Cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Ảrập Xêút nhằm vào Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF) tại Iraq được đánh giá là bước ngoặt trong chiến lược an ninh của hai đồng minh, làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng giữa Mỹ và Iran cùng các lực lượng đồng minh trong khu vực.
Rạng sáng 29-7, Mỹ và Ảrập Xêút tiến hành các đợt không kích đồng thời nhằm vào nhiều sở chỉ huy của PMF tại các tỉnh Baghdad, Basra và Nineveh của Iraq. Theo PMF, các cuộc tấn công khiến ít nhất 20 người thiệt mạng và 32 người bị thương.
PMF là lực lượng bán quân sự do nhà nước Iraq bảo trợ, gồm nhiều nhóm vũ trang từng tham gia chiến dịch chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và sau đó được sáp nhập vào lực lượng vũ trang Iraq.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết chiến dịch nhằm đáp trả hơn 30 vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Mỹ trong 72 giờ trước đó. Washington cáo buộc các cuộc tấn công do lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chỉ đạo thông qua các nhóm vũ trang đồng minh tại Iraq.
Trong khi đó, Ảrập Xêút cho biết các hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn nhiều máy bay không người lái xuất phát từ lãnh thổ Iraq nhằm vào các cơ sở dầu mỏ.
Theo các chuyên gia quân sự, việc Washington và Riyadh lần đầu phối hợp thực hiện một chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Iraq không chỉ nhằm đáp trả các vụ tấn công bằng UAV mà còn phát đi thông điệp răn đe cứng rắn đối với Iran và các lực lượng thân Tehran.
Chuyên gia quan hệ quốc tế Iraq Nadhum Ali nhận định đây là sự leo thang an ninh rất nguy hiểm, thể hiện quyết tâm của Mỹ và Ảrập Xêút trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu.
Giáo sư Sabah al-Sheikh tại Đại học Baghdad cho rằng chiến dịch phản ánh sự thay đổi đáng kể trong chính sách an ninh của Ảrập Xêút, từ thế phòng thủ sang chủ động triển khai các biện pháp răn đe vượt ra ngoài biên giới.
Cuộc không kích diễn ra trong bối cảnh Baghdad đang nỗ lực làm trung gian giảm căng thẳng. Hội đồng An ninh Quốc gia Iraq và Phủ Tổng thống Iraq đã lên án chiến dịch, cho rằng đây là hành động vi phạm chủ quyền và có nguy cơ phá vỡ thế cân bằng mong manh mà nước này đang duy trì giữa các cường quốc trong khu vực.
Các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq cũng nhanh chóng lên tiếng đe dọa đáp trả. Liên minh Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq phủ nhận việc tấn công các cơ sở của Ảrập Xêút, đồng thời tuyên bố sẽ trả đũa Mỹ và các đồng minh nếu cần thiết. Phong trào al-Nujaba cũng cảnh báo Washington và Riyadh sẽ phải "trả giá đắt" cho các cuộc không kích.
Giới phân tích nhận định nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang trong những ngày tới là rất lớn, đặc biệt nếu Iran lựa chọn đáp trả thông qua các lực lượng đồng minh tại Iraq, Yemen và Lebanon.
