuyên vệ sinh mặt đường, không để vật liệu, bùn đất phát tán gây nguy hiểm cho người đi đường.
Đặc biệt, cần thay đổi tư duy thi công theo hướng lấy an toàn của người dân làm ưu tiên thực chất chứ không chỉ dừng ở những tấm biển “công trình đang thi công” dựng cho đủ thủ tục.
Tiến độ công trình trọng điểm là quan trọng, nhưng không thể để những công trình ấy trở thành nỗi ám ảnh thường trực của người tham gia giao thông mỗi khi ra đường.