Hàng không giảm lương lãnh đạo, lao động nghỉ việc không lương để ứng phó với khó khăn

Giảm lương, giảm tàu bay

Vừa thoát khỏi khó khăn từ bão Covid-19 thì các hãng hàng không lại rơi vào khủng hoảng nhiên liệu kéo dài từ đầu năm 2026 đến nay mà chưa có điểm dừng. Khó khăn chồng chất buộc hàng không phải tìm cách "thắt lưng buộc bụng".

Tại Tọa đàm "Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới" do Báo Tiền Phong tổ chức sáng 15/5, ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, Chủ tịch Hội đồng quản trị Pacific Airlines, cho biết sức ép với các hãng bay hiện rất lớn.

Giá nhiên liệu có lúc tăng đến 100%, thậm chí có những thời điểm mức giá tăng lên đến 3 lần, tác động rất lớn đến chi phí hoạt động, đẩy nhiều hãng hàng không trên thế giới đến bờ vực phá sản.

Để thích ứng, ông Tuấn cho biết, Vietnam Airlines phải đưa ra và thực hiện ngay lập tức hàng loạt giải pháp, trong đó có việc tái lập các biện pháp "thắt lưng buộc bụng" từ thời kỳ Covid -19. Cụ thể, đã cắt giảm các dự án đầu tư và chi phí vận hành.

Về nhân sự, Hãng áp dụng chính sách nghỉ không lương và cắt giảm mạnh quỹ lương của ban lãnh đạo. Lương của Chủ tịch giảm 50%, các Phó Tổng giám đốc giảm 40% và lãnh đạo cấp Ban giảm 30%.

Trong khâu khai thác vận hành, tận dụng lúc lưu lượng bay trên bầu trời giảm do xung đột Vietnam Airlines đã làm việc với cơ quan quản lý bay để xin phép bay tắt các đường bay nhằm rút ngắn thời gian vận hành.

Đồng thời, áp dụng phương thức hạ cánh tối ưu tại các sân bay lớn và linh hoạt nạp nhiên liệu giá rẻ tại một số quốc gia lân cận thay vì các nước đang có giá dầu cao.

"Vietnam Airlines phải giải quyết bài toán tối ưu hóa chi phí để đảm bảo hoạt động, đồng thời cố gắng không dồn áp lực giá vé lên hành khách, giúp người dân vẫn có thêm các lựa chọn khi tham gia các sản phẩm du lịch", lãnh đạo Vietnam Airlines chia sẻ.

Ông Dương Hoàng Phúc, Giám đốc Ban Thương mại Vietravel Airlines cũng cho biết, áp lực của ngành hàng không không chỉ nằm ở chi phí nhiên liệu mà còn đến từ hàng loạt khoản chi khác như thuê, mua tàu bay, bảo dưỡng kỹ thuật, phụ tùng, hệ thống vận hành và các chi phí khai thác liên quan.

Tình trạng hạn chế đội bay trên phạm vi quốc tế đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác. Vietravel Airlines từng phải giảm số lượng tàu bay nhằm đảm bảo hiệu quả vận hành.

Du lịch chuyển hướng

Đặc biệt, các hãng phải đối mặt yêu cầu ngày càng cao từ thị trường. Khách hàng khắt khe hơn về chất lượng dịch vụ và trải nghiệm bay, trong khi giá vé phải duy trì ở mức hợp lý nhất có thể. Điều này tạo nên "bài toán kép" đối với doanh nghiệp hàng không.

Bà Nguyễn Thị Lê Hương - Phó Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Vietravel thông tin, áp lực lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp lữ hành nằm ở yếu tố giá đầu vào, đặc biệt là vận tải hàng không.

Theo bà Hương, giá vé máy bay thời gian qua tăng đáng kể, phổ biến từ 15-50% tùy chặng, tùy thời điểm. Đây là mức tăng tạo sức ép trực tiếp lên toàn bộ chuỗi sản phẩm du lịch, bởi chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn trong giá tour.

Biến động giá vé không chỉ ảnh hưởng quyết định lựa chọn điểm đến của du khách mà còn tác động đến cơ cấu thị trường. Một bộ phận khách có xu hướng dịch chuyển sang sản phẩm gần, ngắn ngày hoặc thay đổi thời điểm đi du lịch để giảm chi phí. Trong khi đó, thị trường quốc tế ghi nhận sự phân hóa rõ nét, khi một số điểm đến có chi phí hợp lý sẽ thu hút dòng khách tốt hơn.

Từ góc độ cơ quan quản lý, ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho hay, thống kê cho thấy khoảng 80% khách du lịch quốc tế đến Việt Nam sử dụng đường hàng không, vận tải hàng không cũng là phương thức chủ đạo đối với nhiều điểm đến nội địa; nguồn khách du lịch cũng chiếm tới 70% tổng lượng vận chuyển của các hãng hàng không.

Quý 1/2026, thị trường vận chuyển hàng không Việt Nam cũng tiếp tục đạt kết quả tăng trưởng ấn tượng với hơn 24,1 triệu khách, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó nội địa là hơn 10,2 triệu khách tăng 12,6% và quốc tế là gần 14 triệu khách tăng 19,4%.

Dù liên kết giữa hàng không và du lịch dù đã có cải thiện, nhưng theo Cục trưởng Cục Hàng không, "vẫn chưa thực sự đồng bộ và mang tính dài hạn". Việc phối hợp giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và địa phương ở nhiều nơi còn mang tính thời vụ, chưa hình thành được nhiều sản phẩm du lịch đặc sắc...

Lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cũng nhấn mạnh giải pháp tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không - du lịch - địa phương, xây dựng các chương trình xúc tiến thị trường quốc tế trọng điểm, phát triển thêm các đường bay mới tới các thị trường tiềm năng...

Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, nhìn nhận bài toán kích cầu du lịch hiện nay không thể chỉ tiếp cận dưới góc độ giảm giá đơn thuần, mà cần được xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải - lưu trú - dịch vụ - điểm đến.

Bà Hương cũng cho rằng, Vietravel xác định chiến lược thích ứng không chỉ dừng ở việc điều chỉnh giá, mà quan trọng hơn là tái thiết kế sản phẩm du lịch theo hướng gia tăng trải nghiệm và tối ưu giá trị cho khách hàng. Doanh nghiệp tập trung phát triển các dòng sản phẩm mới gắn với xu hướng “du lịch trải nghiệm”, nhấn mạnh yếu tố văn hóa bản địa, đời sống thực tế và sự tương tác sâu hơn giữa du khách với điểm đến.

"Trong bối cảnh chi phí vận hành toàn cầu gia tăng, ngành du lịch buộc phải chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và trải nghiệm", bà Hương cho hay.